بسته شدن پنجره برجام یعنی توسعه برنامه هسته‌ای ایران

گروه سیاسی/ صفحه توئیتر فارسی وزارت خارجه امریکا در حالی پیامی از رئیس جمهور این کشور را به خط نستعلیق منتشر و بر بازگشت دیپلماسی به کانون سیاست خارجی این کشور تأکید کرد که محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران هشدار داد پنجره فرصت برای موضوع برجام بزودی بسته می‌شود.
به گزارش ایرنا، ظریف در گفت‌وگو با خبرگزاری ژاپنی «کیودو» تأکید کرد ایران از دولت ژاپن انتظار دارد که بویژه در زمینه اجرای قوانین بین‌المللی، مانند یک دوست رفتار کند. وزیر خارجه ایران با اشاره به ناقض بودن امریکا در مقررات بین‌المللی، بهترین نقش‌آفرینی ژاپن را عدم اجرای تصمیمات غیر قانونی واشنگتن دانست و به‌طور مشخص از ژاپن خواست دارایی‌های ایران را که به دلیل تحریم‌های امریکا در بانک‌های ژاپنی مسدود شده‌اند، آزاد کند.
به گفته او، مجموع دارایی‌های مسدود شده ایران در ژاپن و کره جنوبی حدود ۱۰ میلیارد دلار است. وزیر خارجه ایران همچنین با اشاره به نقش اروپا پیرامون برجام تأکید کرد که «جوزپ بورل»، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا باید روند و زمان‌بندی بازگشت به اجرای تمامی تعهدات را تنظیم کند. او تصریح کرد: «آقای بورل می‌تواند جدول زمانی را در مشورت با ایران و امریکا مشخص کند؛ کاملاً مشخص است که امریکا باید گام اول را بردارد».
ظریف افزود: «وقتی واشنگتن گام‌هایش را برداشت و نتیجه آن را دیدیم، ما نیز بلافاصله گام‌های خود را برمی‌داریم. تنظیم این گام‌ها برعهده آقای بورل است». وی هشدار داد که پنجره فرصت برای حل بن‌بست بزودی بسته می‌شود، زیرا ایران ۲۱ فوریه را به عنوان پایان بازرسی‌های هسته‌ای فراتر از تعهداتش در پادمان‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تعیین کرده است. رئیس دستگاه دیپلماسی خارجی ایران با بیان اینکه یک قانون تصویب شده و این قانون باید اجرا شود، افزود که با بسته شدن این پنجره، ایران اورانیوم بیشتری را غنی‌سازی کرده و توسعه هسته‌ای را بیشتر به پیش خواهد برد. در همین حال مجید تخت روانچی، نماینده ایران در سازمان ملل هم در مصاحبه‌ای با بخش فارسی شبکه یورونیوز تأکید کرد جمهوری اسلامی ایران از برجام خارج نشده که حالا بخواهد به آن بازگردد. او با یادآوری اینکه کاهش تعهدات ایران در قبال برجام در چارچوب ماده ۳۶ این توافق است، افزود: «براساس ماده ۳۶، وقتی یکی از اعضای برجام مرتکب نقض آشکار و شدید می‌شود، این اختیار به ایران داده می‌شود که یا به‌طور کلی و یا برخی از تعهداتش را انجام ندهد و ما گزینه دوم را انتخاب کردیم».

اعلام ایران به آژانس درباره پروتکل الحاقی
دوشنبه گذشته کاظم غریب‌آباد سفیر و نماینده دائم ایران در سازمان‌های بین‌المللی در وین در گفت‌و‌گو با خبرنگاران، اعلام کرد نامه توقف اجرای اقدامات داوطلبانه ایران تحت برجام از تاریخ ۲۳ فوریه ۲۰۲۱ برابر با ۵ اسفندماه، تحویل مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی شد. غریب‌آبادی افزود: ‌این اقدام در اجرای قانون مصوب مجلس شورای اسلامی برای لغو تحریم‌ها و صیانت از منافع ملت ایران و در راستای حقوق مصرح جمهوری اسلامی ایران تحت بندهای ۲۶ و ۳۶ برجام و به علت عدم پایبندی طرف‌های مقابل به تعهدات خود در جهت رفع تحریم‌های غیرقانونی، صورت گرفته است. وی افزود: از این پس، همکاری‌های ایران و آژانس صرفاً بر مبنای تعهدات پادمانی ادامه خواهد یافت تا زمانی که با لغو تحریم‌ها به صورت عملی و ملموس، زمینه برای بازگشت ایران به اجرای مجدد این اقدامات فراهم گردد.
با ارسال نامه ایران به آژانس، علی ربیعی، سخنگوی دولت هم در نشست خبری با خبرنگاران با بیان اینکه توقف اجرای داوطلبانه پروتکل به معنای قطع همکاری با آژانس نیست، تأکید کرد که این همکاری ادامه خواهد داشت و جمهوری اسلامی ایران قطعاً طی نامه‌ای همه موارد را از قبل به اطلاع آژانس خواهد رساند کما اینکه تاکنون نیز چنین کرده است. ربیعی در عین حال تأکید کرد: «ما همچنان برجام را توافقی معتبر و بهترین توافق ممکن می‌دانیم و آماده‌ایم که فوراً و در صورت بازگشت امریکا و سایر طرف‌های توافق به تعهداتشان تمامی گام‌های برداشته شده بر‌اساس پاراگراف ۳۶ برجام را به وضعیت اولیه در توافق برجام بازگردانیم».
همزمان با چنین موضع گیری‌هایی از سوی مقام‌های دیپلماتیک کشورمان بود که وزارت امور خارجه امریکا در صفحه فارسی توئیترش پیامی از «جو بایدن»، رئیس جمهور امریکا را با خط نستعلیق منتشر کرد که گفته است: «امریکا بازگشته است. دیپلماسی به کانون سیاست خارجی ما بازگشته است». پیش از این نیز صفحه توئیتر فارسی وزارت امور خارجه امریکا، اظهارات آنتونی بلینکن وزیر امور خارجه امریکا را با خط نستعلیق منتشر کرده بود.
تأکید روسیه بر لزوم پیشرفت برجام قبل از نوروز
نامه ایران به آژانس مبنی بر توقف احتمالی پروتکل الحاقی با واکنش روسیه رو‌به‌رو شد. «میخائیل اولیانوف»، نماینده روسیه در سازمان‌های بین‌المللی در واکنش به زمان توقف اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی از سوی ایران، نوشت «اکنون با زمان در مسابقه هستیم و باید تلاش کنیم حداکثر تا قبل از نوروز در اجرای برجام پیشرفت واقعی داشته باشیم». «اولیانوف» در این خصوص افزود: «این به آن معناست که پروتکل الحاقی دو روز بیشتر در ارتباط با فعالیت‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در ایران اعمال خواهد شد. (زمان) زیادی نیست، اما حالا که ما با زمان در مسابقه هستیم، هر یک روز اهمیت دارد». وی ادامه داد: «باید تلاش کنیم حداکثر تا قبل از نوروز (۲۱ مارس ۲۰۲۱) در اجرای برجام پیشرفت واقعی داشته باشیم».