قاصدک 24

ریاض منتظر تعیین‌تکلیف برجام است

سید‌هادی سیدافقهی تحلیلگر مسائل سیاست خارجی گفت‌وگوها و ارتباطاتی که در ماه‌های گذشته میان ایران و عربستان سعــودی انجام شده، هنوز به سطح مذاکرات جدی و معنادار ارتقا نیافته؛ بلکه یک نوع استمزاج و کشف نیات از سوی دو کشــور است. سعودی‌ها در برخی رسانه‌ها و مجامع، هنوز ایران را متهم به مداخله در امور داخلی کشورهای عربی کرده و اتهاماتی را هم نسبت به فعالیت‌های هسته‌ای ایران مطرح می‌کنند. به نظر می‌رسد سیاست یک‌گام پیش و یک‌گام پس را در پیش گرفته‌اند تا ببینند تکلیف برجام چه می‌شود و اینکه آیا ایران حاضر است برای حل بحران یمن به آنها کمک کند. رابطه ایران و مصر در دهه‌های گذشته ایستا و ساکن بوده است؛ یعنی نه پیشرفتی شده و نه پسرفتی را در روابط دو کشور شاهدیم؛ بلکه روابط در همان سطح دوران حسنی مبارک باقی مانده است. حتی در دوران ریاست‌جمهوری محمد مرسی، اخوان‌المسلمین نسبت به ارتقای روابط با ایران تحفظاتی داشت و مناسبات را گسترش نداد. تهران علاقه‌مند است روابط خود را با قاهره توسعه دهد؛ اما توسعه روابط دو کشور، بیش از اینکه به ایران ربط داشته باشد، به پاسخ مصر وابسته است، چرا‌که علاوه بر عزم آنها برای توسعه روابط با ایران، آمریکا و رژیم اسرائیل هم باید به مصری‌ها اجازه دهند. مساله عراق به شدت پیچیده است؛ چراکه عراق عمق استراتژیک ایران است و هر اتفاقی در این کشور بیفتد - چه اقتصادی، چه آیینی، چه امنیتی و چه سیاسی و...‌- تهران نمی‌تواند نسبت به آن بی‌تفاوت باشد. خواست آمریکا، تخریب روابط ایران و عراق است، آمریکایی‌ها مزدوران، سمپات‌ها و نیروهای عمل‌کننده‌ زیادی در نهادهای مختلف عراقی اعم از پارلمان، دولت، موسسات اقتصادی و رسانه‌ها و... دارند، اما روابط دو کشور، از دولت‌ها فراتر رفته و ماهیت آیینی و مردمی به خود گرفته است. اگر روابط تهران و ریاض بهبود پیدا کند، این مساله خود را در روابط ایران با مصر و سایر کشورهای منطقه نیز نشان داده و اثر می‌گذارد. به عبارت دیگر، هر گونه بهبود روابط تهران و ریاض به بهبود و گسترش روابط ایران با سایر کشورهای منطقه منجر می‌شود. ایران هم به امارات و هم به بحرین هشدار داده و گفته اجازه نمی‌دهد جای پای اسرائیل در منطقه خلیج فارس تثبیت شود. حضور رژیم اسرائیل در خلیج‌فارس فقط به‌ضرر کشورهای منطقه است و ایران مانع از این حضور در هر شکلی خواهد شد.