چرا بلیت هواپیما باز هم گران شد؟ دست کوتاه ایرانی‌ها از پرواز

گروه فرهنگ و هنر – از قدیم می‌گویند «بسیار سفر باید تا پخته شود خامی». اما سفر رفتن اصلا به این سادگی‌ها نیست، خصوصا اگر قرار باشد این سفر هوایی باشد. شما هم باید هزینه لازم برای اقامت در شهر مورد نظرتان برای چند روز را داشته باشید و هم از پس بلیت هواپیمایی که هر روز گران‌تر می‌شود بر بیایید. چند روزی است که مصوبه مالیات بر ارزش‌افزوده در قیمت بلیت هواپیما حاشیه‌ساز شده است، مصوبه‌ای که بنابر آن نرخ بلیت هواپیما در مسیرهای داخلی با ۴ درصد و در مسیرهای خارجی با ۹ درصد افزایش روبه‌رو خواهد شد.
این روزها دیگر سفر رفتن شامل حال بسیاری از ایرانی‌ها نمی‌شود، نه اینکه ممنوعیتی در کار باشد اما آنقدر هر روز فشار اقتصادی بالاتر می‌رود و هزینه‌های سفر هم افزایش پیدا می‌کند که دیگر کمتر جایی در بین خانواده‌های ایرانی می‌تواند داشته باشد، خصوصا اگر قرار باشد با وسایل حمل و نقل عمومی انجام شود. این روزها هم که پس از افزایش چندباره قیمت بلیت هواپیما در دو سال اخیر به بهانه‌های مختلف، با تصویب قانونی جدید، قرار است باز هم شاهد افزایش قیمت بلیت هواپیما باشیم و تقریبا امکان سفر با آن برای بسیاری از ایرانی‌ها عملا ناممکن باشد.
مرداد ماه بود که پس از گران شدن بلیت هواپیما برای بار چندم و شکل‌گیری اعتراض‌هایی نسبت به آن درباره ناممکن شدن استفاده از هواپیما با این قیمت‌ها، دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی گفته بود که «لزومی ندارد همه اقشار از هواپیما استفاده کنند»! صحبت‌هایی که رییس هیات‌مدیره انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران آن را خطرناک می‌دانست. حرمت‌الله رفیعی، رییس هیات‌مدیره انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران، در واکنش به این اظهارات و همچنین افزایش قیمت بلیت هواپیما که ظاهرا از دستور رسیدگی و برخورد خارج شده است، در مصاحبه‌ای گفته بود: از سال گذشته که قیمت بلیت هواپیما بی‌رویه بالا رفت تا حالا، برخورد قطعی با شرکت‌های هواپیمایی که بلیت را گران کرده‌اند، صورت نگرفته است. سوال من از آقایان این است اگر آزادسازی نرخ شده، چرا کف و سقف برای قیمت‌ها گذاشته‌اید، چرا در سیستم فروش، نرخ‌های پایین را می‌بندید و از دسترس خارج می‌کنید و فقط فروش صندلی با قیمت بالا را باز می‌کنید؟ آیا این‌ها معنی آزادسازی نرخ می‌دهد؟
او با اشاره به اظهارات اخیر دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی مبنی بر این‌که سهم سفرهای هوایی را یک درصد اعلام کرده که ۶۵ درصد آن یک درصد هم به کارکنان دولت و ماموریتی اختصاص داشته است، اظهار کرد: البته که روی این آمار بحث است و فکر نمی‌کنم اعداد دقیقی باشد، ولی اگر این صحبت‌ها مطرح شده که فاجعه است. به فرض این‌که آمار درست باشد، یعنی شرکت‌های هواپیمایی از حساب دولت گرفته‌اند که برای منافع خود خرج کنند!؟ از طرفی، گفته‌اند «کسانی که ضرورت دارند باید از هواپیما استفاده کنند و لزومی ندارد همه اقشار از هواپیما استفاده کنند»، این صحبت‌ها خطرناک است. اگر همه این اظهارات درست باشد، شرکت‌های هواپیمایی حق نداشتند ارز ۴۲۰۰ تومانی یارانه بگیرند و از سوختی با قیمت کمتر از آب استفاده کنند. شرکت‌های هواپیمایی باید جواب بدهند که تا الان که این همه یارانه گرفته‌اند بر چه اساس بوده است؟


حالا پس از گذشت چند بار شاهد افزایش مجدد قیمت بلیت‌های هواپیما هستیم. این بار اما این افزایش به دلیل مصوبه‌ای است که اخیرا در مجلس شورای اسلامی تصویب شده است. بر اساس این مصوبه عوارض پنج درصدی شهرداری برای بلیت هواپیما حذف اما به جای آن مالیات بر ارزش افزوده ۹ درصدی تصویب و اعمال شد که بر این اساس قیمت بلیت هواپیما با افزایش چهار درصدی مواجه شد.
این مسئله باعث شد تا مردم انتقادات بسیاری در این باره مطرح کنند اما مقصود اسعدی سامانی، دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی، در گفت‌وگو با ایسنا اعلام کرد که مقصر ایرلاین‌ها مقصر این افزایش قیمت نیستند و برخی نمایندگانی که همواره نسبت به افزایش قیمت بلیت هواپیما اعتراض می‌کنند با وضع و تصویب این قانون باعث این افزایش نرخ شده‌اند.
وی افزود: از روز 13 دی ماه نرخنامه جدید را بر اساس این قانون روی سایت انجمن قرار داده‌ایم و اگر بلیتی خارج از این نرخ‌ها فروخته شود، تخلف محسوب شده و با آن برخورد خواهیم کرد. البته شرکت‌های هواپیمایی با توجه به شناور بودن نرخ‌ها می‌توانند بلیت هواپیما را در مسیرهای داخلی عرضه کنند اما باید در نظر داشته باشند که ۹ درصد از این مبلغ بابت مالیات بر ارزش افزوده کسر خواهد شد.
دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی ادامه داد: حدود ۱۲ درصد قیمت بلیت هواپیما در مسیرهای داخلی ارتباطی به ایرلاین‌ها ندارد و مربوط به هزینه‌هایی مانند عوارض و مالیات است که به حساب شرکت‌های هواپیمایی واریز نمی‌شود.
حرمت‌الله رفیعی، رییس هیات مدیره انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران، در نشست که به منظور بررسی این مصوبه تشکیل شده‌ بود در این‌باره با اشاره به قانون مصوب مجلس درباره اعمال مالیات بر ارزش‌افزوده در بلیت هواپیما، اظهار کرد: به نظر می‌رسد عنوان «حمل و نقل هوایی» سهواً از این قانون حذف شده، چون مغایر با قوانین بین‌المللی حمل و نقل است. در دنیا مالیات بر ارزش‌افزوده در صنعت حمل و نقل هوایی اعمال نمی‌شود و به همین دلیل، شرکت‌های هواپیمایی خارجی نمی‌توانند آن را اجرا کنند. اجرای این قانون تبعات خوبی برای ما نخواهد داشت و برای مردم تورم‌زا خواهد بود.
او همچنین این نکته را یادآور شد: با اعمال مالیات بر ارزش افزوده روی بلیت هواپیما، مردم در داخل کشور بلیت را گران‌تر از خارج از کشور می‌خرند، بنابراین منتظر باشیم مردم به خرید بلیت در مسیرهای خارجی از پلتفرم‌های خارج از ایران روی آورند. این قانون فقط باعث خروج ارز از کشور می‌شود.
رفیعی در گفت‌وگو با ایسنا در اعتراض به قانون جدید مالیات بر ارزش‌افزوده که سفر هوایی را گران‌تر کرده است، مجددا در این باره گفت: در صنعت هوایی تولیدکننده محصول را با همان نرخی که تولید کرده باید به دست مصرف‌کننده برساند. ضمن این‌که مصرف‌کننده یک بار قبلا مالیات پرداخته، چرا دوباره از او مالیات می‌گیرند؟
رفیعی با اشاره به مبهم بودن دستورالعمل اعمال مالیات بر ارزش‌افزوده و مشکلاتی که در ادامه پیش خواهد آمد، اظهار کرد: تا پیش از افزایش ۹ درصد مالیات بر ارزش‌افزوده روی قیمت بلیت هواپیما، چند نوع مالیات اعمال شده است. اگرچه مالیات‌ها مستقیم به حساب آژانس‌های مسافرتی و شرکت‌های هواپیمایی نمی‌رود، اما طبق مستندات هر شرکت هواپیمایی نزدیک به ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلیارد تومان از بابت عوارض شهرداری در دهه ۹۰ که پول آن را هم از مردم گرفته‌اند، به شهرداری‌ها و دولت بدهکارند. بنابراین گرفتن مالیات از مردم لزوما به معنی پرداخت کامل آن به خزانه دولت نیست. با توجه به چنین سابقه‌ای چه تضمینی وجود دارد که مالیات بر ارزش‌افزوده که از مردم گرفته می‌شود کامل به دولت برگردانده شود؟
او با اشاره به افزایش نرخی که در مسیرهای پروازی داخلی با اجرای مالیات بر ارزش‌افزوده از ۱۳ دی‌ماه ۱۴۰۰ اتفاق افتاده است، گفت: بررسی قیمت‌ها نشان می‌دهد در برخی محاسبات قیمتی، به اسم مالیات بر ارزش‌افزوده، افزایش نرخ بلیت هم اتفاق افتاده است. هرچند شرکت‌های هواپیمایی می‌گویند ۵ درصد عوارض شهرداری کم شده و با اعمال ۹ درصد مالیات بر ارزش‌افزوده، تنها چهار درصد به قیمت‌ بلیت مسیرهای داخلی اضافه شده است، اما اگر نرخ‌ها بررسی شود مشاهده می‌کنید که در برخی مسیرها این‌گونه نبوده است.
رییس هیات مدیره انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران درباره انواع مالیاتی که مردم روی بلیت هواپیما پرداخت می‌کنند، توضیح داد: مردمی که با هواپیما در داخل و یا به خارج از کشور سفر می‌کنند چند مدل مالیات می‌دهند، مالیات (توسط دولت در ارتباط با حمل و نقل هوایی وضع شده)، عوارض شهرداری، عوارض فرودگاهی و عوارض نظارت بر ایمنی مسافر. در سفرهای خارجی نیز عوارض فرودگاه بین‌المللی از مبدا و سوخت و عوارض خروج از کشور هم اضافه می‌شود. عوارض خروج از کشور که با اجرای قانون بودجه در سال ۱۴۰۱ قرار است افزایش پیدا کند و دیگر شبیه جریمه شده است تا عوارض. عوارض فرودگاه بین‌المللی از مبدا هم که حدود ۵۰۰ هزار تومان می‌شود.
او افزود: فرودگاه‌های خارجی هم از مسافران مالیات می‌گیرند، اما در آن‌جا شما به چشم می‌بینید که آن مالیات را خرج کرده‌اند و تبدیل به خدمات برای مردم شده است. در فرودگاه‌های بین‌المللی ایران که این همه هم مالیات گرفته می‌شود و مبلغ عوارض خروج هم از ۲۵ هزار تومان به ۸۰۰ هزار تومان (نرخ عوارض سفر سوم و بیشتر) رسیده است، چه تغییری در وضعیت آن فرودگاه‌ها ایجاد شده است؟ چرا وضعیت فرودگاه بین‌المللی تهران بعد از ۲۰ سال هنوز هیچ تغییری نکرده است؟ چند هتل برای آن ساخته‌اند، چند باند فرودگاهی به آن اضافه شده است، چه خدمات در شانی را به مردم می‌دهند؟ این همه سال به شهرداری عوارض داده شده است چه خدمات شهری برای مسافران فرودگاه‌ها ایجاد شده است؟
رفیعی این سوال را پرسید که مالیات بر ارزش‌افزوده که از جیب مردم می‌رود، کجا قرار است خرج شود؟ و در ادامه بیان کرد: یک بار به مردم توضیح دهند این مالیات‌هایی که برای سفر گرفته می‌شود و بیشتر حکم جریمه را پیدا کرده و سفر را روز به روز برای تعداد بیشتری سخت‌تر می‌کند، در کجا خرج می‌شود و چه خدماتی در ازای آن به مردم داده می‌شود؟
سایر اخبار این روزنامه
شوک بزرگ رسمی شد حذف معنادار سرخابی‌ها از آسیا محمدعلی وکیلی مشکل کشور نبود تولید ثروت یا توزیع ثروت است؟ پاکسازی دره فرحزاد از معتادان متجاهر و کارتن‌خواب‌ها تبدیل دره به اکوپارک چرا بلیت هواپیما باز هم گران شد؟ دست کوتاه ایرانی‌ها از پرواز مالیاتی که قرار نیست گرفته شود؟ خیال راحت مالکان خانه‌های خالی «ابتکار» تاثیر پرداخت بدهی‌ها و روند مثبت مذاکرات در بازارهای اقتصادی را بررسی کرد اقتصاد بدون تلاطم، زیر سایه خبرهای خوب پرونده‌ای از گفت‌وگوهای لغو تحریم‌ها در وین از آغاز دور هفتم سیگنال‌های وین نویدبخش یک توافق وزارت امور خارجه کشورمان اعلام کرد تحقیقات کیفری سانحه هواپیمای اوکراینی با تاکید بر عدالت انجام شد طبق اطلاعیه روابط عمومی مجلس شورای اسلامی قالیباف عضویت هیئت امنای دانشگاه‌های علوم پزشکی و تهران را نپذیرفت رئیس جمهوری: باید زمینه زیارت ارزان و آسان برای مردم فراهم شود ابرمردی فراجناحی برای تمام فصول جغرافیای مقاومت وزیر کشور: خسارات کشاورزان بر اثر سیل جبران می‌شود بشار اسد: اجازه نمی‌دهیم که خون شهدا هدر برود