قاصدک 24

پیگیری سامان دهی اراضی رها شده آستان قدس

بهاره موفقی/ در فروردین امسال تولیت آستان قدس رضوی به بنیاد بهره وری موقوفات این نهاد دستور داد برای سامان‌دهی اراضی رها شده آستان قدس تدبیرهای لازم را بیندیشند. به گزارش آستان نیوز، حجت الاسلام والمسلمین مروی با اشاره به اراضی رها شده آستان قدس در حاشیه شهر مشهد و مشکلاتی که گاه برای مردم آن مناطق ایجاد شده است، گفت: گاهی این زمین‌های رها شده به محل‌هایی برای افراد بزهکار تبدیل‌ می شود و مردم در این خصوص شکایت‌هایی دارند، بنیاد بهره‌وری موقوفات موظف است راهی برای سامان دهی و بهره‌وری از این زمین‌ها پیدا کند تا از رهگذر زمین‌های آستان قدس برای مردم مشکلی ایجاد نشود. وی همچنین افزود: اراضی فراوانی در شهرها داریم که بخش زیادی از آن بدون استفاده رها شده است، این موضوعات تبعات اجتماعی دارد و باید برای بهره‌وری از این زمین‌ها تدبیری مناسب اندیشیده شود.همان طور که تولیت آستان قدس اشاره کردند، برخی از اراضی رها شده متعلق به این نهاد به پاتوق کارتن خواب ها و معتادان متجاهر تبدیل شده و مشکلات عدیده ای را برای ساکنان منطقه ایجاد کرده است، از سوی دیگر با جذب سرمایه گذار و سامان دهی و تعیین تکلیف این اراضی می توان هم کمک شایانی به توسعه حرم و کیفیت زیارت کرد و هم عوایدش به دیگر آحاد جامعه برسد. اکنون هفت ماه پس از دستور تولیت آستان قدس به بررسی این موضوع و اقدامات انجام شده در راستای تعیین تکلیف اراضی رها شده آستان قدس در مشهد پرداختیم.  هدف؛ دیوار کشی و دادن شکل مناسب شهری به اراضی رها شده معاون بهره وری املاک و اراضی بنیاد بهره وری موقوفات آستان قدس رضوی می گوید:ما به این اراضی عنوان رها شده نمی دهیم بلکه نامش را «برنامه ریزی برای توسعه» می گذاریم. به این دلیل که این اراضی رها نشده، اطرافش دیوار کشی شده، می دانیم کجاست و برای آن ها پروانه هم گرفته ایم. مرتضی حقیقی می افزاید:این اراضی به عنوان بانک و سرمایه برای فعالیت های توسعه ای حرم مطهر است. متناسب با هزینه هایی که وجود دارد این قطعات واگذار و تبدیل به پروژه می شود و متناسب با آن فعالیت های حرم انجام می شود. مثلا برای آزادسازی املاک پیرامون و ساخت صحن جامع رضوی، منابع مالی مورد نیاز از همین موقوفات هزینه شده است. در واقع ما باید در یک برنامه زمان بندی برای سامان دهی و بهره برداری این ها اقدام کنیم. برنامه بعضی هایشان ممکن است طولانی مدت تر شود چون ما الان نمی توانیم همه موقوفات را واگذار و از منابعش استفاده کنیم بنابراین  هدف ما حفظ و حراست، دیوارگذاری و دادن شکل مناسب شهری به این اراضی است. یگان حفاظت آستان قدس هم به صورت کامل برای سرکشی و نگهداری اراضی اقدام می کنند، اما گاهی در بعضی مکان ها مشکلاتی پیش می آید که افراد کارتن خوابی به آن جا می روند که بلافاصله مقابله می شود. وی در پاسخ به این سوال که اگر با جمع شدن این افراد مقابله می شود پس چرا همچنان شاهد حضور این افراد در اراضی هستیم، می گوید: آستان قدس معتادان را جمع آوری نکرده است . ما دیوار می کشیم، اما معتادان از بالای دیوار می روند و جمع آوری آن ها با دستگاه اجرایی است چون ما که نمی توانیم معتادان را جمع آوری کنیم. ما دیوار می کشیم که نیایند، اما وقتی از بالای دیوار می روند چه کار کنیم؟ درست مانند این است که وقتی شما سر کار می روید، در منزل تان را قفل و دزدگیر هم نصب می کنید، اما اگر کسی وارد منزل شما شود، تقصیر شماست؟»  وی درباره اتمام طرح سامان دهی می گوید: اگر تعریف سامان دهی را این بگذاریم که بخشی حفظ، نگهداری و دیوار کشی می شود که این کار یک تا دو سال به طول می انجامد اما اگر منظور این است که همه این ها ساخته و تبدیل به پروژه شود، چنین نیست و متناسب با نیاز باید این کار را بکنیم. به هر حال این سرمایه ای است در اختیار ما که نمی توانیم برای تمام آن چنین کاری کنیم بلکه باید در چارچوب زمان به طور متناسبی استفاده شود. مسئولان آستان قدس آمار اراضی رها شده را اعلام نمی کنند با این حال معاون بهره وری املاک و اراضی بنیاد بهره وری موقوفات آستان قدس رضوی درباره میزان اراضی رها شده آماری را اعلام نمی کند. وی در پاسخ به سوال ما مبنی بر میزان اراضی رها شده آستان قدس در مشهد و استان می گوید: ما نمی توانیم آماری بدهیم چرا که با حراست  مشورت  کردم و کلی عرض می کنم اما تفکیکی نمی توانیم آمار بدهیم. مشهد 43 درصد عرصه موقوفاتی آستان قدس دارد، اما تمام آن متعلق به ما نیست چرا که در سال های متفاوتی حقوقات آن واگذار شده است. ولی از لحاظ پهنه موقوفاتی 40 درصد مشهد عرصه آستان قدس است. حقیقی تصریح می کند:کاربری این موقوفات تجاری، مسکونی و خدماتی است که مطابق با طرح تفصیلی هم کاربری ما تنظیم می شود. تقریبا زیر 40 درصد از خدمات ما انتفاعی و 60 درصد هم به صورت غیر انتفاعی در اختیار خدمات شهری است. یعنی 60 درصد خدمات شهری مثل پارک ها ، خیابان ها، معابر، بیمارستان ها، دانشگاه ها و... را موقوفه تامین می کند و تمام این ها زمین هایش متعلق به آستان قدس است. وی در پاسخ به این سوال که کاربری موقوفات را با ذکر درصد بیان کنید،خاطر نشان می کند: من آمار جزئی ندارم و همین ها کلی است. اخذ یک میلیون و 200 هزار متر مربع پروانه ساختمانی برای اراضی رها شده بزرگ مقیاس حقیقی درباره جزئیات سامان دهی این اراضی می گوید: حدود 27 قطعه بزرگ مقیاس شناسایی  شد و در برنامه کاری ما قرار گرفت. ما با همکاری شهرداری برای این اراضی حدود یک میلیون و 200  هزار متر مربع پروانه ساختمانی گرفتیم که تبدیل به مجموعه های مسکونی و خدماتی شود. به این دلیل که آستان قدس به تنهایی توان ساخت این ها را ندارد، قرار است با مشارکت بخش خصوصی این فعالیت را انجام دهیم. دو پروژه از این موارد یکی در خیابان موسوی قوچانی و یکی هم در بولوار جانباز است که  قرارداد یکی از این ها تنظیم و ابلاغ شده و یکی هم در شرف انعقاد قرارداد است بنابراین چون مساحت زیاد است در یک برنامه زمانی سه ساله این ها تبدیل به پروژه هایی می شود که کار ساخت و سازش انجام می شود. در واقع آورده موقوفات، زمین و پروانه است و ساخت را بخش خصوصی انجام می دهد. فکر می کنم کل همین دو پروژه حدود 4 هزار میلیارد تومان قیمت گذاری می شود. از طرفی خود همین ساخت و ساز هم باعث ایجاد اشتغال و توسعه شهری و هم از منظر شهری که حالت نابه سامانی داشت، خارج می شود. وی درباره زمان شروع این فعالیت ها بیان می کند: بلافاصله بعد از دستور تولیت ما کار را شروع کردیم، جلسات مکرر با شهرداری داشتیم و الان به جایی رسیدیم که قرارداد پروژه موسوی قوچانی انجام شد و عمده کاربرد این دو پروژه مسکونی است. این موقوفات منفعتی است که اگر هم ساخته شود طبق شرایط باید واگذار شود. تنظیم قرارداد مشارکت حدود 540 مورد واحد مسکونی حقیقی درباره متقاضیان این اراضی می گوید:ما این ها را در سایت سرمایه گذاری آستان قدس عرضه کردیم. 46 قطعه از این اراضی که زیر هزار متر و در محل به عنوان اراضی رها شده بوده، در ظرف همین شش ماه قراردادش بسته شده که قرارداد مشارکت حدود 540 مورد واحد مسکونی در مناطق 1، 2، 8 و 11 است. به طور کلی همان دو پروژه مذکور، بزرگ مقیاس و بقیه زیر هزار متر بوده اند. در راستای دستور تولیت از اول سال تاکنون ما 46 قطعه را قرارداد بستیم، اما دو قطعه موسوی قوچانی و جانباز مقیاس بزرگ تری دارد. راه و شهرسازی هم آماری نداد در ادامه برای اطلاع از میزان اراضی رها شده آستان قدس و کاربری های آن با بهاره بزرگمهر، معاون اداره راه و شهرسازی خراسان رضوی صحبت کردیم که وی نیز اعلام کرد آماری در این باره ندارد.