گاف بزرگ ترامپ در مقابل بایدن


آرمان ملی – علیرضا پورحسین: نماینده ویژه آمریکا در امور ایران در ادامــه ســفرهای‌ خود به‌ منظور قانع کردن مقامات دیگر کشورها برای حمایت از تمدید تحریم‌‌های تسلیحاتی شورای امنیت سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی ایران این‌بار به لندن سفر کرده است، در خصوص علت تلاش آمریکا برای تمدید تحریم‌های تسلیحاتی علیه ایران مدعی شده است که هیچ‌‌کس معتقد نیست که ایران باید بتواند سلاح‌‌های متعارف مانند جت‌های جنگنده، تانک‌، سامانه‌های توپخانه‌‌ای کالیبر بالا، کشتی‌‌های جنگی و انواع موشک‌‌ها را خرید و فروش کند. این دیپلمات ارشد آمریکایی درباره تحریم‌‌های تسلیحاتی اتحادیه اروپا علیه ایران که تا سال 2023 برقرار خواهد بود نیز گفته است که اینکه اتحادیه اروپا چنین تحریمی را برقرار کرده بسیار خوب است اما چیزی که ما اکنون نیاز داریم یک تحریم جهانی است. اگر یک تحریم جهانی نداشته باشیم، ایران قادر به خرید سلاح خواهد بود. مجموعه این صحبت‌ها و این سفرها که از سفر به تونس آغاز شد و در کنار آن تحرکات میدانی و جابه‌جایی گسترده نیروها و حرکت دادن ناوهای جنگی به سوی منطقه از یک‌سو و نزدیک شدن به هواپیمای مسافرتی ایران و ایجاد جنگ تبلیغاتی برای ایجاد تنش در خلیج فارس از سوی دیگر ذهن‌ها را به این سمت سوق می‌دهد که احتمالا سناریوی جدیدی از سوی این کشور علیه ایران در جریان باشد. در راستای بررسی این مساله «آرمان ملی» با نصرت‌ا... تاجیک، سفیر سابق ایران در اردن و تحلیلگر مسائل بین‌الملل  به گفت‌وگو پرداخته است که می‌خوانید.
  چه ارتباطی بین تحرکات میدانی اخیر و سفر برایان هوک به کشورهای تونس، کویت، استونی و انگلستان وجود دارد؟
آمریکا در راستای استراتژی فشار حداکثری است و خوشبختانه با بازی خوب دیپلماسی ایران که تاکنون در قالب دو استراتژی صورت گرفته، موفقیتی برای ایالات‌متحده حاصل نشده است. این سیاست نخست بر پایه منزوی نگهداشتن ترامپ در اثر خروج از برجام بود و دوم اینکه برجام تا زمانی برای ما ارزشمند است که نافع کشور و مردم باشد و سیاست ایران بر این مسیر قرار گرفت. این استراتژی‌ها خوب جواب داده است و آمریکایی‌ها برای فشار حداکثری منتظر این هستند که قطعنامه ۲۲۳۱ را تضعیف کرده یا از مکانیزم ماشه استفاده کنند که در دنیا از نظر حقوقی و سیاسی مورد حمایت قرار نگرفت و بعد از آن دنبال این بودند که در شورای امنیت قطعنامه صادر کنند که آن هم با حمایت چین و روسیه از مواضع ایران، باعث شد به نتیجه نرسد. سفرهای برایان هوک  در این زمان بیشتر برای ترغیب کشورهای منطقه، سناریوسازی و ایجاد یک جو علیه ایران است که باید خیلی حواسمان جمع باشد که نوع طراحی‌ها و اقداماتمان به گونه‌ای نباشد که در زمین ترامپ بازی کنیم. در این سفرها آنچه مهم است این است که هر چه به انتخابات آمریکا نزدیک می‌شویم و به اکتبر نزدیک ‌می‌شویم، اینها شدت کارشان را افزایش می‌‌دهند و تلاششان را بیشتر می‌کنند و حساسیت خیلی بالاتر می‌رود، نکته جالب این است که ابرقدرتی مثل آمریکا با توجه به نفوذ سیاسی، اقتصادی و نظامی و سلطه دلار بر اقتصاد جهان، به‌گونه‌ای شده که در مقابل حرکت‌ها و طراحی‌‌های ایران ناچار شد سفرهای زیادی را شروع تا یارگیری کند و به اجماع برسد اما طراحی‌‌های ما خوب بود و تا الان توفیقی کسب نکردند.
 آیـا بـین مـجموعه اقدامات جدید ایالات‌متحده با نزدیک شدن به زمان جلسه شورای امنیتی ارتباطی وجود دارد؟
بعــضا مــمکن اســت این اتــفاقات به صورت غیربرنامه‌ریزی‌شده رقم خورده باشد و ایالات‌متحده از انجام آنها منظور خاصی نداشته باشد و ممکن است در این میان بعضی هم با برنامه قبلی رقم خورده باشد مانند حرکت ناوها به سمت مناطق مختلف خاورمیانه تا به نحوی جنگ روانی ایجاد کند اما به هر صورت این موضوع منتفی نیست که هرچه به مهرماه و ابطال تحریم‌های تسلیحاتی ایران در اثر قطعنامه 2231 و نیز انتخابات آمریکا نزدیک می‌شویم شدت اقدامات و طراحی‌های آمریکا برای یارگیری و اجماع‌سازی علیه ایران زیاد می‌شود و ایران باید خیلی مراقب اقدامات و تحرکات خود باشد که بهانه دست تیم ترامپ ندهد و برعکس به سمت تفاهم و صلح با همسایگان روی آورد و با اروپا نیز اگر تفاهم نمی‌خواهد انجام دهد حداقل برخورد تندی نیز نداشته باشد تا آنها بیشتر به سمت ایالات متحده متمایل شوند.
 آیا ممکن است ترامپ به دنبال ایجاد تنش در منطقه خلیج فارس برای بالا بردن قیمت نفت و سروسامان دادن به اقتصاد خود باشد؟
نه ترامپ در چنین موقعیتی است و نه ایجاد تنش در خلیج فارس روند قابل کنترلی است و نه همه عوامل در دست ترامپ است و نه ایران در این زمینه منفعل می‌ماند. ترامپ به دنبال تثبیت اقدامات خود در صحنه بین‌المللی است اما سیاست خارجی وزن چندانی در انتخابات آمریکا ندارد و در زمان حال نیز به فضای انتخاباتی آمریکا نزدیک شده‌ایم و نتیجه‌ای بعید به نظر می‌رسد از ایجاد تنش کسب کند. این اقدامات برای جوسازی، یارگیری، اجماع‌سازی علیه ایران و زنده نگه داشتن نام ایران با رویکرد منفی است. ترامپ یک گاف به نفع جو بایدن داد. زیرا او پیش‌بینی کرده بود که ترامپ با پیشنهاد تعویق برگزاری انتخابات به صحنه می‌آید و او را مسخره کرده بود و این امر عملا محقق شد و یک امتیاز منفی دیگر در کارنامه ترامپ درج شد. ایران از امروز باید به تعامل با سایر کشورهای حاضر در شورای حکام بپردازد تا بار دیگر یک رای قاطع علیه ایران صادر نشود. ایران باید تمام تلاش خود را انجام دهد تا پرونده به شورای امنیت ارجاع داده نشود. بعید به نظر می‌رسد آمریکا بتواند اجماع جهانی را علیه ایران ایجاد کند و قطعنامه‌های شورای امنیت را فعال کند اما باید ایران محتاطانه عمل کند زیرا ترامپ ممکن است دست به هر اقدامی بزند.