قاصدک 24

فرصت های از دست رفته مناطق آزاد


گروه اقتصادی – کورش شرفشاهی: در شرایط کنونی چالشهای اقتصادی بیشترین بحران را ایجاد کرده و بررسی ها نشان می دهد که اشکال در سومدیریت بوده به نوعی که مسوولان نتوانسته اند از ظرفیت های داخلی وخارجی استفاده کنند. یکی از این موارد مناطق آزاد است که می بایست نقش بسزایی در هماهنگی اقتصادی داخل وخارج داشته باشد در حالی که تاکنون موفق نبوده یا در حد انتظار ظاهر نشده اند. اکنون که در آستانه راه اندازی مناطق آزاد دیگری هستیم و افتتاح منطقه آزاد اینچه برون به عنوان اولین منطقه آزاد مطرح است، روزنامه تجارت با امان قلیچ شادمهر، نماینده گنبد در مجلس شورای اسلامی گفت‌وگو کرد که دیدگاههای ایشان در ادامه آمده است.
نماینده گنبد در مجلس شورای اسلامی مناطق آزاد تجاری را یک ظرفیت بسیار مناسب و ایده آل برای توسعه تجارت، اشتغال زایی و سرمایه گذاری دانست و گفت: مناطق آزاد در سراسر جهان توانسته تحولات تاثیرگذاری در اقتصاد کشورها بر جای بگذارند و این مهم باعث شده تا کشور ما نیز از ظرفیت مناطق آزاد استفاده کند.
امان قلیچ شادمهر با اشاره به اینکه کشور ما از مرزهای آبی و زمینی بسیاری برخوردار است که این مرزها با کشورهای متعددی ارتباط دارد گفت: با توجه به این مرزها، می‌توانیم از ظرفیت مناطق آزاد برای رفع کمبودها و چالش ها استفاده کنیم.
وی با یادآوری اینکه مدتها کشور ما به تعداد انگشت‌شماری منطقه آزاد محدود شده بود گفت: مجلس شورای اسلامی تصمیم گرفت با توجه به ظرفیت های مرزی که در اطراف کشور وجود دارد، مناطق آزاد را گسترش دهد، به نوعی که امروزه ایجاد ۸ منطقه آزاد دیگر در دستور کار قرار گرفته که منطقه آزاد اینچه برون یکی از آنهاست.


عضو کمیسیون تحقیقات مجلس با اعلام اینکه منطقه آزاد اینچه برون بسیاری در آستانه بهره‌برداری است گفت: زمین بسیار بزرگی برای منطقه آزاد تخصیص یافته، حصار کشی به منظور محصورکردن منطقه آزاد صورت گرفته، قطعه بندی ها برای مقاصد مختلف تعیین شده و حتی شهرک صنعتی هزار هکتاری در دل منطقه آزاد قرار دارد که دولت سیزدهم در اولین گام برای استفاده از ظرفیت مناطق آزاد، باید منطقه آزاد اینچه برون را افتتاح کند.
وی با تاکید بر اینکه اگرچه منطقه آزاد امتیازهای بسیار بزرگی دارد، اما با انتقادهای بسیار جدی نیز روبرو است گفت: واقعیت این است که مناطق آزاد نتوانسته اند به اهداف تعیین شده برسند، اتهاماتی از قبیل رانت و فساد به مناطق آزاد وارد می شود و به جای آنکه مناطق آزاد مرکزی برای تبادل توانمندی و رونق صادرات باشد و بخش های تولیدی در آن فعال شود، این اهداف به صورت بسیار محدودی محقق شده که در اندازه منطقه آزاد نبوده است، به همین دلیل لازم است چالش هایی که مناطق آزاد با آن دست به گریبان هستند، با جدیت مورد بررسی قرار گیرد تا متوجه شویم چرا مناطق آزاد از مسیر اصلی خود دور شده و به انحراف رفته اند.
شادمهر با اشاره به اینکه برای ایجاد مناطق آزاد به ویژه در آستانه افتتاح منطقه آزاد اینچه برون، باید اشکالات و موانع قبلی را از بین ببریم گفت: منطقه آزاد اینچه برون در یک منطقه صنعتی کشاورزی قرار دارد و هم مرز با کشورهایی است که از نظر صنعتی در سطح پایینی قرار دارند. مقایسه شرایط اقتصادی کشورمان با کشورهای همسایه و سهمی که از اقتصاد آنها داریم، نشان می‌دهد که مدیریت و رایزنیهای مطلوبی در این زمینه صورت نگرفته و برای اثبات این ادعا کافی است به تعاملات اقتصادی ایران با عراق، افغانستان، پاکستان، ترکمنستان، ارمنستان، جمهوری آذربایجان، ازبکستان و کشورهای حاشیه خلیج فارس بپردازیم. در حالیکه ایران با این کشورها هم مرز است، اما ترکیه و کشورهای اروپایی چندین برابر بیش از کشور ما از تبادلات اقتصادی با این کشورها نفع می برند.
وی با تاکید بر اینکه در مورد منطقه آزاد اینچه برون نیز اگر دیر بجنبیم، بازارهای ترکمنستان، قزاقستان، ازبکستان و تاجیکستان را از دست می دهیم و باید افسوس حضور ترکیه در این کشورها را بخوریم گفت: این در حالی است که منطقه آزاد اینچه برون از ظرفیت حمل و نقل بسیار مناسبی در زمینه های ریلی، هوایی، زمینی و دریایی برخوردار است و توان تامین نیازهای این کشورها را نیز دارد.
نماینده گنبد در مجلس شورای اسلامی مدیریت بر مناطق آزاد را یکی از جدی ترین چالش ها عنوان کرد و گفت: امروزه انتصاب مدیران مناطق آزاد با رویکرد سیاسی و تفکرات جناحی انجام می شود، در نتیجه شاهد هستیم که به عنوان مثال فردی آذری برای منطقه آزاد چابهار یا فردی بلوچ برای منطقه آزاد ارس انتخاب می‌شود، در حالی که این افراد به هیچ عنوان با ظرفیت های آن منطقه آشنا نیستند، از فرهنگ آن منطقه اطلاعی ندارند و توان برقرار ارتباط را هم ندارند که همین امر باعث می‌شود در انجام امور محوله و برقراری تعامل با مردم و کشورهای همسایه دچار مشکل شوند.
وی با اشاره به اینکه منطقه آزاد اینچه برون با ترکمنستان، ازبکستان و قزاقستان هم مرز است گفت: لازم است مدیری برای منطقه آزاد اینچه برون به کار گرفته شود که با فرهنگ و ظرفیتهای کشورهای همسایه آشنا باشد و بتواند از توانمندی‌های کشورمان برای تامین نیازهای آن کشورها استفاده کند.
شادمهر با تاکید براینکه مدیران بسیار با تجربه و توانمندی در زمینه مدیریت مناطق آزاد در استان گلستان، به ویژه از بین مردمان ترکمن داریم گفت: این نگرانی وجود دارد که سیاسی کار باعث شود مدیر غیربومی همچون دیگر مناطق آزاد به کار گرفته شود.
وی با اعلام اینکه اگر مدیر منطقه آزاد بومی باشد، می داند که خودش و خانواده‌اش دائم زیر تیغ نقد مردم قرار دارند گفت: اگر مدیر بومی اشتباه یا سواستفاده ای کند، نه تنها مورد نقد همیشگی است بلکه تحقیر می شود و در نهایت ناچار خواهد بود برای همیشه محل زندگی خودش را ترک کند، در صورتی که مدیران غیر بومی با چنین تهدیدی روبرو نیستند. نکته دیگر اینکه مدیر و نیروی بومی نسبت به منطقه خودش تعصب دارد بنابراین سعی می‌کند باعث رشد منطقه شود، در صورتی که این تعصب برای مدیر غیر بومی معنا و مفهومی ندارد. بنابراین وزیر اقتصاد باید با درک تمام این شرایط، در انتخاب مدیر بومی برای منطقه آزاد اینچه برون دقت کند.
نماینده گنبد از خاندوزی خواست با نمایندگان استان گلستان که درک درستی از ظرفیتها، فرهنگ و باورهای مردم استان و کشورهای همجوار دارند، برای انتخاب مدیر منطقه آزاد مشورت کند.
وی با انتقاد از بکارگیری سفرای ایران در ترکمنستان، ارمنستان و قزاقستان به وزیر امور خارجه گفت: امروزه سفرایی برای این کشورها بکار گرفته شده که به دلیل نداشتن آگاهی از فرهنگ و زبان مردم، نمی توانند ارتباط لازم را برقرار کنند، در حالی که افراد بسیاری از مدیران ترکمن وجود دارند که می‌توانیم به عنوان سفیر در ترکمنستان، ازبکستان و قزاقستان به کار بگیریم.
شادمهر نتیجه بکارگیری افراد ناآگاه و ناموس با فرهنگ مردم به عنوان سفیر در این کشورها را اسفبار توصیف کرد و گفت: عملکرد این سفرا نشان می دهد که تاکنون نتوانسته اند ارتباط و تعامل لازم را برقرار کند و سفیر ایران در تعامل با مسئولان ارشد ترکمنستان ناموفق بوده به نوعی که کمترین ارتباط و نشست را داشته است.
وی با ابراز تاسف از اینکه در زمینه دیپلماسی اقتصادی نیز ناموفق بوده ایم گفت: وقتی رابط اقتصادی که در سفارتخانه ترکمنستان می باید فعال شود، هیچ ارتباط و درکی از فرهنگ ترکمنستان و استفاده از ظرفیت استان گلستان ندارد، هرگز نمی تواند موفق عمل کند.
نماینده گنبد در مجلس با تاکید بر اینکه کاردار اقتصادی یا سفیر ایران در ترکمنستان تاکنون قدرت انتقال خواسته های طرفین را به مسئولان ترکمنستان نداشته اند گفت: وزیر امور خارجه باید در انتخاب سفیر و رایزن اقتصادی نهایت دقت و توجه را داشته و افرادی را برای این مهم انتخاب کند که تسلط کامل به فرهنگ ترکمن را داشته باشند، این در حالی است که تاکنون نسبت به انتخاب مدیر ترکمن حتی برای حفظ منافع کشور توجه لازم نشده است.
وی خطاب به وزیر اقتصاد گفت: به هر حال اکنون در آستانه افتتاح منطقه آزاد اینچه برون هستیم اما بسیاری از زیرساخت های آن آماده نیست. در حالی قرار است منطقه آزاد افتتاح شود که بسیاری از امکانات همچون آب، برق، خطوط تلفن، گاز وبسیاری موارد دیگر هنوز فعال نشده یا در اندازه ابتدایی هم نبوده است.
شادمهر با تاکید بر اینکه وزیر اقتصاد، وزیر صمت، وزیر کار، وزیر امور خارجه، وزیر جهاد کشاورزی و دیگر وزرای مرتبط باید بدانند که فقط کلنگ زدن کافی نیست گفت: هنگامی که منطقه آزاد با افتتاح رسمی مجوز فعالیت گرفت، باید از امکانات حداقل 80 درصدی برخوردار باشد تا بتواند از ظرفیت کشورهای همسایه استفاده کند و مانعی برای فعالیت نداشته باشد.
وی با انتقاد از ضعف مدیریت گفت: تاکنون بزرگترین آسیبی که به اقتصاد کشور رسیده در نتیجه ناهماهنگی بین قوای سه گانه و بدتر از آن ناهماهنگی در بین وزرای کابینه بوده که لطمه های سنگینی به اقتصاد کشور زده است، اما امروز که قوای سه گانه در هماهنگی صددرصدی به سر می‌برند و رئیس جمهور نیز تاکید دارد که کابینه صد در صد هماهنگ هستند، هیچ عذری پذیرفته نیست و بنابر تاکیداتی که بارها قالیباف رئیس مجلس داشته، تمامی مسوولان در قوای سه گانه دیگر نمی توانند هیچ بهانه ای برای موفق نشدن بیاورند.