«عقاب ها»ی ۱۲۷ میلیاردی !

مصطفی قاسمیان - در تاریخ سینمای ایران، فیلم‌های زیادی درباره دفاع مقدس و وقایع مرتبط با آن ساخته شده؛ بعضی متن جنگ را روایت کرده‌اند، بعضی حواشی آن و برخی از تبعات آن در سال‌های بعد گفته‌اند. حتی به دلیل تولید این فیلم‌ها، ژانر جدیدی مختص سینمای ایران به نام ژانر دفاع مقدس به وجود آمده است. امروز، آخرین روز هفته دفاع مقدس است و به همین مناسبت، به ماجرای یکی از اولین فیلم‌های تاریخ سینمای ایران پرداخته‌ایم که با موضوع جنگ تحمیلی ساخته شده است: «عقاب‌ها» فیلم ماندگار ساموئل خاچیکیان.
یک فیلم اکشن
بگذارید همین ابتدا تکلیف را روشن کنیم. «عقاب‌ها» به دفاع مقدس می‌پردازد ولی جزو ژانر دفاع مقدس نیست. زیرا در سال 64 هنوز ژانر دفاع مقدس به وجود نیامده بود. ژانر دفاع مقدس، با ژانر فیلم‌های جنگی که در سینمای جهان معمول است، تفاوت دارد؛ بیشتر به دلیل وجوه معنوی که در این ژانر وجود دارد. فارغ از این مسائل، «عقاب‌ها» یک فیلم اکشن و یکی از اولین آثاری است که به جنگ هشت ساله ایران و عراق می‌پردازد. فیلم در چهارمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر شرکت کرد و هیچ جایزه‌ای نگرفت. «عقاب‌ها» در همان سال 64 روی پرده سینماها رفت و با میانگین قیمت بلیت 89 ریال، سه میلیون و 245 هزار بلیت فروخت.
پرمخاطب‌ترین فیلم سینمای ایران
«عقاب‌ها» را پرمخاطب‌ترین فیلم سینمای پس از انقلاب می‌دانند. گفته می‌شود حدود 9-8 میلیون تماشاگر این فیلم را تماشا کرده‌اند. اما بر اساس پژوهشی جامع که دو سال پیش، سازمان سینمایی درباره فروش سینماهای ایران انجام داد، «عقاب‌ها» دقیقاً 10 میلیون و 180 هزار و 567 قطعه بلیت فروخته است و بدون تردید پرتماشاگرترین فیلم سینمای ایران است. جالب این که همین فیلم، رکورد طولانی‌ترین اکران تاریخ سینمای ایران را هم در اختیار دارد. در همین پژوهش، آمارهای اکران «عقاب‌ها» از سال 64 تا سال 85 ثبت شده است، یعنی 22 سال! این در حالی است که ساموئل خاچیکیان کارگردان فیلم، در سال 80، یعنی پنج سال پیش از پایان اکران فیلم درگذشته بود.
اگر الان اکران می‌شد...
می‌دانید این روزها اگرچه به خاطر بالا رفتن قیمت بلیت، فیلم‌ها راحت به 6-5 میلیارد فروش می‌رسند، اما آمار مخاطبان چندان زیاد نیست. پرمخاطب‌ترین فیلم دهه 90 سینمای ایران، «هزارپا» با حدود 4 میلیون تماشاگر است. اگر «عقاب‌ها» با 10 میلیون و 180 هزار مخاطب، با میانگین قیمت بلیت 12 هزار و 500 تومانی این روزها اکران می‌شد، 127 میلیارد تومان می‌فروخت! حدود 3.5 برابر رکورد «هزارپا» به عنوان پرفروش‌ترین فیلم تاریخ سینمای ایران.