جایزه تئاتر فجر از جایزه ونیز برایم مهمتر است



مریم شهبازی
سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر در حال و هوایی متفاوت از دیگر رویدادهای فرهنگی- هنری که نام این ایام به‌عنوان آنها گره خورده به‌ کار خود پایان داد؛ از سخنرانی حسین فاطمی و احساساتی شدن او و صحبت‌های همراه بغض و اشک کریم اکبری مبارکه از پیشکسوتان تجلیل شده این دوره گرفته تا گلایه اسماعیل خلج به مجری برنامه که چرا از برگزیدگان خواسته شده پشت میکروفن نروند! البته از صحبت‌های نویدمحمد‌زاده بعد از دریافت نخستین جایزه تئاتری زندگی هنری‌اش هم نمی‌توان صرف نظر کرد.
 تجلیل از چهار پیشکسوت تئاتر
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از سخنرانان این مراسم بود که سخنانی به اختصار درباره اهمیت برپایی این رویداد هنری گفت؛ او ضمن قدردانی از جوانانی که پای در راه پیشکسوتان گذاشته‌اند تأکید کرد:«با راهی که جوانان در پیش گرفته‌اند چشم‌اندازی ارزشمند از هنر ایران را رقم خواهند زد. با تکیه بر همین مسأله می‌توان در انتظار اتفاقات خوبی بود که در هنرهای نمایشی در حال وقوع است.» سیدعباس صالحی با اشاره به اینکه چشم اهالی فرهنگ به حوزه تئاتر و کارهای جوانان فعال این عرصه است از همه برگزار‌کنندگان جشنوار تئاتر فجر قدردانی کرد و طی سخنانی خطاب به داوران این دوره گفت که آنان فرصتی فراهم کرده‌اند تا خانواده این حوزه از تئاتر بگویند، از اینکه هر یک از این افراد در صدد رقم زدن آینده با عزت پیش روی سرزمین‌مان هستند.
اما این دوره جشنواره همچون روال سال‌های گذشته از حسین عاطفی، کریم اکبری‌مبارکه، آندرانیک خچومیان و مهدی لزیری، چهار هنرمند پیشکسوت هم تجلیل کرد، حسین عاطفی نخستین سخنران این جمع چهار نفره بود که ضمن اشاره به سال‌ها دوری از صحنه تئاتر گفت:«ایستادن من روی صحنه، آن هم بعد از سال‌ها دوری برای جشن تئاتر است، تئاتری که از صلح و عشق می‌گوید و زندگی بهتری را می‌طلبد.» بخش دیگری از سخنان این هنرمند تئاتری که سابقه بیش از نیم قرن فعالیت هنری در سابقه کاری او ثبت شده درباره بیزاری تئاتر از دروغ و فریب بود. وی تأکید کرد:«تئاتر از تک جنسیتی، تک صدایی و تبعیض بیزار است. طی سال‌های کاری‌ام از فرصت بازی و همراهی دو کارگردان شریف برخوردار شدم که برای من تجربه دو دوره تاریخی اثر بخش به شمار می‌آمد. با محاکمه ژاندارک در کنار رکن‌الدین خسروی و گالیله زنده یاد حمید سمندریان تئاتر را دوباره معنی کردم.» بعد از عاطفی که جشن تئاتر را متعلق به‌ همه هنرمندان دانست و از جای خالی برخی اظهار تأسف کرد نوبت به کریم اکبری مبارکه از دیگر هنرمندان پیشکسوت تئاتر کشورمان رسید، هر چند که پشت میکروفن احساساتی شد و توان چندانی برای سخنرانی پیدا نکرد. او با وجود بیش از نیم قرن کار هنری این تجلیل را یکی از مهم‌ترین شب‌های زندگی اش خواند و گفت:«اجازه می‌خواهم این هدیه ارزشمند را با تمامی هنرمندان فراموش شده کشورم شریک شوم.» در حالی که همه حاضران به احترامش ایستادند و اکبری مبارکه را یکصدا تشویق کردند خود را مدیون هنرمندانی همچون سمندریان، کوثری، گلشیری و پرورش دانست و تأکید کرد اگر آنان نبودند هرگز چنین تقدیری رخ نمی‌داد. مهدی لزیری از دیگر هنرمندان تجلیل شده این شب هم در سخنانی تصریح کرد: «امشب همه خاندان تئاتر کنار هم هستند، ما از آغاز خاکمان را با آردبیز ریختند و با روح ملکوتی اندود کردند و کوزه‌ای ساختند که این کوزه آب گوارا، صاف و پاک را می‌طلبد اگر کوزه ترک بردارد، نه آب می‌ماند نه آبرو. باید همواره باهم باشیم.»
آندرانیک خچومیان از مترجمان آثار نمایشی آخرین هنرمند تجلیلی این دوره بود، او ضمن اشاره به اینکه طی روزهای برگزاری جشنواره شاهد حضور و فعالیت پرشور جوانان بوده گفت:«طی سال‌های اخیر جوانان بسیاری به حوزه تئاتر قدم گذاشته‌اند، جوانانی که بی‌اغراق عاشق این هنر هستند. از مسئولان می‌خواهم امکانات لازم را در اختیار آنها بگذارند چون آنها هستند که فردا را می‌سازند.»
اعلام اسامی برگزیدگان بخش‌های مختلف جشنواره با حضور برخی هنرمندان همراه بود، اسماعیل خلج که برای اهدای جوایز به روی صحنه حاضر شده بود در واکنش به گفته‌های مجری برنامه مبنی بر اینکه فرصت کم است و برگزیدگان پشت میکروفن نروند، گفت:«در همه جشنواره‌های دنیا رسم بر این است که اختتامیه متعلق به برنده‌هاست، متعلق به جوان‌هایی است که زحمت کشیده‌اند و حق دارند خوشحالی‌شان را پشت میکروفن به همه نشان دهند. عیبی ندارد ساعت مراسم را طولانی‌تر کنید اما جوان‌ها بتوانند خوشحالی‌شان را نشان دهند.»
خوشحالی نوید محمدزاده از اولین جایزه تئاتری‌اش
اما سخنرانی نوید محمدزاده که برای بازی در نمایش «بیگانه در خانه» موفق به دریافت اولین جایزه تئاتری‌اش شده بود هم از بخش‌های جالب این مراسم بود؛ او گفت: «نزدیک به ۳۰ جایزه سینمایی دارم اما من بچه تئاترم! بعد از ۱۷ سال کار، اولین جایزه تئاتری‌ام را در جشنواره تئاتر فجر گرفتم و این مهم‌ترین جایزه‌ای است که گرفته‌ام. برایم حتی از جایزه جشنواره ونیز مهم‌تر است.»
این بازیگر سینما و تئاتر به بیان خاطره‌ای از سال‌ها پیش و دورانی که برای رساندن خود به کلاس‌های تئاتر و دانشگاهی باید هر صبح زود از کرج خود را به تهران می‌رسانده گفت:«هر وقت جایزه سینمایی گرفتم، می‌گفتم پسر تئاتر ایران هستم، ممنون که تأیید کردید.»
از گفته‌های دیگر برگزیدگان این جشنواره می‌توان به ناراحتی هنرمندان حاضر از جای خالی دیگر اهالی این عرصه همچون آتیلا پسیانی، محمد حسن معجونی، صابر ابر و... اشاره کرد؛ البته همه سخنرانی به ابراز ناراحتی‌های اینچنینی ختم نشد، برخی دیگر هم با اشاره به شرایط ناامیدی حاکم بر نوجوانان و جوانان تأکید کردند که این سرزمین متعلق به همه ماست و باید آن را ساخت.

بـــــرش
فهرست کامل برگزیدگان بخش اجرای صحنه‌ای جشنواره تئاتر فجر

در بخش تئاتر صحنه‌ای مجتبی رستمی‌فر جایزه طراحی حرکت برای نمایش «همه فرزندان مکبث»، ایمان نخلستانی برای نمایش «همه فرزندان مکبث» جایزه طراحی نور، جایزه طراحی صدا و ارائه‌های صوتی به علیرضا اکبریان برای نمایش «بیگانه در خانه»، جایزه طراحی گریم به فاطیما حزباوی برای نمایش «همه فرزندان مکبث»، جایزه موسیقی به بهفر کلیدی برای نمایش «همه فرزندان مکبث» اهدا شد. در بخش جوایز صحنه‌ای هم رومینا مؤمنی از تهران برای بازی در نمایش «بیگانه در خانه» جایزه بازیگری زن، امیر جدیدی از تهران برای نمایش «شاه ماهی» هم جایزه بازیگری مرد را به خود اختصاص دادند. علاوه بر این نوید محمدزاده هم موفق به دریافت جایزه ویژه هیأت داوران در بخش بازیگری مرد برای بازی در نمایش «بیگانه‌ در خانه» شد. جایزه ویژه هیأت داوران هم به گروه نمایش «ژنتیک» به کارگردانی مهسا غفوریان از مشهد اهدا شد. آخرین تجلیل این جشنواره هم اهدای جایزه بزرگ به گروه نمایشی «بیگانه در خانه» به کارگردانی سیدمحمد مساوات بود.