آشفته بازار مواد غذایی

تورم بخش مواد غذایی نشان از آن دارد که افزایش قیمت در آشفته‌بازار مواد غذایی در حال پخت و پز است. با اینکه بانک مرکزی ارز ٤هزار و٢٠٠ تومانی به واردات کالا‌های اساسی اختصاص می‌دهد، اما تولیدکنندگان مواد غذایی و مصرف‌کنندگان از این آشفته‌بازار گلایه دارند، به طوری که قیمت شیر خام و مواد لبنی افزایش قابل ملاحظه داشته است و فعالان صنایع غذایی نیز نسبت به نرخ سبوس و نحوه توزیع و مشکلات کارخانجات آرد انتقاد دارند.
با وجود اینکه بانک مرکزی در ماه‌های ابتدایی سال جاری حدود ٧ میلیارد دلار ارز ترجیحی به واردات کالا‌های اساسی اختصاص داد، اما رشد نرخ مواد غذایی کاملاً در جامعه مشهود است و نکته جالب توجه اینکه از تولید‌کننده تا مصرف‌کننده مواد غذایی از وضعیت تنظیم این بازار ناراضی هستند.
از یک طرف رشد نرخ شیر خام و مواد لبنی و از طرف دیگر رشد نرخ برنج و حالا هم نارضایتی فعالان صنعت غذا از نرخ‌گذاری و نحوه توزیع سبوس و خطر تعطیلی کارخانجات آرد، زمینه‌ساز انتقاد‌ها نسبت به تنظیم بازار مواد غذایی شده است.
در این‌باره، سیدمحمدرضا مرتضوی، رئیس هیئت مدیره کانون انجمن‌های صنایع غذایی ایران اظهار داشت: ظرف ۴۰ سال قیمت نان ۵ تا ۶ هزار برابر شده که این نشان‌دهنده بی‌تدبیری است و دولت سالانه ۴۰ تا ۵۰ هزار میلیارد تومان برای ثابت نگهداشتن قیمت نان سوبسید می‌پردازد، در حالی که قیمت نان ثابت نمانده و یک فکر غیرواقعی و یک تصور غیرواقعی و حرفی که هیچ وقت به واقعیت نپیوسته است باعث شده تمام اقتصاد آرد و نان تصنعی شود.


وی بیان داشت: اگر قیمت گوشت با ارز ۴ هزار و ۲۰۰ تومانی که غلات با آن ارز تأمین می‌شود، تعیین شود، قیمت هر کیلوگرم گوشت باید حدود ۲۵ تا ۳۰ و نهایت هزار تومان باشد. قیمت کاه در بازار حدود ۴ هزار و ۲۰۰ تومان است، اما سبوس که چندین برابر کاه ارزش غذایی دارد به صورت دستوری نرخ آن برای کارخانجات آردسازی هزار و ۴۰۰ تومان تعیین شده است.
فروش سبوس با قیمت آزاد
رئیس هیئت مدیره کانون انجمن‌های صنایع غذایی ایران بیان داشت: کسانی که مانع از آزادسازی قیمت سبوس هستند همان ذی‌نفعان در فساد حواله‌جات سبوس هستند و به شما قول می‌دهم که ده‌ها و صد‌ها هزار تن سبوس متأسفانه در کانال‌هایی غیر از آن مسیری که دولت در نظر دارد با قیمت‌های گزاف خرید و فروش می‌شود.
مرتضوی بیان داشت: من اطمینان دارم که در حواله‌های سبوس فساد گسترده‌ای وجود دارد و عاملین فساد این امکان را از جامعه آسیابان کشور گرفته‌اند که بتوانند به موقع هزینه‌های کارگر و کارخانه را پرداخت کنند.
رئیس هیئت مدیره کانون انجمن‌های صنایع غذایی ایران اظهار داشت: معاون وزیر جهاد نامه‌ای نوشته مبنی بر اینکه سبوس با قیمت قبلی در حواله‌های دولتی و پول کارخانجات آرد نیز از طریق سازمان برنامه و بودجه پرداخت شود. واقعاً این کار وقتی نرخ شیرخام اصلاح شده و نرخ سبوس در قیمت شیرخام دیده شده و وقتی گوشت با قیمت‌های عجیب و غریب فروخته می‌شود چه ضرورتی دارد که سبوس با قیمت واقعی فروخته نشود.
کارخانجات آرد از بین می‌روند
وی بیان داشت: با این شرایط و آشفته‌بازاری که وضعیت کارخانجات آرد به وجود آمده است اگر دولت تا یکی، دو ماه آینده فکری به حال کارخانجات آرد نکند، کارخانجات آرد از بین خواهند رفت.
رئیس هیئت مدیره کانون انجمن‌های صنایع غذایی ایران اظهار داشت: در حال حاضر یک پاکت آرد از ۶۰۰ تومان به حدود ۵ هزار تومان افزایش یافته است، بنابراین برای کارخانجات آرد امکان جبران هزینه‌ها وجود ندارد.
مرتضوی با اشاره به زمان صرف شده توسط وزرای مربوطه برای اصلاح قیمت شیر گفت: به‌رغم صرف وقت، انرژی و کار‌های کارشناسی شده و تصمیم‌گیری وزرای مختلف متأسفانه چهار نفر حواله فروش با پول خرج کردن قیمت سبوس را به قیمت قبلی بازگردانده‌اند و لجنزاری را برای ارتزاق خود به وجود آورده‌اند، در حالی که تکلیف کارخانجات آرد و نان مردم مشخص نیست.
وی اظهار داشت: در اینجا این سؤال مطرح می‌شود که آیا ممکن است در یک چنین سطحی و با وجود اسناد و مدارک قانونی قیمت با توافق دامداران اصلاح شود و بعد نیز این مصوبه لغو شود.
هدایت دامداران برای شلوغ کاری
مرتضوی بیان داشت: از دستگاه‌های مختلف دولتی با دامداران تماس می‌گیرند که بروید شلوغ کنید، مگر مملکت باید با شلوغ کاری اداره شود. تا کی می‌خواهند این کار را انجام دهند.
وی بیان داشت: تولید‌کننده آرد اگر صبوری می‌کند و اگر کار خود را انجام می‌دهد دلیل نمی‌شود که یک عده حواله‌باز و سوءاستفاده‌چی و قاچاق فروش سرنوشت مملکت را در دست گرفته‌اند و بعد هم بیان می‌کنند که دولت این هزینه‌ها را از جیب خودش می‌دهد. رئیس هیئت مدیره کانون انجمن‌های صنایع غذایی ایران بیان داشت: مگر دولت این هزینه‌ها را از خودش پرداخت می‌کند، از مال مردم و جیب مردم این را به یکسری قاچاق‌فروش می‌دهند. من واقعاً متأثرم از اینکه هشت وزیر تصمیم به اصلاح قیمت شیر و سبوس می‌گیرند، اما یک دستگاهی برای منافع عده‌ای این تصمیم را لغو می‌کند.
توزیع سبوس با سیستم حواله‌ای
مرتضوی اظهار داشت: توزیع سبوس با سیستم حواله‌ای یک سیستم معیوب است، زیرا وقتی کالایی به صورت حواله‌ای توزیع می‌شود در آن فساد ایجاد می‌شود. کارخانجات آرد هنوز مابه‌التفاوت دستمزد مربوط به سال ۹۹ را دریافت نکرده‌اند، در حالی که با این وضعیت اقتصاد کارخانجات آرد قابل اداره کردن نیست.
رئیس هیئت مدیره کانون انجمن‌های صنایع غذایی ایران اظهار داشت: نتیجه تمام تلاش‌های انجام شده و جلسات برای حل مشکلات کارخانجات آرد‌سازی این بود که قیمت سبوس آزاد شود، اما به‌رغم این تلاش‌ها و زحمات در یک نامه‌ای آقای گیلان‌پور، معاون وزیر جهاد کشور نوشت که موضوع قیمت سبوس در دومین جلسه تنظیم بازار مطرح و حسب نظر مقام عالی وزارت با توجه به مشکلات دامداران مقرر شد که قیمت سبوس گندم نسبت به قبل تغییر نکند و پول آن را به کارخانجات آرد سازمان برنامه و بودجه بپردازد.
وی افزود:، اما با این تصمیم مقرر می‌شود این پول از سوی دولت به کارخانجات پرداخت شود. بنابراین تمام کار‌های کارشناسی چند ماهه با چهار خط نامه از بین می‌رود.