دولت عاقلانه رفتار كرد؛ مجلس را دور نزد

آرمــــان مـــلـی
علیرضــا پورحسیــن: آژانس بین‌‌المللی انرژی اتمی و ایران، روز یکشنبه در پایان سفر مدیرکل‌آژانس به تهران، با صدور بیانیه‌‌ای مشترک درباره تداوم فعالیت‌های ضروری بازرسان آژانس در ایران تفاهم کردند. سازمان انرژی اتمی ایران در راستای پیروی از مصوبه مجلس شورای اسلامی ایران موسوم به قانون اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌‌ها و صیانت از منافع ملت ایران به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کرد، از ۲۳ فوریه ۲۰۲۱ اقدامات داوطلبانه ایران تحت برجام متوقف خواهد شد؛ بنابراین، برای اینکه آژانس بتواند به راستی‌آزمایی و فعالیت‌های نظارتی در ایران ادامه بدهد، توافق‌ شد که نخست ایران به اجرای کامل و بدون محدودیت موافقتنامه پادمانی با آژانس کمافی‌‌السابق ادامه دهد. در وهله بعد براساس یک تفاهم موقت فنی دوطرفه که با قانون ایران سازگار باشد، آژانس به فعالیت‌‌های ضروری نظارت و راستی‌‌آزمایی به مدت سه ماه ادامه ‌دهد و تفاهم صورت‌گرفته، پیوسته بازنگری خواهد شد تا نسبت به کارکرد آن برای هدفی که در نظر گرفته شده، اطمینان حاصل شود. مجلس شورای اسلامی، یازدهم آذرماه گذشته با تصویب قانون لغو تحریم‌ها، دولت را مکلف کرد، در صورت ادامه‌ تحریم‌های آمریکا، همکاری با آژانس را محدود کرده و گام‌‌های بیشتری را در خصوص کاهش تعهداتش ذیل برجام بردارد. در راستای بررسی این مساله «آرمان ملی» گفت‌وگویی با عبدالرضا فرجی‌راد، سفیر پیشین ایران در نروژ داشته است که در ادامه می‌خوانید.
  توافق ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی می‌تواند به نفع کشور تمام شود؟
باید توجه داشت که توافق خوبی میان ایران و آژانس رقم خورده است. طبق این توافق هم مصوبه مجلس اجرایی می‌شود و هم نگرانی‌های آژانس برطرف شد و فرصت از کسانی که قصد تبلیغ علیه کشور را داشتند نیز گرفته شد. برای ایران یک سناریو ترتیب داده بودند تا ایران را پس از 5 اسفند تحت شدیدترین فشارها قرار دهند و مصوبه مجلس را با برخی ادعاها در خصوص یافتن اورانیوم در دو مرکز ایرانی ارتباط دهند و این را زیر فشار بیشتری ببرند که با توافق ایران و آژانس این هجمه علیه ایران خنثی شد. سه ماه به آژانس فرصت داده شده اما ابتکار عمل در دست ایران است. اگر تحریم‌ها ظرف مدت این سه ماه لغو شد که همه چیز به حالت قبل باز خواهد گشت اما اگر تحریم‌ها لغو نشود و توافق صورت نگیرد، ایران می‌تواند این سطح از نظارت را نیز ملغی کند. توافق یک توافق خوب است و به کشور لطمه‌ای وارد نخواهد کرد.

  با وجود این توافق میان ایران و آژانس، در سه ماه آینده تا چه میزان احتمال لغو تحریم‌ها وجود دارد؟
روند توافق کند است اما رو به جلو و مثبت است. صحبت‌هایی از سوی اروپا و ایالات‌متحده در این روزها مطرح می‌شود که در مجموع مثبت و رو به سمت توافق است. باید توجه داشت رسانه‌ها نیز بنابر اطلاعات واصله خبر از لغو برخی از تحریم‌ها می‌دهند و این نیز یک پالس مثبت دیگر است که در این روزها دریافت می‌شود. درست است که ایران خواهان لغو تمام تحریم‌های دوران ترامپ است اما همین میزان نیز می‌تواند مثبت باشد. ما از وضعیتی که نزدیک بود به بن‌بست ختم شود به این مرحله رسیده‌ایم. طرف آمریکایی در ابتدا خواستار گام ایران بود و ایران نیز خواستار اقدام اولیه آمریکا بود. هرچند حق در این عرصه با ایران بود اما نزدیک بود که یک گره در این عرصه ایجاد شود. نشستی در اروپا احتمالا به میزبانی آلمان برگزار خواهد شد و ایران نیز احتمالا شرکت خواهد کرد. مساله پادمان و آژانس نگران‌کننده بود اما با توافق ایران این مساله حل شد. باید توجه داشت ایالات‌متحده در جلسه اروپا به عنوان مهمان دعوت شده است و اگر ایران نیز حضور یابد، می‌توان سرعت بیشتری به روند ایجاد توافق و لغو تحریم‌ها داد.
  دولت در توافق با آژانس، مجلس یا قانون مصوب آنها را دور زده است؟
دولت به‌تنهایی درخصوص توافق با آژانس عمل نکرده و مشخصا شورای عالی امنیت ملی نیز در این رابطه نقش داشته و این مساله با آنها نیز در میان گذاشته شده و قطعا با مقامات عالیرتبه کشور نیز مشورت شده است. این توافق هیچ ابعاد منفی ندارد. باید توجه داشت مصوبه مجلس نیز اجرا می‌شود و توافق ایران و آژانس صرفا فضاسازی و هیاهوی دشمنان را خنثی کرد. در اوضاعی که به سمت مثبت شدن وضعیت حرکت می‌کنیم نباید کار را در داخل سخت کنیم. برخی نمایندگان مجلس نیز نظر متفاوتی دارند و این امری طبیعی است و در همه جای جهان این اختلاف‌نظر وجود دارد. مجلس معمولا می‌تواند نظرات آزادتری دهد و با عوامل اجرایی همواره اختلاف نظر دارند. هیچ مجلسی در جهان با دولت به صورت کامل همسو نیست و باید با پذیرش نظرات به سمتی حرکت کرد که کشور وضعیت بهتری پیدا کند و گشایش‌های اقتصادی نیز به وجود آید. امروز باید به گونه‌ای عمل کرد که منافع ملی حاصل شود و فرصت از دشمنان کشور گرفته شود. دولت نه مجلس و نه مصوبه آن را دور نزده است.