مبتذل‌تر باشید و اینفلوئنسر شوید!

سرویس جامعه جوان آنلاین: همانطور که نشسته‌اید و به صفحات اینستاگرام نگاه می‌کنید، یا در رختخواب خود این صفحات را لایک می‌کنید و برای هر کدام نظر می‌نویسید، به ظهور یک اینفلوئنسر کمک کرده‌اید؛ اینفلوئنسر‌هایی که به واسطه تصاویر و دیالوگ‌های نامتعارف یا مبتذل و با لایک‌های شما معروف می‌شوند و به درآمد‌های نجومی می‌رسند.
شاید باورش برایتان سخت باشد، اما بر اساس اخبار منتشر شده، درآمد ۶۰۰ اینفلوئنسر اینستاگرامی برابر با کل درآمد صدا و سیما از تبلیغات است! خبری که در چند روز اخیر منتشر شده و دوباره درآمد چند صد میلیون تومانی سلبریتی‌ها و اینفلوئنسر‌ها را مورد توجه قرار داده‌است. در این میان برخی سلبریتی‌ها نیز برای بیشتر شدن دنبال‌کننده‌های صفحاتشان یا گرفتن لایک از هیچ کاری دریغ نمی‌کنند و در تلاشند تا به هر طریقی خودشان را جذاب کنند، به همین دلیل اکثر صفحات پربیننده و پرلایک اینستاگرام پر از محتوای مبتذل‌شده و به دلیل درآمد بالای حاصل از این کار، گردانندگان این صفحات در حال رقابت برای مبتذل‌تر شدن هستند.
هر چند وقت یکبار اینفلوئنسر‌های مبتذل فضای مجازی، تبدیل به ترند‌های داغ شبکه‌های اجتماعی می‌شوند که این موضوع پیام‌های خطرناکی را برای جامعه به دنبال دارد و مسئولان فرهنگی کشور باید فکری در این‌باره کنند، زیرا که ترند شدن یک تصویر یا فیلم زرد در فضای مجازی، خواه‌ناخواه نشان‌دهنده توجه و اقبال مخاطبان کنجکاو عمدتاً جوان و نوجوان فضای مجازی به آن موضوع است.
همه کار فقط برای جذب فالوور

متأسفانه هیچ خط قرمزی در اینستاگرام وجود ندارد. این شبکه اجتماعی تبدیل به یک جزیره غیرقابل کنترلی شده‌است که عده‌ای در آن با کار‌های مبتذل‌شان تبدیل به اینفلوئنسر شده‌اند. در این میان عده‌ای دیگر با رؤیای اینفلوئنسر شدن دوربین را روشن می‌کنند و برای دیده‌شدن دست به هر کاری می‌زنند، دیگر برای این افراد «شخصیت» هیچ اهمیتی ندارد، آن‌ها فقط و فقط می‌خواهند فالوور جمع کنند!
فرقی نمی‌کند از داغ شدن ماجرای گروگان گرفته‌شدن «محسن افشانی» و توهین کردن او به خود! تا دیده شدن یک ورزشکار ایرانی ساکن کالیفرنیا که با لحن عجیبی در فیلم‌های منتشر شده‌اش می‌گوید: «چطوری جون دل، برقراری عزیز، سر کیفی، الهی شکر»! و در نهایت پربیننده شدن فیلم‌های آن‌ها نشان می‌دهد که کاربران فضای مجازی در کشور به خصوص در شبکه‌های اجتماعی، تحت تأثیر اخبار زرد و اغلب مبتذل هستند؛ مسئله‌ای که موجب درآمد‌های کلان افراد سودجو شده و در طولانی‌مدت آسیب‌های مادی و معنوی متعددی را متوجه کاربران فضای مجازی و به ویژه نسل آینده‌ساز کشورمان خواهد کرد.
قوانین قدیمی و زندگی‌های دیجیتالی!
دکتر مهدی اسماعیل تبار، روانشناس در این‌باره به خبرنگار «جوان» می‌گوید: «متأسفانه در جامعه امروز، زندگی دیجیتالی را درست متوجه نشده‌ایم. امروز دیگر مثل دهه ۶۰ نیست، نوجوانان و جوانان امروز درگیر زندگی دیجیتالی شده‌اند، اما قوانین همان قوانین گذشته است که فایده‌ای ندارد.»
او با انتقاد از ضعف رسانه‌های داخلی به خصوص صدا و سیما اظهار می‌دارد: «به واسطه تخصصی که دارم، چند روز در هفته از اینستاگرام فیلم زنده می‌گیرم و مبحثی را توضیح می‌دهم، اما نه صدا و سیما و نه هیچ رسانه داخلی دیگری دغدغه‌ای برای پخش آن ندارد، زیرا که می‌گویند این کار تبلیغ محسوب می‌شود! آن وقت اگر یک فیلم زرد در اینستاگرام پخش شود و چند نفر آن را لایک کنند، رسانه‌ها نسبت به آن واکنش نشان می‌دهند.»
اسماعیل‌تبار اظهار می‌دارد: «به نظر من در این مسیر اشتباه، اینفلوئنسر‌ها و سلبریتی‌ها مقصر نیستند، بلکه مسئولان و قانونگذاران مقصر هستند. همانطور که رهبر معظم انقلاب در دیدار با مسئولان نظام بر کار مضاعف برای رفع آسیب‌های اجتماعی تصریح کردند و فرمودند: «ما مردم را باید عائله خودمان بدانیم و به مسئله آسیب‌های اجتماعی در سطح کشور جوری نگاه کنیم که اگر این آسیب در داخل خانواده‌خود ما بود، آن‌جور نگاه می‌کردیم.» بنابراین برای ضعف در رفع این آسیب باید به مدیریت مسئولان نگاه کنیم.»
این روانشناس با بیان اینکه امروز مردم به دنبال حرف‌های بدون سانسور هستند، می‌گوید: «حرف‌های خود ما در رسانه‌های داخلی کشور، سانسور می‌شود. از طرفی قوانین به‌روز نداریم و به همین دلیل مردم به سمت اینستاگرام که هیچ قانون و خط قرمزی ندارد می‌روند که متأسفانه در آن پوشش و حرف‌های مبتذل وجود دارد.»
بی‌توجهی مسئولان به حل معضلات اینستاگرامی
او تصریح می‌کند: «براساس تحقیقات انجام شده فالوور‌های میلیونی در زندگی عادی خود هزاران مشکل دارند. این افراد نمی‌توانند هم در فضای مجازی وقت بگذارند و هم به خانواده رسیدگی کنند. از طرفی آن‌ها در تلاشند تا کمبود‌های خود را در شبکه‌های اجتماعی برطرف کنند و دیده شوند. همچنین این افراد نمی‌توانند اختلالات شخصیتی خود را که در زندگی مجازی پنهان کرده‌اند، در زندگی حقیقی نیز مخفی کنند، بنابراین مشکلات زیادی در زندگی عادی خود دارند.»
اسماعیل‌تبار می‌افزاید: «قرآن به زندگی عرفی تأکید کرده‌است، اما می‌بینیم که اینفلوئنسر‌ها به عرف جامعه و خانواده خودشان اهمیتی نمی‌دهند. پس چرا این افراد می‌توانند از خط قرمز رد شوند و درآمدزایی کنند؟ چون ما بی‌عرضه هستیم!»
این روانشناس به توجه نکردن مسئولان برای حل معضلات اینستاگرام اشاره می‌کند و می‌گوید: «اینستاگرام یک صفحه برای کودکان ندارد و محدودیت سنی تعیین کرده‌است، اما ما چقدر صفحه برای کودکان داریم که تبدیل به سلبریتی شده‌اند؟ ماهانه چند صد میلیون تومان درآمد سلبریتی‌ها و اینفلوئنسر‌ها را چه کسی باید رصد کند؟ بخش آنلاین سازمان مالیات کشور کجاست؟ بخش آنلاین وزارت ارشاد کجاست؟ اصلاً مسئولان کشور دغدغه‌ای برای حل معضلات شبکه‌های اجتماعی به خصوص اینستاگرام دارند؟ خیر!»
چه باید کرد؟
متأسفانه آنطور که مشخص است، میزان شوخی‌ها و دیالوگ‌های مبتذل در بسیاری از صفحات اینستاگرامی افزایش یافته و موجب گسترش فرهنگ بی‌حیایی در جامعه شده‌است. در این میان اینفلوئنسر‌ها با خیال راحت در فضای مجازی جولان می‌دهند و زیر سایه بی‌توجهی مسئولان پول به جیب می‌زنند. بنابراین نیاز است که نهاد‌های فرهنگی و رسانه‌ای کشور به شکل جدی‌تر این دسته از صفحات را مورد توجه قرار دهند. همچنین حداقل این است که پلیس فتا و وزارت ارتباطات با کمک یکدیگر می‌توانند صفحاتی را که ویدئو‌های بدون مجوز و پادفرهنگ تولید می‌کنند، شناسایی و آن‌ها را به قوه قضائیه معرفی کنند.
به نظر می‌رسد که با توجه به جایگاه اینفلوئنسر‌ها، لازم است تا نظارت دقیق‌تری بر محتوای منتشر شده از سوی آن‌ها در صفحات اینستاگرامی صورت بگیرد تا با جریان پادفرهنگی که مدت‌ها از سوی آن‌ها به‌راه افتاده است، مقابله شود.