ريزش سنگين مخاطبان صداوسيما به روايت آمار

آرمان ملی- محمدهادی علیمردانی: بر اساس آخرین نظرسنجی‌ها میزان اقبال مردم به صداوسیما در حال کاهش بوده و استقبال از اینترنت برای تامین محتوای مورد نیاز، در دستور کار مردم قرار گرفته است. علل این رویداد باید مورد بررسی قرار بگیرد اما سرعت بالای دسترسی به محتوا در اینترنت، برخوردهای جناحی و تامین نشدن نیاز همه گروه‌های اجتماعی در رسانه ملی، می‌تواند بخشی از علل کاهش اقبال مردم به تلویزیون باشد. در حال حاضر اندک زمانی تا انتخابات ریاست‌جمهوری باقی مانده و اقدامات سوگیرانه از سوی رسانه‌ای که متعلق به همه شهروندان کشور است، می‌تواند سبب آسیب رسیدن به جایگاه انتخابات شود. همچنین یک‌سو‌نگری به مسائل سیاسی و اجتماعی بدون‌حضور مخالفان هر ایده در رسانه ملی، می‌تواند آسیب‌هایی را در پی داشته باشد.
 به عصر ارتباطات خوش آمدید
سرعت دسترسی به محتوا یکی از مهم‌ترین ملاک‌ها برای جذب مخاطب وسایل ارتباطات جمعی است. فرد در هر زمان و هر مکانی که اراده کند، باید به محتوای مورد‌پسند خود دسترسی داشته باشد، تا میزان استقبال از آن رسانه افزایش یابد. به عنوان مثال در زمانه‌ای که اینترنت بیشترین میزان اطلاعات و محتواها را در اختیار همگان قرار می‌دهد، نمی‌توان از مردم انتظار داشت برای پخش سریال یا فیلم سینمایی ساعت‌ها صبر کنند. از همین رو مخاطبان رسانه‌هایی که بدون‌تعدد برنامه در ده‌ها شبکه و برگزاری برنامه‌های جذاب نتوانند مخاطبان خود را حفظ کنند، به تدریج مخاطب خود را به وب واگذار می‌کنند. سال 1385 یک نظرسنجی در انگستان انجام شد و در نتیجه آن مشخص شد که 43 درصد جامعه آماری حداقل هفته‌ای یک بار به تماشای ویدئو از طریق اینترنت یا تلفن همراه می‌پردازند و در نتیجه کمتر به تماشای تلویزیون می‌پردازند. سه‌چهارم پاسخگویان نیز گفته‌اند این روزها به نسبت سال گذشته، بیشتر ویدئو را از طریق اینترنت یا تلفن همراه نگاه می‌کنند. ایران نیز در این سال‌ها تجربیات مشابهی را از سر می‌گذراند.
 اظهارنظر بدون‌حضور مخالفان

ایران کشوری با تنوع فرهنگ‌ها، ادیان، اقوام و دیدگاه‌ها است. رسانه ملی در چنین کشوری باید برای کسب رضایت عمومی تمام گروه‌های مردم را از خود راضی نگه دارد و متناسب با پسند آنان برنامه داشته باشد. با این حال رویکردهای جناحی و یکسویه آفتی است که برخی از چهره‌های سیاسی بدان اشاره می‌کنند. اواخر فروردین سال جاری علیرضا زاکانی، نماینده مجلس یازدهم در شبکه افق اعلام کرد: «مذاکره‌کنندگان دروغ می‌گویند و هیچ تحریمی قرار نیست لغو شود.» او این موضوع را به انتخابات ۱۴۰۰ گره زد و گفت: «اگر کسی این شعار را بدهد که قرار است تحریم‌ها را لغو کند، بدانید دروغ می‌گوید.» این جهت‌گیری در حالی انجام شد که کمتر شاهد حضور مقامات مدافع مذاکره در صداوسیما بوده‌ایم و تنها «گاندو» و «پایان بازی» است که در رسانه ملی(!) جولان می‌دهد.
  رسانه ملی و انتخابات
وضعیت جایی خطرناک‌تر می‌شود که با نزدیک شدن به انتخابات، احتمال سوء‌استفاده جناحی از صداوسیمای جمهوری اسلامی افزایش می‌یابد. اخیرا کوروش محمدی، رئیس انجمن آسیب‌شناسی اجتماعی ایران گفت: «نباید رسانه‌ها به‌گونه‌ای عمل کنند که همه مشکلات اقتصادی جامعه بر گردن عملکرد یک طیف از کارگزاران نظام باشد که به لحاظ جهت‌گیری سیاسی، وابسته به یک جناح هستند. چنین رویکردی باعث می‌شود بخشی از جامعه چه در میان مردم و چه نخبگان، آسیب ببینند و صحنه انتخابات را ترک کنند. اینکه رسانه‌ای مانند صداوسیما جانب یک جناح سیاسی را بگیرد، اشتباه است؛ باید فقط و فقط جانب مردم را بگیرد  و به او اطلاعات بدهد.» در صورتی که رسانه ملی رویکردی جناحی را پیشه کند، انتخابات از حالت عدالت رسانه‌ای خارج شده و بر رسانه‌ای حکومتی بر رای ملی تاثیرگذاشته است.
  26 درصد مردم تلویزیون نمی‌بینند
این مسائل سبب می‌شود نه‌تنها همه اقشار مردم محتوای مورد علاقه خود را از رسانه ملی دریافت کنند، بلکه برخی از مخاطبان نیز به دلیل رویکردهای جناحی انگیزه خود را برای مشاهده تلویزیون ایران از دست بدهند. مقدمات این رویداد نیز در حال حاضر فراهم شده است. چند روز پیش پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات در ایران با انتشار نتیجه یک نظرسنجی اعلام کرد: «2/26 درصد پاسخگویان اعلام کرده‌‌اند برنامه‌‌های تلویزیونی نمی‌بینند.» همچنین این نظرسنجی نشان داد: «در بین پاسخگویانی که اعلام کرده‌اند برای گذراندن اوقات فراغت در ایام کرونایی فیلم سینمایی می‌بینند؛ ۲۸ درصد از طریق دانلود از اینترنت، فیلم‌های سینمایی مدنظر خود را تهیه می‌کنند.» در صورت تعمیم نتایج این نظرسنجی، حدود یک‌چهارم مردم ایران صداوسیما را مطلقا تماشا نکرده و اداره‌کنندگان ساختمان جام‌جم باید فکری برای جایگاه خود کنند.