اجرای وال مش دیوار همسایه همواره یکی از سوالات بدون پاسخ در آیین نامه 2800، ضابطه 819 و حتی ویرایش اول نشریه 714 بود. در این آیین نامه‌ها، به‌دلیل عدم وجود ضوابط دقیق و مشخص برای اجرای سیستم وال مش دیوار همسایه و یا دیوارهای مشرف به ساختمان‌ مجاور ، طراحان و مجریان با چالش‌های اجرایی متعددی مواجه بودند.

وال مش بنا به آیین نامه 2800 یک روش نوین مهار لرزه اي دیوارها به روش مسلح کردن دیوار با شبکه الیاف میباشد. این سیستم بر پایه فناوری کامپوزیت‌های  FRCM بوده و از ترکیب مصالحی چون توری و مش فایبرگلاس، پلاستر سیمانی و گچی و نبشی گالوانیزه تشکیل می‌شود.

 هرچند در این روش بر خلاف وال پست محدودیتی در طول دیوار وجود نداشته و نیازی به نصب وادار و یا میلگرد بستر وجود ندارد و در نتیجه نسبت به سایر روش‌ها از هزینه کمتري برخوردار می‌باشد با این وجود به دلیل نبود دیتیل اجرایی برای وال مش دیوار همسایه اجرای این روش در این دیوارها همواره با ابهام مواجه بود. با انتشار «دستورالعمل طراحی و اجرای ملات مسلح شده با مش الیاف شیشه برای مهار دیوارهای بلوکی» از سوی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، زمینه برای رفع این محدودیت‌ها به‌طور کامل مهیا شده است.

اجرای وال مش در دو طرف دیوار مطابق ضوابط آیین‌نامه 2800، ضابطه 819 و نشریه 714

در شرایطی که نیروهای جانبی همچون زلزله و باد می‌توانند از دو جهت به دیوار وارد شوند، اجرای تسلیح دیوار به‌ صورت متقارن از هر دو سوی دیوار داخلی و یا خارجی به یک الزام فنی و آیین‌نامه‌ای بدل شده است. بر اساس پیوست شش آیین‌نامه 2800، ضابطه 819 و نشریه 714، هرگونه تسلیح دیوار تنها در یک سمت غیر مجاز میباشد. به عبارت دیگر در این روش تسلیح دیوار، اجرای مش الیاف در دو سمت دیوارها و به مقدار یکسان اجباری است.

به طور خلاصه اجرای وال مش مطابق استاندارد 2800 در دو طرف دیوار در چهار گام انجام میگیرد. در گام اول لایه اول پلاستر بر روی دیوار اجرا میگردد. در گام بعدی توری و مش فایبرگلاس بر روي دیوار قرار داده شده و در ادامه لایه دوم پلاستر کشی بر روی آن به صورت دستی انجام میگرد. در گام چهارم و آخر  نبشی مهار خارج صفحه دیوار در بالا و پایین دیوار اجرا میگردد. حال سوالاتی که پیش می آید این است که وال مش دیوار همسایه که با چالش محدودیت دسترسی به یک وجه دیوار مواجه است چگونه اجرا میشود؟ آیا اجرای وال مش دیوار همسایه امکان پذیر نیست؟ آیا دیتیل اجرایی خاصی برای وال مش دیوار همسایه وجود دارد؟ به تمامی این سوالات و ابهامات در ادامه مقاله پاسخ خواهیم داد.

محدودیت‌های اجرایی وال مش در دیوارهای همجوار به دلیل عدم دسترسی به یک سمت دیوار

مزایی بیشمار وال مش منجر به تمایل فعالان صنعت ساختمان جهت خرید وال مش و اجرای آن در پروژه‌های ساختمانی گردیده است. با این وجود یکی از چالش‌های اساسی تسلیح دیوار به روش وال مش مربوط به عدم دسترسی به یک سمت از دیوار  میباشد. از آنجایی که اجرای وال مش در دیوار داخلی و پیرامونی پس از اتمام مراحل دیوارچینی صورت می‌گیرد، در مواردی که دسترسی فیزیکی به هر دو سطح دیوار امکان‌پذیر نباشد، امکان تسلیح دوطرفه وجود ندارد.

عدم توانایی در اجرای تسلیح دوطرفه، ممکن است باعث کاهش عملکرد دیوار در مقابل نیروهای جانبی گردد؛ زیرا تنها یک سطح مسلح شده در برابر تغییر جهت نیرو مقاوم عمل میکند. استانداردها و ضوابط آیین‌نامه 2800، ضابطه 819 و نشریه 714 همگی بر اهمیت اجرای وال مش به‌صورت همزمان در هر دو سطح دیوار تاکید دارند بنابراین میتوان گفت عدم وجود دیتیل اجرای وال مش دیوار همسایه یا ساختمان مجاور یکی از مهمترین کاستی‌های این آیین نامه‌ها می باشد.

در شرایطی که دسترسی به یک وجه دیوار محدود است، راهکارهای جایگزین مانند استفاده از وال پست میتواند مد نظر قرار گیرند که منجر به عدم استفاده از مزایای وال مش همچون کاهش هزینه ها میگردد. با مطالعه مقاله قیمت وال مش میتوانید با متره و برآورد قیمت وال مش و دستمزد اجرای آن در مقایسه با قیمت وال پست آشنا شود.  

دستورالعمل جدید مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی و رفع نواقص آیین نامه ای وال مش

با انتشار «دستورالعمل طراحی و اجرای ملات مسلح شده با مش الیاف شیشه برای مهار دیوارهای بلوکی» از سوی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، گامی اساسی در راستای استانداردسازی و رفع نواقص آیین‌نامه‌های قدیمی در حوزه مهار دیوارهای غیرسازه‌ای برداشته شده است. این دستورالعمل جدید، که در راستای تکمیل استاندارد 2800، نشریه 714 و ضابطه 819 تدوین شده، توانسته است بسیاری از چالش‌های اجرایی و فنی به ویژه در اجرای وال مش در دیوارهای مشرف به همسایه را برطرف کند.

یکی از مهم‌ترین ضوابط این دستورالعمل، رفع ممنوعیت اجرای یک‌ طرفه وال مش در دیوارهای مجاور ساختمان‌های همسایه است. پیش از این، به دلیل نداشتن ضوابط مشخص، مهندسان و مجریان در مواجهه با محدودیت دسترسی به یک سمت دیوار دچار سردرگمی و چالش‌های متعددی می‌شدند. اما با ارائه دیتیل‌های دقیق اجرایی در این دستورالعمل، امکان مهار دیوار به صورت یکطرفه در دیوار مشرف به ساختمان مجاور فراهم گردید. این دستورالعمل در فصل‌های مختلف خود به بررسی جامع موارد زیر پرداخته است:

1.    فصل اول: الزامات و روابط طراحی: در فصل اول، ضوابط مربوط به طول و ارتفاع آزاد دیوار، حداقل مشخصات الیاف وسطح پوشش، محاسبه نیروی وارده به دیوار شامل بار ثقلی، لرزه ای و باد، ارزیابی دیوار در برابر بار ضربه، نحوه اعمال بارها و ترکیبات بارگذاری آورده شده است. همچنین مطابق تبصره‌ای که در این فصل آمده است دیوارهای خارجي مشرف به ساختمان مجاور در صورتيکه فضای بین آنها بسته شده باشد و دیوار تحت تأثیر اثر باد قرار نگیرد لازم نیست برای بار باد طراحي شوند. در مورد این دیوارها ميتوان از جزئیات اجرایي خاص وال مش یکطرفه که در فصل سوم همین نشریه آمده است استفاده نمود.

2.    فصل دوم: محاسبات طراحی دیوارها: در این فصل ضوابط طراحي دیوارهای داخلي و خارجي ساختمان با روش تسلیح مش الیاف یا وال مش توضیح داده شده است. همچنین جداول حداقل سطح مقطع قابل استفاده مش الیاف برای تسلیح دیوارهای داخلي و خارجي در ارتفاع‌های مختلف ساختمان ارائه شده است. این جداول برای هر نوع دیوار و دو ضخامت 15 و 20 سانتيمترو برای ارتفاع آزاد از روی کف سازی تا زیر تیر تا حداکثر 3 متر و برای بار باد و باد زلزله تحت شرایط مختلف تعیین شده است. طراح وال مش در مناطق با خطر لرزه خیزی زیاد و بسیار زیاد با توجه به جداول و شرایط ساختمان خود باید سطح پوشش برای بار باد و بار زلزله را تعیین کرده و هر کدام که بیشتر بود تعیین کننده طراحي دیوار ميباشد. در مناطق با خطر لرزه خیزی کم و متوسط در تمام حالات بار باد برای طراحي دیوار خارجي لحاظ شود. در ادامه این فصل شرایط اجرای وال مش دیوار همسایه به روش یکطرفه و برای ساختمان تا 6 طبقه آورده شده است که در ادامه این مقاله به آن‌ها به صورت کامل خواهیم پرداخت.

3.    فصل سوم: جزییات اجرای دیوارها: در این فصل ضوابط و جزییات اجرایي نحوه مسلح کردن دیوارهای خارجي، دیوارهای داخلي، جانپناه ها و دیوارهای مشرف به ساختمان مجاور ارائه شده است. درصورتیکه براساس جداول فصل دوم نیاز به پوشش کامل دیوار با الیاف باشد و یا در صورتیکه به علت ارتفاع بیشتر دیوار نیاز به پوشش سرتاسری دیوار باشد، اجرای وال مش می بایست مطابق ضوابط تسلیح در دیوارهای تمام پوشش که در این فصل آمده است انجام گردد. در انتهای این فصل ضوابط و مراحل اجرای وال مش دیوار همسایه با عنوان " نحوه اجرای تسلیح در دیوارهای مشرف به همسایه در ساختمانهای کوتاه مرتبه" به تفصیل آورده شده است.

4.    فصل چهارم: ضوابط مش الیافی برای مسلح کردن دیوار: آزمایشات کنترل کیفیت مش الیاف و پلاستر فقط براساس ضوابط این فصل مورد پذیرش است.

راهنمای جامع اجرای وال مش در دیوارهای مشرف به همسایه؛ نکات اجرایی و ضوابط جدید

بر اساس «دستورالعمل طراحی و اجرای ملات مسلح شده با مش الیاف شیشه برای مهار دیوارهای بلوکی»، اجرای یکطرفه وال مش دیوار همسایه تنها در صورتی مجاز است که تمامی شرایط شش‌گانه زیر به طور کامل برقرار باشد. در غیر این صورت، استفاده از روش‌های جایگزین تسلیح دیوار لازم است. شروط شش‌گانه اجرای یکطرفه وال مش دیوار همسایه عبارتند از:

1.    ساختمان‌های 6 طبقه و کمتر:

این روش صرفا برای ساختمان‌هایی با تعداد طبقات محدود (حداکثر 6 طبقه) مورد تایید است.

2.    عدم مواجهه با بار باد

دیوارهای مشرف به همسایه که در طبقات پایین‌تر از تراز بام ساختمان مجاور قرار دارند، تحت تاثیر مستقیم بار باد قرار نمی‌گیرند و از این جهت می‌توان از تسلیح یکطرفه استفاده نمود.

3.   حداکثر ارتفاع آزاد دیوار

فاصله از کف سازی تا زیر تیر نباید از ۳ متر تجاوز کند تا امکان اجرای وال مش دیوار همسایه به صورت یکطرفه فراهم باشد.

4.   حداکثر فاصله ستون‌ها

حداکثر فاصله مجاز ستون ها برای اجرای وال مش دیوار همسایه به صورت یکطرفه 6 متر ميباشد.

5.   ضخامت مجاز دیوار

حداقل ضخامت دیوار وال مش همسایه باید برابر  ۱۵ سانتی‌متر باشد.

6.   موقعیت دیوار بین ستون‌ها

اجرای وال مش دیوار همسایه به صورت یکطرفه فقط در صورتي مجاز است که دیوار بین ستونها قرار گرفته باشد.

در شرایطی که تمام شروط شش گانه فوق برقرار باشند، اجرای تسلیح دیوار به صورت یکطرفه امکان‌پذیر است. در این حالت،‌ دیوار مشرف به همسایه باید با یک لایه مش الیاف با مقاومت حداقل 1500 نیوتن بر 5 سانتيمتر عرض الیاف به صورت فول مش پوشش داده شود و همپوشانی حداقل ۱۰ سانتی‌متر رعایت گردد. همچنین دیوار باید با نبشي در زیر سقف، کف و مجاور ستونها مهار شود.

برخلاف اجرای وال مش در حالت مرسوم و دو طرفه در حین دیوارچینی دیوار مشرف به همسایه، دسته‌های مش الیاف در فواصل یک متری در راستای قائم و افقی و حداقل در سه نقطه از ارتفاع دیوار در داخل ملات یا با استفاده از چسب مخصوص قرار می‌گیرند. سپس مش‌ها به صورت ستاره‌ای (با شعاع حداقل ۳۰ سانتی‌متر) در سطح دیوار پخش می‌شوند. ضخامت پوشش نهایی (پلاستر گچی یا سیمانی) باید حداقل ۱۵ میلی‌متر باشد تا از یکپارچگی و دوام لازم در برابر نیروهای وارده اطمینان حاصل شود.

با رعایت دقیق این شرایط و پیش‌شرط‌ها، اجرای یکطرفه وال مش دیوار همسایه نه تنها از نظر آیین‌نامه‌ای مورد تایید قرار می‌گیرد، بلکه عملکرد تسلیح دیوار در برابر نیروهای جانبی مانند زلزله و سایر بارهای وارده به طور بهینه تضمین می‌شود.

کلام آخر

اجرای وال مش دیوار همسایه یک از موارد مبهم در آیین نامه 2800، ضابطه 819 و ضابطه 714 بود. دستورالعمل «طراحی و اجرای ملات مسلح شده با مش الیاف شیشه برای مهار دیوارهای بلوکی» با تمرکز ویژه بر ضوابط اجرای وال مش در دیوارهای مجاور، برای اولین بار جزئیات کامل تسلیح دیوارها در شرایط محدود دسترسی به هر دو وجه را ارائه می‌دهد. از مهم‌ترین تغییرات لین دستورالعمل، می‌توان به رفع محدودیت‌های گذشته و شفاف‌سازی فرآیند اجرای وال مش دیوار همسایه اشاره کرد. اکنون با وجود این دستورالعمل طراحان و مجریان می‌توانند با اطمینان بیشتری از صحت و کارایی تسلیح دیوارهای بلوکی در برابر نیروهای جانبی مانند زلزله و باد با مش الیاف بهره‌مند شوند.

شرکت مقاوم سازی تکنوپل یکی از شرکت های پیشرو در تامین مصالح، طرح و اجرای وال مش در سرتاسر کشور می باشد. جهت مشاوره خرید وال مش و  اجرای آن در پروژه های ساختمانی خود می توانید با کارشناسان فنی و فروش شرکت مقاوم سازی تکنوپل از طریق راه های ارتباطی زیر در تماس باشید.

آدرس وبسایت شرکت مقاوم سازی تکنوپل: www.technopol.ir

شماره تماس شرکت وال مش: 86046232-021

شرکت مقاوم سازی تکنوپل تامین کننده کلیه مصالح وال مش می باشد که عبارتند از:

1.    مش فایبرگلاس AR یا مش فایبرگلاس مقاوم به قلیا: مش فایبرگلاس AR با پوشش زیرکونیوم و دوام بالایی در برابر محیط های قلیایی دارد.

2.    توری فایبر گلاس E-glass: توری فایبرگلاس E-glass بر خلاف مش فایبرگلاس AR مقاومت بالایی در برابر محیط های قلیایی ندارد.

3.    پلاستر سیمانی: می بایست با مش فایبرگلاس AR استفاده گردد.

4.    پلاستر گچی: ی می بایست با توری فایبرگلاس E-glass استفاده گردد.

5.    نبشی منقطع: طراحی نبشی منقطع مطابق ضوابط نشریه 729 انجام می گردد.