کوچ نقدینگی از بازار پول و سهام به بازار‌های موازی

سرویس اقتصادی جوان آنلاین: روند حرکتی بازار سرمایه در دو سال اخیر برخی از سهامداران حقیقی و حقوقی را با سود‌های کلان و برخی دیگر را با زیان‌های کمر شکن روبه‌رو کرد، هر چند در این بین ریسک سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه متوجه سرمایه‌گذار است، اما نقش رگلاتور بازار سرمایه در تنظیم صحیح بازار به شکلی که نرخ سهام با ارزش ذاتی تناسبی داشته‌باشد امروز محل توجه بیش از ۵۰ میلیون سهامدار است.
سهامدارانی که به دلیل زیان مکرر از بهبود وضعیت بازار سرمایه در دولت کنونی ناامید شده‌اند در آستانه اتمام سال و رشد ریسک‌های بین‌المللی و خستگی از رفتار‌های مدیریتی دولت از بازار سرمایه خارج و به بازار‌های موازی روی آورده‌اند. البته تعدیل نرخ دلار، طلا و سکه فرصتی ایجاد کرد تا سرمایه‌گذاران به این بازار ورود کنند به ویژه اینکه افزایش تورم نشان می‌دهد که بانک نیز محل چندان مناسبی برای سرمایه‌گذاری نیست، از این رو شاهد تبدیل شبه‌پول به پول و سپس ورود به بازار‌های موازی هستیم.
گفتنی است حجم نقدینگی به مرز ۳ هزارو ۲۰۰ هزار میلیارد تومان رسیده است و حجم پول از رقم فوق به مرز ۷۰۰‌هزار میلیارد تومان رسیده‌است. با توجه به رشد نرخ تورم کل در بهمن‌ماه به محدوده ۳۲ درصد و فاصله معنی‌دار آن با نرخ سود بانکی حدود ۱۵ الی ۲۰ درصد به نظر می‌رسد روند تبدیل سپرده‌های بانکی بلند مدت به پول و ورود نقدینگی به بازارهایی، چون رمز ارز، ارز، طلا، سکه یا زمین و ساختمان رویدادی طبیعی باشد، به ویژه آنکه تکرار کاهش سرمایه‌گذاری در اقتصاد ایران، خروج سرمایه، نرخ رشد منفی اقتصاد و بودجه‌ریزی غیر‌عملیاتی با تکیه بیش از ۵۰۰‌هزار میلیارد تومان به استقراض و سرمایه‌فروشی در سال‌۱۴۰۰ و همچنین تشدید ناترازی ترازنامه‌های نظام بانکی موانع رشد تورم در اقتصاد را از میان برداشته‌است، از این رو به نظر می‌رسد سپرده‌گذاران بانکی نیز همچون سهامداران به دنبال فرصت‌های دیگر برای سرمایه‌گذاری هستند. روز گذشته شاخص کل بازار بورس تهران با افت ۸ هزار واحدی در محدوده یک‌میلیون‌و‌۲۰۰ واحد قرار گرفت.
ارزش مبادلات بورس تهران حدود ۵/۲ هزار میلیارد تومان و ارزش مبادلات فرابورس نیز حدود ۱۲‌هزار میلیارد تومان بود که عمده مبادلات بازار فرابورس به اوراق بدهی گویا اختصاص داشت.

واقعیت آن است که از مرداد‌سال جاری که شاخص صعودی بازار سر ناسازگاری با سهامداران تازه‌وارد گذاشت تا به امروز، بخش زیادی از سرمایه‌های مردمی که بدون بررسی وارد بازار شده‌اند، از بین رفته و اکنون آمار‌های مجلس که به تازگی صحبت از تحقیق و تفحص از بورس را به راه انداخته است نیز نشان می‌دهد که هزاران میلیارد تومان از سرمایه‌های مردم در این بازار ذوب شده است.
آنگونه که موسوی لارگانی به عنوان طراح تحقیق و تفحص از سازمان بورس اعلام کرده است، سرمایه‌های مردم در بازار سرمایه از بین رفته و به گفته او، تنها در یک مورد یک شرکت کاغذی با سرمایه ۲۰۰‌میلیارد‌تومانی طی سه‌ماه، تمام فرایند پذیرش در بورس را انجام داده و با رقم ۳هزارو ۲۰۰‌میلیارد تومانی به مردم فروخته شده است، در حالی که این شرکت حتی دفتر مرکزی هم ندارد و اکنون سهام فروخته‌شده آن کاغذی بیش نیست.
این صحبت‌های موسوی لارگانی نشان از عدم برنامه‌ریزی صحیح و ضعف مدیریتی در سازمان بورس اوراق بهادار دارد.
به موازات این گفته‌های عضو هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی، جمالی، معاون حقوقی سازمان بورس اوراق بهادار نیز اعلام کرده که از ۲۲۰‌مدیر بورسی سلب صلاحیت شده که این مدیران، تخلفاتی را صورت داده‌بودند که اغلب به دلیل انجام معاملاتی بوده که خود در آن ذی‌نفع بوده‌اند.
افشین دهقان، تحلیلگر بازار سرمایه با بیان اینکه اکثر سهامداران بعد از افت ۸۰‌درصدی بورس و ناامیدی از روند خنثی ایجاد شده به فکر جبران ضرر‌ها هستند، گفت: این افراد در رمز ارزها، بیت‌کوین یا فارکس و حتی صندوق‌های سرمایه‌گذاری با در آمد ثابت، مشغول سرمایه‌گذاری هستند.
وی افزود: متأسفانه بسیاری از سرمایه‌ها به‌صورت هیجانی در حال خروج از بورس هستند و مردم هم پول را از بازار بیرون می‌کشند تا بلکه به سمت بازار‌های رقیب ببرند.
بازدهی بازار سرمایه نسبت به رقبا در برش زمانی ۱۰‌ساله بیشتر است
از سوی دیگر به گفته مدیرعامل شرکت بورس تهران، سال جاری حدود‌۵۰۰‌هزار‌هزار میلیارد‌تومان تأمین مالی از طریق روش‌های مختلف در بازار سرمایه انجام شد که ‏بخش عمده آن از طریق عرضه‌های اولیه بود. انتشار انواع اوراق بازار بدهی و روش‌های مختلف افزایش سرمایه از طریق ‏آورده نقدی و تجدیدارزیابی هم از سایر روش‌ها بود.
‏دولت ‏هم برای سال آینده برنامه جامعی برای تأمین سرمایه از بازار سرمایه دارد. در ابتدای فروردین تعداد سهامدار فعال ۳‌میلیون بود، اما اکنون به بیش از ۲۵‌میلیون سهامدار در بازار رسیده است.
علی صحرایی با بیان اینکه خیل عظیمی از ‏افرادی که سال جاری سهامدار شده‌اند، متأسفانه فاقد دانش لازم برای فعالیت در بازار سرمایه بوده‌اند، تصریح کرد: بازدهی بازار سرمایه نسبت به ‏هر بازار دیگری در برش زمانی ۱۰‌ساله بیشتر بوده است.