من اصلح نیستم؟

راضیه زرگری، شهروند آنلاین:حاشیه‌های آموزش و پرورش با معلمان حق‌التدریس تمام شدنی نیست.  «اگر ما اصلح نیستیم چرا سال‌هاست بچه‌های این مملکت را به ما سپرده‌اند؟» این گلایه امروز معلم‌های حق‌التدریسی شاغل در آموزش‌وپرورش است. معلم‌هایی که سال‌هاست سر کلاس درس می‌روند و به بچه‌های این سرزمین درس می‌دهند، آموزش‌های ضمن خدمت دیده و چندین بار ارزشیابی شده‌اند اما هنوز تبدیل وضعیت نشده‌اند.

سال‌هاست که معلمان حق‌التدریسی با مشکلات ریزودرشتی دست‌وپنجه نرم می‌کنند؛ این معلم‌ها شامل مربیان پیش دبستانی، معلم‌های ابتدایی و معلم‌های نهضت سوادآموزی هستند.

کسانی که به‌واسطه علاقه به شغل معلمی به نحوی وارد سیستم آموزش‌وپرورش شده و سال‌ها صادقانه نسل آینده ایران را تربیت کرده و رفته‌رفته در حرفه‌شان متخصص شده‌اند؛ دوره‌های ضمن خدمت بسیاری را گذرانده و ارزشیابی شده‌اند. این معلم‌ها حتی گزینش هم شده‌اند اکثرشان تحصیلات دانشگاهی مرتبط کسب کرده و مدارک تحصیلی عالی گرفته‌اند.


این گروه از معلم‌ها که تعدادشان کم هم نیست از بی‌عدالتی که در حقشان می‌شود گلایه دارند. بعد از عبور از تمام این فیلترها امنیت شغلی برایشان تعریف نشده و با هر اتفاقی ممکن است از کار بیکار شوند.

گلایه آنها از قانون است یا وزارت‌خانه؟

ماجرای گلایه این روزهای معلم‌های حق‌التدریسی به قانونی برمی‌گردد که در مجلس تصویب شده؛ تحت عنوان تعیین تکلیف معلمان حق‌التدریسی.

در این قانون آمده است معلمان حق‌التدریسی طی یک دوره آموزشی در دانشگاه فرهنگیان و اخذ نمره قبولی می‌توانند استخدام شوند. نکته اینجاست که در این قانون نیامده که مدت این دوره آموزشی باید چقدر باشد، حتی گفته نشده که اخذ نمره قبولی چقدر است.

وزارت آموزش و پرورش که مجری این ماده قانونی است طی شیوه‌نامه‌ای که ارایه داده مدت این دوره آموزشی را یک ساله اعلام کرده است.

حالا معلم‌هایی که در یک سال گذشته و شرایط همه‌گیری بار مسئولیت بیشتر و زمان بسیار بیشتری از روز را برای تهیه محتوای آموزشی و ارایه آن و تکلیف دادن و چندین کار جانبی دیگر صرف می‌کنند، باید در دوره دانشگاه فرهنگیان به صورت مجازی حضور پیدا کنند.

با همه مشقت و سختی که با آن روبه‌رو هستند، مثل تمام دوره‌های آموزشی پیشین آنها این دوره را به عنوان دستورالعمل وزارت آموزش‌وپرورش پذیرفته‌اند.

حالا اما در شیوه‌نامه آمده باید نمره قبولی این آزمون بالای هفتاد درصد باشد! با این اوصاف عبور از این فیلتر بسیار سخت است و این آزمون اصلح شده آینه غم‌های این معلم‌ها.

اگر ما اصلح نیستیم چرا بچه‌های این مملکت را به ما سپرده‌اند؟

یک معلم حق‌التدریس ناراحت و نگران از شرایط فعلی و اینکه قرار است چه بلایی سرشان بیاید، به شهروند آنلاین می‌گوید: «آزمون اصلح نباید برای ما باشد، ما حدود دو دهه سابقه داریم و در تمام این سال‌های خدمتمان بلاتکلیف بوده‌ایم و مورد بی‌مهری دولت و وزارت آموزش‌وپرورش قرار گرفته‌ایم.

اگر به صورت منطقی به این قانون و ارزشیابی بعد از دوره آموزشی نگاه کنیم، این آزمون باید برای کسانی برگزار شود که دانشجوی معلمی هستند یا تازه وارد دانشگاه شده‌اند.

با این حال جواب مسئولان آموزش‌وپرورش اجرای قانون و بحث مهم به روزرسانی دانش معلم‌ها است. دستکم اگر هم قرار است به روزرسانی دانش معلم‌ها عادلانه انجام شود، نمره قبولی این آزمون باید در کنار  سابقه حق‌التدریسی و ساعت‌های ضمن خدمت این معلمان درنظر گرفته شود.»

خواسته معلم های با سابقه که هنوز استخدام رسمی نشده اند، حذف آزمون اصلح برای ارزشیابی است

این معلم می‌گوید «اگر ما واقعا اصلح نیستیم و صلاحیت نداریم چرا این همه سال بچه‌های این مملکت را دست ما سپرده‌اند؟ در حال حاضر دانش آموز من در دانشگاه فرهنگیان استاد دانشگاه است و من حالا باید بروم زیر دست دانش‌آموز خودم دوره آموزشی بگذرانم!»

در شیوه‌نامه وزارت آموزش‌وپرورش نوشته شده که هر کس در آزمون اصلح رد شود، یعنی ۷۰ درصد نمره قبولی را نگیرد با او قطع همکاری می‌شود. یعنی معلمان ما بعد از سال‌ها خدمت به این مرزوبوم اگر به هر دلیلی در آزمون رد شوند، اخراج می‌شوند!

معلم‌هایی که در هفته‌های اخیر کلاس‌های بچه‌های مدرسه را نیمه‌کاره رها می‌کنند تا به کلاس‌های دانشگاه فرهنگیان برسند، با همدیگر قرار می گذارند و ساعت‌ها جلو مجلس شورای اسلامی تجمع می‌کنند تا صدایشان شنیده شود و قانونگذاران فکری به حالشان کنند، درخواست‌شان این است که آزمون اصلح اصلا برگزار نشود چون برگزاری این آزمون قانونی نیست.

در حال حاضر برای دوره آموزشی دانشگاه فرهنگیان ۲ پودمان گذاشته‌اند. فقط پودمان اول ۴۱۰ فیلم آموزشی دارد! معلم حق‌التدریسی زندگی ندارد؟ ساعت آموزشی ندارد؟ چطور باید در ۲ ماه این فیلم‌های آموزشی را بگذراند؟ آیا وزارت آموزش‌وپرورش با معلمان حق‌التدریسی لج کرده است؟

آنها نگرانند اگر آزمون اصلح برگزار شود همه معلمان حق‌التدریسی حذف شوند. از طرف دیگر با حجم کاری که در طول روز برای آموزش‌های مدرسه آماده می‌کنند، به حجم سنگین پودمان‌ها و محتوای آن که برای یک معلم باسابقه و ماهر اعتراض دارند.

مرادی نزدیک به 17 سال سابقه تدریس در آموزش‌وپرورش دارد. او به شهروندآنلاین می‌گوید: «یک ماه پیش گفتند نیروها باید تبدیل وضعیت شوند؛ سابقه کار و مدارک تحصیلی و .. را فرستادیم اداره کل به صورت مجازی و حقیقی.»

می‌گویند زیر بار آزمون نروید

او ادامه می‌دهد: «دانشگاه فرهنگیان یک دوره آموزشی گذاشته که برای هر دوره باید 750 هزار تومان بدهیم. پول ترم اول را دادیم و ثبت‌نام کردیم . سه روز است داریم تلاش می‌کنیم وارد سامانه آموزشی دانشگاه شویم. تمام این حجم استرس و فشار کار را بگذارید کنار کلاس‌های روزانه‌ای که با بچه‌های دبستانی داریم؛ تولید محتوا، ارایه درس‌ها و تکلیف‌ها، صحیح کردن تکلیف‌ها و .. ؛  دو هفته پیش صحبت شد که باید آزمون اصلح بدهیم.

گروهی از معلم های حق التدریسی که در اعتراض به شرایط سخت پیش رویشان برای استخدام مقابل مجلس شورای اسلامی تجمع کرده اند

می‌گویند آزمون اصلح کشوری یعنی همه غربال می‌شوید و ریزش دارید ؛ دیگر صدای اعتراض معلم‌ها بلند شده است. معلم‌های معترض می‌گویند می‌خواهند ما را استخدام رسمی نکنند.»

مرادی با بیان اینکه 30 هزار معلم حق‌التدریسی در این شرایط هستند، ادامه می‌دهد: «این معلم‌ها که برای گذراندن این دوره و تبدیل وضعیت معرفی شده‌اند بهترین‌ها هستند. در حالی که قانون حق‌التدریس این است که بعد از 5 سال استخدام رسمی شویم، اما ما سال‌هاست داریم کار می‌کنیم بدون تبدیل وضعیت.»

او که 6 سال است که حق‌التدریس شده و قبل از آن پیش دبستانی و خرید خدمت بوده ،کد پرسنلی دارد گزینش شده  و حتی تشخیص هویت و انگشت‌نگاری و تحقیقات محلی هم شده است گلایه‌اش را اینطور بیان می‌کند: «وقتی کلاس‌های دانشگاه با کلاس‌های مدرسه تداخل دارد؛ باید چه کار کنیم؟  کسب نهایی امتیاز 70 درصد یعنی چه ؟ تمام نیروهای استخدام شده می‌گویند زیر بار آزمون نروید.

این گروه از معلم‌ها می‌گویند هدف آموزش‌وپرورش این است که با این آزمون معلم‌های باسابقه‌اش را غربال حداکثری و به جایشان نیروهای جدید جذب کند و این پروسه برای تازه واردها هم تکرار شود. گویا در استان‌ها نمایندگان مجلس در محدوده شهرها و استان‌های خود پیگیر وضعیت معلم‌های حق‌التدریسی هستند و قول‌هایی به آنها داده شده، اما این مشکل سراسری است.

قانون تصویب شده و ما مجری آن هستیم

علی الهیار ترکمن، معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش‌وپرورش، در گفت‌وگو با شهروند آنلاین درباره گلایه‌ها و حال‌وروز فعلی جامعه معلمین حق‌التدریسی می‌گوید: «چه ما از طرف وزارت آموزش‌وپرورش در ساختار مشکلات سازمانی و چالش‌های مخصوصش و چه نیروهایی که سال‌هاست صادقانه در کنار ما بوده‌اند و عضوی از خانواده آموزش‌وپرورش هستند، باید صحبت‌ها و مطالباتمان را در کنار هم قرار دهیم و بر اساس قانون تصمیم نهایی گرفته شود.»

«فصل‌الخطاب ما قانون است. وزارت آموزش‌وپرورش مجری قانون است. ما در جایگاه وضع یا تفسیر قوانین نیستیم.» او ادامه می‌دهد: «چیزی که ما وظیفه داریم در قبال معلم‌های حق‌التدریسی انجام دهیم، تبدیل وضعیت آنهاست. مجلس شورای اسلامی قانونی در سال 97 تصویب کرد و سال 99 به این ماده قانون یک اصلاحیه زده شده است. الان معلم‌هایی که باید تبدیل وضعیت شوند مشمول این قانون هستند.»

4 گروه مشمول این قانون هستند؛ معلم‌های حق‌التدریس، مربی‌های پیش دبستانی، آموزش دهندگان نهضت سوادآموزی و آموزشیاران نهضت سوادآموزی. به گفته الهیار ترکمن این 4 گروه کسانی هستند که قبل از سال 91 با آموزش‌وپرورش سابقه همکاری داشته‌اند. آموزش‌وپرورش هم باید آنها را بر اساس جنسیت، مقطع تحصیلی و منطقه جغرافیایی و دیگر سازوکارها تا پایان سال هزار و 400 تبدیل وضع کند.

او ادامه می‌دهد: «در این قانون مخاطبین وزارت آموزش‌وپرورش معلوم هستند هم شرایط آنها مشخص است و هم گفته شده که از سال 98 تا 1400 باید تبدیل وضع شوند.

علی الهیار ترکمن می گوید وزارت آموزش و پرورش مجری قانونی است که مجلس شورای اسلامی تصویب کرده است و قانون نقض نشدنی است

از این 4 گروه آموزش‌دهندگان و آموزشیاران نهضت سوادآموزی باید آزمون ورودی بدهند و با شرط قبولی در آزمون ورودی به دانشگاه فرهنگی معرفی شوند.» این مسئول آموزش‌وپرورش توضیح می‌دهد: «بعد از گذراندن دوره این دو گروه به عنوان معلم‌های پیمانی استخدام می‌شوند. علت برگزاری آزمون ورودی برای معلم‌های نهضت سوادآموزی هم به گفته این مسئول آموزش‌وپرورش این است که آنها با سیستم آموزش بزرگسالان در ارتباط بوده‌اند و  باید یک دانش حداقلی برای معلمی دوره ابتدایی پیدا کنند.»

عده‌ای قانون را سلیقه‌ای تفسیر می‌کنند

الهیار می‌گوید:  «گلایه معلم‌های حق‌التدریسی به این دلیل است که عده‌ای در این میان قانون را به صورت سلیقه‌ای تفسیر می‌کنند. آنها قبول دارند که باید تبدیل وضعیت شوند اما شرایط آن را در قانون دنبال نمی‌کنند.» الله‌وردی ادامه می‌دهد: «اعتراض آموزشیاران نهضت بر اساس قبول نشدن در آزمون ورودی است. نمایندگان مجلس گویا دارند قانونی برای آزمون مجدد وضع می‌کنند که در صورت تصویب می‌توان برای این دو گروه کاری انجام داد.»

او با بیان اینکه معترضین یک بار متن قانون و صرفا اختیارات وزارت آموزش‌وپرورش را مرور کنند و به همان اندازه توقع کنند می‌گوید: ما به دنبال خدمت‌رسانی هستیم.

چرا می‌خواهید آزمون اصلح  برگزار کنید؟ معلم‌ها نگران غربال شدن در این آزمون هستند. الله‌وردی پاسخ می‌دهد: «کدام دوره آموزشی را دیده‌اید که برگزار شود اما در انتها آزمونی برای ارزشیابی انجام نشود؟ کسی که برای طی کردن این دوره یک‌ساله معرفی شده است، وقتی دوره را می‌گذرانند، باید ارزشیابی شوند. ما باید حافظ کیفیت آموزش باشیم. یکی از جنبه‌های مهم کیفیت آموزش، ارتقای کیفیت نیروی انسانی است. برای رسیدن به این هدف، معلمی که این دوره را می‌گذراند، باید ارزشیابی شود تا مشخص شود چقدر توانسته استانداردها را برای خود بسازد.

به گفته الهیار در متن قانون مشخص شده که مربیان پیش دبستان و معلم‌های حق‌التدریسی و آموزشیاران نهضت که آزمون ورودی را با موفقیت پشت سر گذاشته‌اند، دوره یک‌ساله مهارت‌آموزی را بگذرانند و کاملا طبیعی است ارزشیابی به عمل بیاید. ارزشیابی همیشه بوده است. حتی دانشجو معلم‌های ما هم بعد از پایان تحصیل با آزمون اصلح وارد آموزش‌وپرورش می‌شوند. ما باید بدانیم آنها در طول تحصیل چقدر معلم شده‌اند.

اگر قبول نشوند ما دیگر نمی‌توانیم برایشان کاری انجام دهیم

اگر معلم‌ها در این ارزشیابی یا آزمون اصلح امتیاز کامل را نیاورند، چه اتفاقی می‌افتد؟ الهیار پاسخ می‌دهد: «آن اتفاق یعنی موفق نشده دوره یکساله را با موفقیت پشت سر بگذارد و ما دیگر نمی‌توانیم برایشان کاری انجام دهیم.»

الهیار درباره اینکه با وجود کلاس‌های مجازی و وظایف زیاد از جمله تولید محتوا، شرایط معلم‌ها برای گذراندن این دوره سخت است، می‌گوید: «دست ما نیست؛ این قانون است اگر عملی نشود یعنی قانون اجرا نشده است. ضمنا عمده محتوایی که در سامانه‌های مجازی بارگذاری می‌شود از پیش آماده شده است و تقریبا درس‌ها در بانک محتوا قرار دارد. معلم‌ها از آن انتخاب می‌کنند و تولید محتوا به حداقل رسیده است. هر استان یک بانک محتوا دارد.در این زمینه سال گذشته خیلی ضعف داشتیم ولی این مشکل حل شده است.»

معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش‌وپرورش نهایتا تاکید می‌کند اینکه گفته شود چون کارهای کلاس مدرسه اعم از تولید محتوا و تکالیف هست این دوره آموزشی را کنار بگذاریم، شدنی نیست زیرا قانون نقض نشدنی است. تا زمانی که این قانون با این شرایط حاکم است، ما ملزم به اجرا هستیم.