قاصدک 24

هاشمی ‌ خارج از کادر

‌ آیت‌الله رفسنجانی در صداوسیما ممنوع‌التصویر است؟ هاشمی ‌ خارج از کادر ‌‌شرق: «صداوسیما هاشمی را ممنوع‌الصدا و ممنوع‌التصویر کرده و هیچ چیز درمورد ایشان نمی‌گوید»؛ این را محمد برادر مرحوم آیت‌الله هاشمی که در دهه 60 سکان رادیو و تلویزیون را در دست داشته، گفته و این‌گونه گلایه خود را از رویکرد صداوسیما درباره سالگرد فوت هاشمی بیان کرده است.‌پنج سال از فوت آیت‌الله هاشمی گذشته و در این مدت یک بار رئیس سازمان صداوسیما تغییر کرده؛ اما همچنان این رسانه به‌راحتی از کنار این چهره مؤثر بعد از انقلاب می‌گذرد. محمد هاشمی در گفت‌وگو با «مدارا»، این‌گونه گفته: «مثلا وقتی هفته دفاع مقدس است، با اینکه آقای هاشمی فرمانده جنگ بوده؛ اما یک کلمه راجع‌ به او چیزی نمی‌گویند. گاهی ایشان را تحریف می‌کنند. همچنین در دهه فجر با اینکه آقای هاشمی از استوانه‌های انقلاب بود، یک کلمه از ایشان گفته نمی‌شود. این تحریف‌ها درمورد همه مناسبت‌ها وجود دارد و در مراسم رحلت ایشان نیز همچنین. صداوسیما و رسانه‌های وابسته به جریان اصولگرا نسبت به آقای هاشمی یا سکوت می‌کنند یا ایشان را تحریف می‌کنند. شاید ممنوعیتی دارند که نمی‌دانم از کجاست».
ماجرای اختلافات دنباله‌دار صداوسیما با مرحوم هاشمی‌رفسنجانی به 12 سال پیش و مناظره جنجالی میرحسن موسوی و محمود احمدی‌نژاد در 13 خرداد سال 88 برمی‌گردد. در آن مناظره، احمدی‌نژاد از آیت‌الله و چند چهره سیاسی دیگر نام برد و به آنان تهمت‌هایی زد که با واکنش مرحوم هاشمی مواجه شد. او در نامه‌ای از عزت‌الله ضرغامی، رئیس صداوسیمای وقت، درخواست کرد امکان پاسخ‌گویی به اتهاماتی که علیه او و خانواده‌اش زده شده، فراهم شود؛ اما ضرغامی پاسخ و انعکاس هرگونه توضیحات برای افرادی غیر از نامزدها را به پس از برگزاری انتخابات موکول کرد و هیچ‌گاه نیز این فرصت را برای آنان فراهم نکرد.‌محمد هاشمی یک بار دیگر نیز در سال 94، یک سال مانده به فوت برادرش، از تخریب‌های صورت‌گرفته علیه او گلایه کرده و در مصاحبه‌ای گفته بود: «وقتی آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی با وجود آن همه سوابقی که پیش از انقلاب و پس از انقلاب در جنگ و سمت‌های مختلف مدیریتی کشور داشته است و با حکم رهبری، مسئولیت فراقوه‌ای مجمع تشخیص مصلحت نظام را دارد، ممنوع‌البرنامه است و همه‌جا سانسور می‌شود، تکلیف من و سایر فعالان سیاسی و استادان دانشگاه که در این سطوح هستند، روشن است. اساسا استراتژی صداوسیما جناحی است، آن‌هم یک گرایش خاص که حتی در این رویکرد، شخصیت‌های معتدل که وابستگی به جریان خاصی نداشتند یا چهره‌های میانه‌رو اصولگرا که به‌ لحاظ اندیشه اعتدالی هستند، نیز جایی ندارند. این یک استراتژی است که چه از نظر رسانه‌ای و حتی از منظر سیاسی هم عجیب است!».
نامه‌های محسن هاشمی
محمد، تنها عضو خانواده هاشمی نیست که به روال چند سال گذشته در صداوسیما اعتراض داشته است؛ آبان ماه بود که محسن، فرزند مرحوم هاشمی، در نامه‌ای به پیمان جبلی که نزدیک یک ماه بود رئیس این سازمان شده بود، از تخریب‌های تلویزیون درباره آیت‌الله گله کرد. ماجرا از این قرار بود که عباس سلیمی‌نمین، مدیر دفتر مطالعات و تدوین تاریخ ایران، که از منتقدان سرسخت مرحوم هاشمی است، در برنامه «دستخط» که از شبکه پنج سیما پخش می‌شود، حضور پیدا کرد و مطالبی را علیه آیت‌الله هاشمی‌ عنوان کرد.

محسن هاشمی در این نامه به تخریب‌های چند سال گذشته صداوسیما نسبت به آیت‌الله اشاره کرد و نوشت: «خانواده آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی، انتظاری برای تقدیس، تبلیغ و حتی سکوت نسبت به این شخصیت کم‌نظیر انقلاب ندارد؛ بلکه معتقد است ایشان مانند سایر انسان‌های غیرمعصوم، ممکن است مرتکب اشتباهاتی در تصمیم‌گیری شده باشد و طبیعتا نقد منصفانه و مستدل گذشته، می‌تواند چراغی برای آینده باشد؛ اما نقد سازنده با توهین، تهمت و تخریب متفاوت است».‌او همچنین در ادامه این نامه با اعتراض به مطالب خلاف و توهین‌آمیز نسبت به مرحوم هاشمی در آن برنامه، نوشت: «افکار عمومی علت تداوم تخریب آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی را با وجود گذشت پنج سال از رحلت ایشان درنمی‌یابد و می‌پرسد: اگر در چهار سال گذشته، تخریب آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی به بهانه حمایت ایشان از دولت قبل صورت می‌گرفت، آیا موج تخریب فعلی در جهت ایجاد اخلال و تأثیرگذاری بر تصمیم و عملکرد دولت جدید در آستانه مذاکرات حساس خارجی صورت می‌گرفت؟».
محسن هاشمی در پایان این نامه نوشته بود که با تغییر مدیریت صداوسیما، این امید ایجاد شده است که این سازمان به تصحیح عملکرد گذشته در افکار عمومی بپردازد که صحبت‌های روز گذشته محمد هاشمی نشان می‌دهد نه‌تنها امیدی ایجاد نشده است؛ بلکه در بر همان پاشنه می‌چرخد.‌هرچند این نامه از سوی صداوسیما بی‌پاسخ ماند؛ اما عباس سلیمی‌نمین به آن واکنش نشان داد و نوشت: «جناب آقای محسن هاشمی! ای‌ کاش فرازهای توهین تلقی‌شده را که ضرورت یافته نامه‌ای به ریاست رسانه ملی مرقوم دارید مشخص می‌ساختید تا افکار عمومی نسبت به میزان سعه صدر خانواده آقای هاشمی و چگونگی مبادی آداب بودن سخن و قلم بنده به قضاوت بنشینند».
او همچنین نوشته که در تمام سال‌هایی که به نگارش مشغول بوده است، هرگز به نیروهای غیرپایبند به مصالح ملی نیز توهینی روا نداشته‌ام تا چه رسد به مرحوم آقای هاشمی‌رفسنجانی که احترام به او را بر خود فرض می‌دانم.
البته این اولین نامه محسن هاشمی به رئیس صداوسیما برای جلوگیری از تخریب پدر نبود. او مرداد سال 99 نیز در نامه‌ای به علی‌عسگری، رئیس وقت این سازمان، از اینکه در تلویزیون با جعل حقایق تاریخی، مدعی می‌شوند که آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی از تریبون نماز جمعه مسئولان را دعوت به اشرافی‌گری و مانور تجمل کرده، گلایه کرده بود.
هاشمی نوشته بود: «خبرگزاری وابسته به یکی از نهادها در گزارشی مدعی شد که آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی، در نمازجمعه 18 آبان 1368، گفته است: این رفتارهای درویش‌مسلکانه وجهه جمهوری اسلامی را نزد جهانیان تخریب کرده است. زمان آن رسیده که مسئولان ما به «مانور تجمل» روی آورند. و این نقل قول جعلی، مبنای بسیاری از تحلیل‌ها و برنامه‌های صداوسیما و سایر رسانه‌های وابسته به حاکمیت در تخریب آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی شده است. درحالی‌که 18 آبان 1368، روز پنجشنبه است و آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی در نماز قبل و بعد از این تاریخ نیز چنین عبارتی را به کار نبرده است».
رویکردهای عجیب صداوسیما علیه هاشمی
بعد از انتخابات سال 88 و زمانی که به آیت‌الله هاشمی داده نشد که از خود دفاع کند، رویکرد صداو‌سیما نسبت به او تغییر کرد و تخریب‌ها آغاز شد؛ بهمن سال 90 بود که دفتر هاشمی‌رفسنجانی در نامه‌ای به صدا‌وسیما به برنامه «صراط» که در واحد مرکزی خبر ساخته شده بود، اعتراض کرد. در این برنامه با استناد به مصاحبه معاون پارلمانی آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی، رئیس‌جمهور وقت، با یک روزنامه مبنی‌ بر پیشنهاد تمدید دوره ریاست‌جمهوری ایشان، از آن به‌عنوان تلاش برای انحراف در قانون اساسی یاد و این‌گونه القا شده بود که شخص آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی با این پیشنهاد موافق بوده است؛ درحالی‌که اتفاقا مرحوم هاشمی در موضع‌گیری صریح علنا با این موضوع مخالفت کرده و گفته بود مگر در مملکت قحط‌الرجال است که چنین موضوعاتی خلاف قانون اساسی مطرح می‌شود.
در سال 93 نیز شخص آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی در همایش «پیامبر رحمت و مدارا» به شکایت از صداوسیما پرداخته و گفته بود: «این روز‌ها از صداوسیما علائم تفرقه پخش می‌شود؛ چیزهایی به خورد انقلاب می‌دهند که نبوده است، اینها نه خدمت به مردم است و نه خدمت به انقلاب؛ ما جنگ را با وحدت شیعه، سنی، مسیحی، یهودی و ارمنی به پیش بردیم و از همه اینها شهید داریم. متأسفانه ما آن شرایط اتحاد را از دست داده‌ایم و اتحاد به اختلافات بی‌ربط تبدیل شده است».
بعد از فوت هاشمی در دی ماه سال 95، صداوسیما تلاش کرد با پخش برنامه‌هایی به شخصیت او بپردازد؛ اما نتوانست تخریب‌های هشت‌ساله قبل از آن را از یاد مردم ببرد. در همان شب فوت مرحوم هاشمی، مرحوم حجت‌الاسلام سیدمهدی طباطبایی به تلویزیون آمد و گفت: «صداوسیما مدام گله می‌کند که چرا مردم ماهواره می‌بینند و چرا بیننده صداوسیما کم شده است، من وظیفه دارم بگویم که صداوسیما اگر از آقای هاشمی تجلیل نکند، مردم را از دست خواهد داد، مردم فقط آن چهار نفری نیستند که شما فکر می‌کنید. او تنها یک خبردار و اهل خبر نبود، او مجتهد بود».
اما تخریب‌ها بعد از فوت مرحوم هاشمی ادامه یافت. یک سال بعد از فوت او «همایش آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی و دفاع مقدس» در تهران برگزار شد که صداوسیما نه‌تنها به آن نپرداخت؛ بلکه در هفته دفاع مقدس هم به نقش آیت‌الله هاشی‌رفسنجانی در جنگ ایران و عراق اشاره‌ای نکرد. سال 98 هم «شبکه افق» برنامه‌ای درباره ترورهای گروه فرقان در سال ۱۳۵۸ از سپهبد قرنی، آیت‌الله مرتضی مطهری، مهدی عراقی و دکتر مفتح نام برد؛ اما از ترور مرحوم هاشمی‌رفسنجانی در چهارم خرداد همان سال چیزی نگفت؛ درحالی‌که امام خمینی بعد از این واقعه این جمله معروف «هاشمی زنده است؛ چون نهضت زنده است» را گفته بود.
پنج سال از فوت آیت‌الله هاشمی و 12 سال از اختلاف صداوسیما با او می‌گذرد. بالاخره یکی از رؤسای این سازمان به این پرسش پاسخ خواهند داد که آیا واقعا چنین شخصیتی ممنوع‌التصویر و ممنوع‌الصدا است یا خیر؟