زورآزمایی خودروساز‌ها با سران سه‌قوه

زنجیره انتقاد‌ها به عملکرد دو شرکت خودروسازی که با تصادف زنجیره‌ای محور بهبهان به رامهرمز به جریان افتاد حالا پای سران سه قوا را هم به میان کشیده است. سران سه قوه، دادستان کل کشور و رئیس سازمان بازرسی کل کشور امروز گزارش نهایی پلیس را درباره تخلف‌های صورت گرفته دو‌شرکت خودروساز که سال‌هاست محصولات بی‌کیفیت‌شان خسارت‌های جانی و مالی بی‌شماری را متوجه کشور کرده است، دریافت خواهند کرد. از سوی دیگر با فرار از مسئولیت وزیر صمت در جریان حادثه بهبهان، هیئت مدیره و مدیران عامل دو شرکت خودروسازی تفهیم اتهام شدند و این امیدواری ایجاد شده که با ورود نهاد‌های نظارتی و قضایی آورده‌ای برای مردم و صنعت خودروساز به همراه داشته باشد.
بیستم دی‌ماه در تقویم حوادث رانندگی ایران به عنوان روزی به یاد ماندنی ثبت شده است. این موضوع نه به خاطر آمار بالای کشته‌هایش بلکه به دلیل ایستادگی پلیس مقابل علت حادثه رویکردی متفاوت داشته است. صبح روز بیستم دی‌ماه تصاویری از تصادف زنجیره‌ای در محور بهبهان به رامهرمز در شبکه‌های اجتماعی دست به دست شد. شدت برخورد‌ها آن قدر زیاد بود که بیشتر به فیلم‌های هالیوودی شباهت داشت تا حادثه‌ای حقیقی. پس از آن اعلام شد در جریان حادثه پنج‌نفر فوت شده و بیش از ۵۰‌نفر هم مصدوم شده‌اند. نگاه‌ها به این حادثه، اما دو روز بعد شکلی متفاوت به خود گرفت، وقتی سردار کمال هادیانفر، رئیس پلیس راهور اعلام کرد که ایربگ خودرو‌های داخلی در این حادثه عمل نکرده است و این یکی از دلایل شمار زیاد کشته‌ها و مجروحان بوده است پس از آن محسن دهنوی عضو هیئت رئیسه مجلس اعلام کرد که این حادثه هر جای دیگر دنیا بود وزیر استعفا می‌داد، اما اینجا وزیر صمت حتی زحمت عذرخواهی از مردم را هم به خودش نداد. این نماینده مجلس با فاجعه خواندن حادثه اعلام کرد که هیئت مدیره و مدیران عامل دو خودروساز تفهیم اتهام شده‌اند، هر چند بر این باوریم وزارت‌صمت به عنوان متولی باید پاسخگو باشد که از یک طرف قیمت را بالا می‌برد و بازار را مدیریت نمی‌کند و از سوی دیگر برای افکار عمومی احترام قائل نیست و از مردم عذرخواهی نمی‌کند.
بازی با جان مردم
سید علی موسوی، دبیر هیئت تحقیق و تفحص از صنعت خودرو در مجلس هم نماینده دیگری بود که عملکرد دو خودروساز را مورد انتقاد شدید قرار داد و گفت: «شاید صد‌ها یا هزاران نفر قربانی بی‌تدبیری خودروسازان شده‌اند. مسئله فقط باز نشدن ایربگ نیست، ما وظیفه داریم از کیفیت خودروی ایرانی تحقیق و تفحص کنیم. در روز‌های گذشته شاهد بی‌تدبیری خودروسازان بودیم که با جان انسان‌ها بازی کرد. ماجرا فقط به تصادف زنجیره‌ای بهبهان محدود نمی‌شود، شاید تاکنون صد‌ها یا هزاران نفر قربانی بی‌تدبیری خودروسازان شده‌اند، بنابراین وظیفه مدیران این است که در تولید خودروی ایرانی دقت کنند. اگر کسی ترک فعلی داشته‌باشد یا در دقت عملش تسامح به خرج دهد، باید پاسخگو باشد، اما متأسفانه مدیران ما هیچ اعتنایی به تعهداتشان ندارند.»

وی با انتقاد از افزایش روزافزون قیمت خودرو‌های ایرانی گفت: «خودروسازان به جای اینکه کیفیت و امنیت خودرو‌ها را بالا ببرند پول‌ها را جا‌های دیگر هزینه می‌کنند و تاوان آن را مردم باید بپردازند به همین جهت از قوه‌قضائیه درخواست می‌کنم ورود پیدا کنند. مسئله فقط باز نشدن ایربگ نیست، بلکه موارد دیگر هم بررسی کنیم. ورود نهاد‌های نظارتی و قضایی باید تأثیرگذار باشد یعنی باید آورده‌ای برای مردم و صنعت خودروسازی ما داشته باشد. ما وظیفه داریم که از این موضوع تحقیق و تفحص کنیم.»
دفاع از خودرو‌های آدمکش
در حالی که انتقاد به عملکرد خودروسازان به عمر تولیدات این کارخانه‌ها باز می‌گردد و در روز‌های گذشته شدت بیشتری به خود گرفته، اظهار نظر احمد نعمت‌بخش، دبیر انجمن خودروسازان، تعجب و خشم کاربران را به همراه داشت. از جمله این که وی در مقام کارشناس پلیس اظهار نظر کرد وگفت: «اکثر خودرو‌های حادثه دیده محور بهبهان دارای ایربگ بودند، اما در این تصادف از عقب دچار حادثه شده‌اند! در مجموع عدم آسیب دیدگی خودرو‌های ال‌۹۰ از روبه‌رو باعث شد ایربگ‌های آن‌ها عمل نکند! از میان ۱۵‌خودروی پراید هم ۱۱‌خودرو، فاقد ایربگ بودند. در این حادثه از محصولات سایپا هشت‌خودرو دارای ایربگ بوده‌اند که، چون برخورد از عقب صورت گرفته ایربگ‌ها عمل نکرده‌اند!»
پاسخ به اظهار نظر نسنجیده
اظهار نظر پلیسی دبیر انجمن خودروسازان واکنش معاون اجتماعی پلیس راهور را به همراه داشت. سرهنگ عین‌الله جهانی توضیح داد: «از اظهار‌نظر دبیر انجمن خودروسازان بسیار تعجب کردم، چطور ممکن است که در یک تصادف همه خودرو‌ها از قسمت عقب دچار آسیب دیدگی شوند و این موضوع به عنوان دلیلی برای بازنشدن ایربگ اعلام شود؟ خب خیلی منطقی است که وقتی خودرویی از قسمت عقب آسیب ببیند، خودرویی دیگر از قسمت جلو با آن برخورد کرده‌است. یعنی ۶۰‌خودرو با هم تصادف کرده‌اند و ایربگ هیچ کدام باز نشده، چون همه از قسمت عقب آسیب دیده‌اند؟»
سرهنگ جهانی ادامه داد: «بررسی کارشناسان در مورد تصادف زنجیره‌ای حدود ۶۰خودرو این است که عمده خودرو‌ها دارای مدل بالای‌۱۳۹۱ بوده‌اند، یعنی باید ایربگ داشته باشند. دوم اینکه شدت تصادفات، اظهارات شهود و بررسی‌های کارشناسی نشان دهنده سرعت بالای خودرو‌ها در زمان بروز تصادف بوده است که بر هر بیننده‌ای حتی غیر‌کارشناس نیز واضح و مبرهن است، پس باید ایربگ در این سرعت باز شود. نکته سوم همان ادعایی است که در مورد قسمت عقب خودرو‌ها مطرح شد. در تصادفات زنجیره‌ای، وسایل نقلیه پشت سر همدیگر یعنی آسیب مؤثر به جلوی تمام وسایل نقلیه درگیر حادثه بوده و طبیعی است که با ورود ضربه ناحیه جلوی خودرو باید ایربگ‌ها عمل کنند و عجیب اینجاست که دبیر انجمن خودروسازان، ضربه را برای همه خودرو‌ها از عقب آن‌ها بیان کرده‌است. در حالی‌که خودرویی که در این تصادفات از عقب آسیب دیده، قبل از آن با قسمت جلو به ماشین جلویی برخورد کرده است و باید ایربگ‌ها عمل می‌کردند. عمل نکردن ایربگ‌ها فقط در این تصادفات نبوده یا انفجاری که در یکی از خودرو‌ها در این حادثه شاهد بودیم، صرفاً معطوف به این تصادف زنجیره‌ای نبوده و بار‌ها و بار‌ها شاهد این نقایص فنی و ضعف ایمنی خودرو‌ها بوده‌ایم که نشان می‌دهد لازم است ایمنی خودرو‌ها مورد توجه جدی قرار بگیرد.»
گزارش به سران
فروش خودروی غیراستاندارد با قیمت خودروی خارجی فرافکنی خودروسازان بار دیگر واکنش رئیس پلیس راهور را به همراه داشت. سردار هادیانفر روز گذشته در حاشیه نشست مردمی در مرکز‌۱۹۷ اعلام کرد گزارش نهایی در مورد عملکرد خودروسازان روز چهارشنبه به رؤسای سه قوه، دادستان کل کشور و رئیس سازمان بازرسی کشور ارائه خواهد شد: «توصیه من به خودروسازان و انجمن خودروسازان این است که به جای فرافکنی و انحراف افکار عمومی به دنبال اصلاح کیفیت خودرو‌ها باشند، این‌طور نباشد که قیمت خودروی خارجی را از مردم دریافت کنند، اما خودروی ناایمن و غیر استاندارد دست مردم بدهند. خودروی ما باید طوری باشد که اگر راننده هم بی‌مبالاتی کرد و خدایی نکرده حادثه‌ای رخ داد، ایمنی آن به قدری باشد که جلوی آسیب بیشتر به راننده و سرنشین گرفته شود.»