ترکش تغییرات جوی در بازار کالاهای اساسی

گروه بازرگانی- با اینکه 9 ماه از سال‌جاری می‌گذرد، اما به دنبال سیاست‌های ارزی بدون پشتوانه دولت در اوایل سال، بازار کالاهای گوناگون به خصوص کالاهای اساسی در آشفتگی به سر می‌برد‌. تجربه ثابت کرده با ورود به فصل زمستان و سرما، موج جدیدی از گرانی نیز بازار کالاهای اساسی را تحت تاثیر قرار خواهد داد چرا که با بروز باران و برف، وضعیت حمل و نقل کالاها معمولا با مشکل مواجه می‌شود‌. این در حالی است که نگاهی به وضعیت بازار نشان می‌دهد که با وجود کاهش نرخ ارز، اما در اواخر پاییز شاهد گرانی‌های جدیدی در بازار بودیم‌. بر این اساس همچنان گوشت با قیمت‌های بسیار بالا در خرده‌فروشی‌ها به فروش می‌رسد چرا که دولت در راستای متوقف کردن قاچاق دام زنده از کشور نتوانسته کاری انجام دهد‌. از طرفی هر کیلو مرغ در برخی مغازه‌های سطح شهر تا کیلویی 14 هزار تومان هم به فروش می‌رسد‌. بازار ماهی نیز چند وقتی می‌شود که دچار آشفتگی و افزایش قیمت شده به طوری که قیمت هر کیلو قزل‌آلا در برخی خرده‌فروشی‌ها به 40 هزار تومان رسیده است‌. با توجه به کمبود تخم‌مرغ در کشور، شاهد گرانی تخم‌مرغ در بازار نیز هستیم‌. از همه مهم‌تر اینکه بازار لبنیات نیز با وجود اقدامات ستاد تنظیم بازار در راستای آرامش بازار هنوز سر و سامان پیدا نکرده به طوری که مشتریان بر این باور هستند که قیمت بسیاری از اقلام لبنی نه تنها ارزان نشده بلکه گران‌تر هم شده یا اینکه از وزن محصولات کاسته شده است‌. با این حال دولت همچنان در حال اتخاذ سیاست‌هایی برای کنترل بازار کالاهای اساسی است چرا که به گفته کارشناسان، با افزایش سرمای هوا و مشکلات جوی و حمل‌ونقل، بازار کالاهای اساسی نوسانات جدیدی را تجربه خواهد کرد‌. از این‌رو بررسی‌ها از روند تجارت خارجی کشور طی هشت ماه سال‌جاری نشان می‌دهد که در این مدت دو هزار و ۱۹۸ تن تخم‌مرغ به ارزش سه میلیون دلار وارد شده است‌. بر اساس اعلام گمرک، این میزان واردات حکایت از افزایش ۱۰۰ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته دارد در حالی که واردات تخم‌مرغ در مدت مشابه سال گذشته صفر بوده است‌. از این رو به نظر می‌رسد بازار تخم‌مرغ اندکی با کاهش قیمت روبه‌رو شده است‌. بر این اساس رییس هیات مدیره اتحادیه مرغ تخم‌گذار از کاهش هزار و ۸۰۰ تومانی نرخ هر کیلو تخم‌مرغ جلوی در مرغداری خبر داد‌.
اما واقعیت این است که اقدامات دولت در حوزه‌های دیگر نتوانسته به کاهش قیمت‌ها کمکی کند‌. اگرچه دولت طی روزهای اخیر عرضه مرغ منجمد با قیمت هرکیلوگرم ۸۹۰۰ تومان را به منظور تنظیم بازار این کالا آغاز کرده، اما این اقدام تا امروز نتوانسته منجر به ایجاد تعادل در بازار و کاهش قیمت شود به طوری که قیمت مرغ در شروع هفته همچنان به روند افزایشی خود ادامه داده و با ۱۰۰ تومان افزایش نسبت به اواخر هفته گذشته به کیلویی ۱۳ هزار و ۶۰۰ تومان در مراکز خرده‌فروشی رسیده است‌.
حمیدورناصری مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام به تازگی با بیان اینکه هیچ محدودیتی در توزیع این محصول در سراسر کشور وجود ندارد، گفت: هم اکنون روزانه ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ تن مرغ منجمد در حال توزیع است‌. به گفته وی، قیمت مرغ در بازار باید به نرخ مصوب ستاد تنظیم بازار برسد که این قیمت ۹۸۰۰ تومان تا ۱۰۵۰۰ تومان تعیین شده است‌. با این وجود، تولیدکنندگان معتقدند نرخ مصوب تنظیم بازار غیرمنطقی و غیرکارشناسی است و آنان چنین نرخی را قبول ندارند ضمن اینکه گفته می‌شود افزایش تقاضا برای گوشت مرغ در پی افزایش چشمگیر قیمت سایر فرآورده‌های پروتئینی، باعث شده قیمت این کالا در رکوردی بی‌سابقه به چنین عددی برسد‌. از طرفی نگاهی به بازار گوشت نشان می‌دهد که همچنان قاچاق بی‌رویه دام زنده ادامه دارد‌. بر این اساس نه تنها قیمت گوشت با کاهش روبه‌رو نشده بلکه احتمال دارد با افزایش قیمت بیشتری نیز روبه‌رو شود‌. گشت و گذاری در بازار نشان می‌دهد که قیمت برنج، انواع حبوبات، مواد خوراکی نظیر زرشک، ادویه‌ها و‌.‌.‌. نیز با افزایش قیمت زیادی نسبت به ماه‌های گذشته روبه‌رو شده به طوری که این روزها مردم به سختی روزگار می‌گذرانند‌.
گرانی 8 گروه کالایی
بر این اساس اگرچه افزایش قیمت کالاهای اساسی به ماجرایی تکراری برای مردم تبدیل شده است اما بانک مرکزی نیز هر چند وقت یک بار گزارشی را از شرایط بازار منتشر می‌کند که افزایش قیمت‌های بی‌رویه را بیش از پیش تایید می‌کند‌. بر همین اساس بانک مرکزی در خلاصه نتایج گزارش متوسط قیمت خرده‌فروشی برخی از مواد خوراکی در هفته منتهی به بیست و سوم آذرماه اعلام کرد که طی این هفته، قیمت هشت گروه نسبت به هفته قبل از آن افزایش و سه گروه کاهش یافت‌. از این‌رو در هفته منتهی به بیست و سوم آذرماه نرخ لبنیات 3/1 درصد، برنج 3/0 درصد، حبوب 3/0 درصد، میوه‌های تازه 6/6 درصد، گوشت قرمز 5/0 درصد، گوشت مرغ 9/5 درصد، چای 1/0 درصد و روغن‌نباتی 1/0 درصد نسبت به هفته قبل افزایش و نرخ تخم‌مرغ 1/3 درصد، سبزی‌های تازه 4/1 درصد و قند و شکر 2/0 درصد کاهش یافت‌. همچنین گزارش جدید بانک مرکزی از متوسط قیمت خرده‌فروشی کالاهای اساسی نشان می‌دهد که در هفته منتهی به بیست و سوم آذرماه سال‌جاری نسبت به مدت مشابه سال قبل نرخ لبنیات 68 درصد، تخم‌مرغ 7/43 درصد، برنج 9/23 درصد، حبوب 5/14 درصد، میوه‌های تازه 4/58 درصد، سبزی‌های تازه 5/31 درصد، گوشت قرمز 9/48 درصد، گوشت مرغ 9/57 درصد، چای 8/22 درصد، روغن‌نباتی 9/43 درصد و قند و شکر 5/39 درصد افزایش یافته است‌.
برنج و حبوب
در این هفته در گروه برنج، قیمت برنج وارداتی غیرتایلندی معادل 3/0 درصد و برنج داخله درجه دو 8/1 درصد کاهش ولی بهای برنج داخله درجه یک 6/0 درصد افزایش داشت‌. در گروه حبوب قیمت نخود ثابت بود‌. بهای لپه نخود معادل 2/0 درصد کاهش ولی قیمت سایر اقلام بین 2/0 درصد تا 4/3 درصد افزایش یافت‌.
میوه‌ها و سبزی‌های تازه
در هفته مورد بررسی، در میادین زیر نظر شهرداری پرتقال درجه دو، هندوانه و موز عرضه کمی داشت‌. سایر اقلام میوه و سبزی تازه که تعدادی از آنها از نظر کیفی در مقایسه با سایر میوه‌فروشی‌ها متفاوت بودند، به نرخ مصوب سازمان میادین میوه و تره‌بار عرضه می‌شد‌. میوه‌فروشی‌های سطح شهر اقلام میوه و سبزی تازه را عرضه می‌کردند که در گروه میوه‌های تازه بهای پرتقال درجه یک معادل 3/2 درصد، پرتقال درجه دو 3/3 درصد و نارنگی 2/0 درصد کاهش ولی قیمت سایر اقلام بین 7/2 درصد تا 9/53 درصد افزایش داشت‌. در گروه سبزی‌های تازه بهای خیار و گوجه‌فرنگی هر یک معادل 7/3 درصد، لوبیا سبز 6/1 درصد و سبزی‌های برگی 5/3 درصد کاهش ولی قیمت سایر اقلام بین 1/1 درصد تا 9/9 درصد افزایش یافت‌.
گوشت قرمز و مرغ
در هفته مورد گزارش بهای گوشت گوسفند معادل 7/0 درصد و گوشت مرغ 9/5 درصد افزایش ولی قیمت گوشت تازه گاو و گوساله 1/0 درصد کاهش داشت‌.
قند، شکر، چای و روغن‌نباتی
در این هفته بهای قند معادل 1/0 درصد و شکر 3/0 درصد کاهش ولی قیمت چای خارجی 1/0 درصد و روغن‌نباتی جامد 3/0 درصد افزایش یافت‌. بهای روغن‌نباتی مایع بدون تغییر بود‌.