«ابتکار» راهکارهای مقابله با تورم را بررسی کرد

سایه تورم بر سر سفره‌های خالی
کیمیا نجفی
افزایش سرسام‌آور قیمت برخی از کالاهای اساسی طی چند ماه گذشته سفره‌ خانوارها را بیش از پیش کوچک‌تر کرده است و برای اثبات این ادعا کافی است که سری به سوپرمارکت‌ها و یا فروشگاه‌ها زده و پای صحبت مصرف‌کنندگانی که دیگر توان خرید بسیاری از اقلام خوراکی را ندارند بنشینیم آنگاه خواهیم دید که تورم چگونه بر سر معیشت خانوارها به خصوص کم‌درآمدها سایه انداخته است.
رصد قیمت‌ها نشان می‌دهد که سبد خرید خانوارها روز‌به‌روز محدودتر می‌شود و برخی اقلام جای خود را به کالاهای جایگزین با قیمتی کمتر می‌دهند. در این میان با یک بررسی ساده از میزان تورم و میانگین درآمد طبقات ضعیف و متوسط جامعه می‌توان فهمید که طی چند سال اخیر در سبد خرید خانوارها سهم کالاهای مانند گوشت قرمز، گوشت مرغ، ماهی و برخی از میوه‌ها کاهش یافته و حالا نوبت به محدود شدن کالاهایی همچون برنج، لبنیات و تخم‌مرغ رسیده است. در ماه‌های اخیر افزایش چندباره قیمت لبنیات و اقلام پروتئینی باعث شد تا طبقه متوسط و رو به پایین جامعه قادر به خرید محصولات لبنی و پروتئینی نباشند. این امر، نه تنها موجب خروج لبنیات از سبد خرید مردم شده است، بلکه می‌تواند تهدید جدی برای سلامت افراد جامعه باشد.


عقب‌ماندگی حقوق و دستمزد از تورم
افزایش قیمت کالاهای اساسی در حالی رخ می‌دهد‌ که ما با پدید عقب‌ماندگی حقوق و دستمزد از تورم روبه‌رو هستیم. بررسی‌های جدید نشان می‌دهد که یک خانوار ۳.۳ نفره کارگری برای گذران زندگی ، باید در هر ماه حدود ۱۰ میلیون ‌و ۹۵۲ هزار تومان هزینه کند. فرامرز توفیقی، عضو کارگری شورای‌عالی کار در گفت‌وگویی اشاره کرده است که رقم هزینه معیشت کارگری به ۱۰ میلیون ‌و ۹۵۲ هزار تومان رسیده است که حداقل دستمزد یک خانوار فقط ۳۷ درصد آن را پوشش می‌دهد. حال این پرسش مطرح می‌شود که راهکار جبران فاصله تورم با درآمد چیست؟ شاید اولین پاسخ برای این پرسش، افزایش حقوق و دستمزد باشد. راهکاری که به گفته عده‌ای از کارشناسان نه تنها دردی را دوا نمی‌کند بلکه منجر به تورم بیشتر می‌شود. مخلفان افزایش حقوق بیان می‌کنند که افزایش دستمزد راه‌حل مشکلات معیشتی نیست و این امر افزایش انتظارات تورمی را به همراه خواهد داشت و اگر دولت به دنبال حمایت و ترمیم قدرت خرید خانوارها است باید به سراغ راه‌حل‌های منطقی‌تری برود. این مخالفت‌ها در حالی است که عده‌ای دیگر از کارشناسان معتقدند با وجود تبعات منفی افزایش حقوق بر اقتصاد در برخی مواقع راهی به جز افزایش حقوق و دستمزد نیست و ما مجبور به انتخاب بین بد و بدتر خواهیم بود. مرتضی عزتی، کارشناس مسائل اقتصادی در این خصوص به «ابتکار» گفت: هنگامی که اقتصاد درگیر تورم می‌شود باید با راهکارهای منطقی آن را مهار کنیم. اولین قدم برای ترمیم قدرت خرید مردم در شرایط تورمی که منطقی‌ترین راهکار هم است افزایش و بهبود شرایط تولید است. اما برای مقابله با اثر تورم بر روی درآمدها بهترین راهکار کشیدن ترمز تورم خواهد بود. به بیانی روشن‌تر اولویت این است که ما بتوانیم مانع از افزایش قیمت‌ها شویم. اما ممکن است شرایط اقتصاد به گونه‌ای باشد که ما نتوانیم چنین سیاست‌هایی را به مرحله اجرا برسانیم در آن شرایط مجبور هستیم به سراغ راهکار نهایی که از لحاظ قانون هم مشکلی ندارد بریم. بر اساس این راهکار باید به تناسب افزایش تورم، حقوق و دستمزد را افزایش داد.
این کارشناس اقتصادی با تاکید بر این مسئله که افزایش حقوق تبعات بسیاری دارد، ادامه داد: افزایش حقوق و دستمزد راهکار درستی نیست اما در برخی از مواقع چاره‌ای نیست و برای اینکه عدالت برقرار شود باید حقوق افزایش یابد. به بیانی روشن‌تر برای اینکه در زمان افزایش قیمت کالاهای اساسی ارزش دستمزدی که افراد می‌گیرند کاهش نیابد و یا کاهش ارزش دستمزدها جبران شود، باید افزایش حقوق را داشته باشیم.
عزتی اظهار کرد: افزایش حقوق راهکار نهایی بوده که انتخاب آن از روی اجبار است.
وقتی راه‌حل‌های منطقی اجرا شد، نباید به سراغ افزایش حقوق برویم
این کارشناس اقتصادی در بخش دیگری از صحبت‌هایش به بررسی راهکارهای مقابله با تورم پرداخت و در این خصوص گفت: اگر ما بدانیم و مطمئن باشیم که با افزایش ندادن حقوق و دستمزد می‌توانیم جلوی تورم در آینده را بگیریم قطعا اینکه حقوق را افزایش ندهیم راهکار منطقی‌تری خواهد بود. به بیانی دیگر اگر بدانیم با عدم افزایش حقوق، تورم کنترل می‌شود پس نباید به سراغ این راهکار برویم.
عزتی ادامه داد: لازمه عدم افزایش حقوق این است که تمام بخش‌های اقتصادی در کنار هم در راستای توقف افزایش قیمت‌ها هماهنگ باشد و سیاست‌های یکپارچه‌ای در اقتصاد اجرا شود.
عزتی با بیان اینکه نباید به مسائل با یک بُعد نگاه کرد، گفت: اینکه بخواهیم بدون هماهنگی راهکارهای دیگر مانع افزایش حقوق و دستمزد شویم، منطقی نیست.
وی در پایان افزود: ما باید زمینه‌های لازم را برای جلوگیری از افزایش تورم فراهم کنیم و مطمئن شویم که می‌توانیم با دیگر راه‌حل‌ها از تورم جلوگیری کنیم در آن شرایط باید جلوی افزایش حقوق که خود می‌تواند تورم را بیشتر کند هم گرفته شود.
سایر اخبار این روزنامه
چرا هنوز هیچ کنسرتی در تهران یا شهرستان‌ها برگزار نمی‌شود؟ سکوت نت‌ها سید حامد مرندی نهاد دولت، متهم اصلی فرار مالیاتی امضا‌های میلیونی مردم علیه طرح «صیانت» روی نظر نمایندگان اثرگذار است؟ اختلاف نظر مردم با نمایندگان در مورد یک طرح استراتژی اجباری نگاه به شرق و نظم جهانی جایگزین به نیازها پاسخ خواهد داد؟ شانگهای و راز تحقق عملگرایی دولت بحث بر سر برجام و مسائل منطقه جزئیات جلسه غیرعلنی مجلس با حضور امیرعبداللهیان رئیسی به بانک مرکزی برای جلوگیری از فضاسازی‌های کاذب ماموریت داد دستور ارزی رئیس جمهوری «ابتکار» راهکارهای مقابله با تورم را بررسی کرد محسنی اژه‌ای در نشست با قهرمانان المپیک، پارالمپیک و جهانی اعلام کرد رئیس مجلس: محرمانه بودن اموال مسئولان تصمیم مجلس هشتم است «اعیان‌نشین شدن» با جامعه ایرانی و شهرهایش چه می‌کند؟ کوچ ناگزیر! وزیر اقتصاد مطرح‌ کرد: هدف‌گذاری برای افزایش ۵۰ درصدی نسبت مالیات به تولید ناخالص داخلی حزب‌الله لبنان: به سمت جنگ داخلی نخواهیم رفت درخواست عربستان از ایران