بلیط هواپیما

صدور«کارت یارانه نان» تکذیب شد یک لقمه نان و هزار اما و اگر

کیمیا نجفی
مدتی است که قیمت کالاهای اساسی یکی پس از دیگری گوی سبقت را از یکدیگر می‌ربایند و برخلاف وعده‌ها هنوز راهی برای کشیدن ترمز افزایش قیمت‌ها ارائه نشده است.
این‌ روزها موضوع قیمت نان، قاچاق آرد و گندم و قیمت آرد سروصدای زیادی به پا کرده است و مردم نگران افزایش قیمت این کالا هستند. به هرحال شاید برخی از خانوارها بتوانند قید گوشت قرمز، مرغ و دیگر کالاهای اساسی را به ناچار بزنند اما نان، یک کالای حذف نشدنی از سفره دهک‌های کم‌درآمد بوده و گرانی آن می‌تواند تبعات جدی را برای خانوارها به همراه داشته باشد. البته وزیر اقتصاد اطمینان داده است که قرار نیست قیمت نان افزایش یابد. احسان خاندوزی در حساب کاربری خود در توئیتر نوشت: «دولت اجرای طرح در خصوص نان سنتی را به خود ما سپرده است، از این هفته در برخی استان‌ها آغاز خواهد شد. قیمت نان افزایش نمی‌یابد. تعدیل قیمت آرد موجب کاهش قاچاق می‌شود. به‌ازای فروش نان، یارانه به حساب نانوا واریز می‌شود.»
طرح آزمایشی برای فروش نان با کارت یارانه در این استان آغاز شد

در کنار نگرانی‌ها برای افزایش قیمت نان، موضوع فروش نان با کارت یارانه نیز بسیار داغ بوده و آنطور که گفته می‌شود طرحی آزمایشی در استان زنجان اجرا شده که فروش نان با کارت یارانه انجام می‌‌شود. رئیس اتحادیه نانوایان سنگک در گفت‌و‌گو با فارس با اشاره به جزئیات این طرح گفته است: «برای هر فرد سرانه مصرف روزانه 330 گرم تعیین شده که این میزان به نرخ دولتی فعلی محاسبه می‌شود و اگر قرار باشد بیش از این مصرف شود به نرخ آزاد حساب خواهد شد. بر اساس بررسی‌ها و کار کارشناسی این اقدام دولت می‌تواند تا 30 درصد در کاهش مصرف موثر باشد. این طرح به طور موقت در استان زنجان اجرایی می‌شود و در صورتی که موفقیت‌آمیز باشد در کل کشور به مرحله اجرا در می‌آید.»
رئیس اتحادیه نانوایان سنگک درباره کارکرد این طرح گفت: «کارکرد طرح بسیار ساده است مثلا در هر خانواده هر چند نفری که باشد به ازای هر نفر 330 گرم در روز سهمیه تعیین شده و از حساب سرپرست خانوار در زمان خرید نان کسر می‌شود. در صورتی که مصرف خانوار از این سهمیه پایین‌تر باشد سقف سهمیه در کارت آنها حفظ خواهد شد و اگر مصرف بیش از این باشد به نرخ آزاد محاسبه می‌شود. دولت رقمی را که به نرخ آزاد محاسبه می‌شود را به حساب نانوا می‌پردازد و در مقابل آرد را هم به نرخ آزاد به نانوا می‌فروشد.»
از سوی دیگر عطاالله هاشمی، رئیس بنیاد ملی گندمکاران کشور نیز در گفت‌وگو با ایسنا درخصوص اجرای طرح کارت نان اشاره کرده است: « اجرای طرح کارت نان در استان زنجان به صورت پایلوت اجرایی شده است. میزان نان مصرفی هر فرد به طور متوسط در کشور برآورد و مشخص شده است که برای مثال یک خانواده ۴ نفره در ماه چقدر نان مصرف می‌کنند. این کارت به سرپرست خانوار تعلق می‌گیرد و فقط با این کارت امکان خرید نان وجود دارد و در دستگاه‌های کارتخوان مستقر در خبازی‌ها قابل استفاده است. این کارت مانند کارت بنزین هر ماه شارژ خواهد شد. بعد از مشخص شدن نواقص کار در استان‌ زنجان این طرح در سایر استان‌ها اجرایی خواهد شد.»
در این میان تصاویری در فضای مجازی منتشر شد که نشان می‌داد کارت‌هایی مختص خرید نان صادر شده است. روز جمعه تصاویری منتشر شده که کارت یارانه نان دو نفر را نشان می‌داد. عکسی که گفته می‌شد نمونه کارت یارانه نان است. بر اساس گزارشی از تجارت‌نیوز، پس از آن این تصویر و وجود کارت یارانه نان به کل تکذیب و گفته شده که هیچ کارت جدیدی برای یارانه نان صادر نمی‌شود و کارت خرید نان، یکی از کارت‌های بانکی است که افراد از آن استفاده می‌کنند. بر ا ساس این گزارش مهران محرمیان، معاون فناوری‌های بانک مرکزی گفته است که تمام نانوایی‌ها به دستگاه‌های کارتخوان مجهز می‌شوند و مشتریان موقع خرید نان باید با کمک کارت بانکی، مبلغ نان را به نانوا پرداخت کنند و مبلغ یارانه نان بعد از این عملیات، به حساب نانوا پرداخت می‌شود. بر این اساس به گفته محرمیان در طرح پرداخت یارانه نان، نیازی به کارت جدید و افتتاح حساب مجدد نیست. قرار نیست مردم هیچ کارت جدید و افتتاح حساب مجددی داشته باشند.
به هر حال در پس این اماواگرها در خصوص چگونگی عرضه و قیمت نان این پرسش مطرح می‌شود که آیا طرح‌هایی همچون خرید نان با کارت‌های بانکی می‌تواند به نفع مصرف‌کنندگان باشد یا خیر ؟ سیاوش‌غیبی‌پور با اشاره به اما و اگرها درخصوص یارانه نان و نحوه عرضه آن به «ابتکار» می‌گوید: بحث تخصیص یارانه و سهمیه غذایی همچون کالا برگ و یا کوپن در زمان قدیم نیز وجود داشت به هرحال چنین طرح‌هایی یک راه حل مقطعی در اقتصاد بوده و برای جبران قدرت خرید برخی از خانوارها ضروری است.
وی می‌افزاید: هنگامی که دولت‌ها بخواهند یک برنامه اقتصادی را در کشور پیاده کنند و یا ساختاری را بر هم بزنند قطعاً رفاه بسیاری از خانوارها تهدید خواهد شد بنابراین یکی از روش‌ها برای جبران قدرت خرید خانوارها در بحث کالاهای اساسی همین روش سهمیه کردن کالاهای خوراکی به روش کاغذی و یا الکترونیکی خواهد بود.
این کارشناس مسائل اقتصادی ادامه می‌دهد: در کشورهایی که رشد اقتصادی مناسبی دارند سهمیه‌ای کردن کالاها جایگاهی نخواهد داشت اما باید در نظر داشته باشیم که در کشور ما خط فقر طی سه سال اخیر فاصله معناداری با درآمد واقعی افراد پیدا کرده و این فاصله باعث شده است که بسیاری از خانوار‌ها نتوانند کالاهای اساسی را به راحتی تامین کنند. ما نمی‌توانیم این واقعیت را که دهک‌های پایین جامعه بسیار آسیب‌پذیر شده‌اند را انکار کنیم. به هر حال باید به حفظ قدرت خرید دهک‌های پایین کمک به شود و بحث کالابرگ‌ها و یارانه‌های نقدی یک علاج مقطعی برای حمایت از این دهک‌ها است و نمی‌توان آنها را کتمان کرد.
کنترل تورم زمانبر است
این صاحب‌نظر در پایان گفت: البته ممکن است این مسئله به شان ملی ما آسیب برساند. اما واقعیت این است که کارت نان یک راه اجتناب‌ناپذیر بوده و چاره دیگری برای حمایت از خانوارها نداریم. اما اگر می‌خواهیم که شان ملی ما حفظ شود باید فاصله طبقاتی را از بین ببریم که آن هم کار یکی یا دو سال نیست. ما باید تورم را که ریشه تمام گرفتاری‌ها بوده مهار کنیم هرچند که این راه بسیار زمانبر خواهد بود، یکی دیگر از راهکارها برای کنترل شرایط مهار نقدینگی است.