پلاستر چیست؟ با انواع پلاستر ساختمانی آشنا شوید


مصالح نقش بسیار مهمی را در اجرای ساختمان به صورت حرفه‌ای فراهم میکنند. پلاستر یکی از این مصالح است که میتواند به عنوان یک لایه نازک و پوششی روی دیوار و اجزای مختلف ساختمان مورد استفاده قرار گیرد. اینکه پلاستر چیست و چه کاربردی در ساختمان دارد، جزء مهم ترین ابهاماتی است که در ذهن افراد غیر متخصص وجود دارد. با توضیح و موشکافی پلاستر و نقش آن در ساختمان سازی، در این مقاله به سوال این دسته از افراد پاسخ میدهیم. کاربردهای پلاستر در ساختمان سازی روز به روز در حال تغییر است. امروزه میتوان مهمترین کاربرد پلاستر را در اجرای وال مش در ساختمان (جایگزین وال پست فلزی) دانست. در ادامه مقاله بیشتر با پلاستر ساختمانی و جزئیات آن در ساختمان آشنا میشویم.

پلاستر چیست؟

پلاستر در واقع یک لایه نازک از مصالح مختلف مانند سیمان، آهک و گچ است که میتواند برای بخش‌های داخلی و خارجی دیوارهای ساختمانی اعمال شود. پلاسترها دارای ترکیبات متفاوتی اند و به شکل پودر و معمولا به صورت تک جزیی ساخته میشوند. سپس با اضافه کردن آب به آن‌ها، به حالت خمیری در می آیند. میتوان پلاستر ساختمانی را با دست و یا دستگاه های مخصوص در محیط اجرا کرد. این مصالح میتوانند با ایجاد یک لایه متراکم روی دیوارها، به آرامی شروع به سخت شدن کنند و عملکرد بسیار خوبی داشته باشند.

کاربرد پلاستر در ساختمان چیست؟

پلاستر ساختمانی در صنعت ساختمان با اهداف مختلفی مورد استفاده قرار میگیرد. اما مهم ترین هدف این پلاسترها، پوشش و محافظت از دیوارها است که باعث میشود دیوارها در برابر رطوبت، آلودگی، سرما و گرما مقاومت بیشتری داشته باشند. بسته به نوع پلاستر استفاده شده در ساختمان و همچنین اجرای آن در سیستم های مختلف، کاربرد و هدف پلاسترکشی نیز متفاوت است.

به غیر از کاربردهای تزئینی و اجرای دیوارهای آجری و بلوکی با ملات، این پلاسترها دارای کاربردهای متنوعی برای مقاوم سازی ساختمان‌ها نیز هستند. میتوان از پلاستر ساختمانی برای افزایش مقاومت سازه‌ها به روش کامپوزیت  FRCM استفاده کرد. همچنین امکان استفاده از پلاستر برای پوشش دادن دیوار با توری فایبرگلاس و اجرای وال مش به عنوان جایگزینی برای وال پست فلزی، وجود دارد.

انواع پلاستر ساختمانی کدام است؟

پلاسترهای ساختمانی در پروژه‌های مختلفی مورد استفاده قرار میگیرند و باید با توجه به نوع پروژه، با ویژگی‌های فیزیکی و مکانیکی خاصی ساخته شوند. انواع پلاستر را از نظر ترکیبات تشکیل دهنده میتوان به پلاستر سیمانی، گچی و آهکی تقسیم بندی کرد.

1.    پلاستر سیمانی

2.    پلاستر گچی

3.    پلاستر آهکی

پلاستر سیمانی چیست و مزایای آن کدام است؟

پلاستر سیمانی از جمله پرفروش ترین و پرکاربردترین انواع پلاستر ساختمانی است. این نوع پلاستر با قیمت ارزان و ویژگی‌های فنی قابل قبول، می تواند یکی از بهترین انتخاب ها برای اجرا در ساختمان‌ها محسوب شود. با وجود اینکه پلاستر سیمانی جنبه زیبایی ندارد، اما میتواند در برابر نفوذ رطوبت عملکرد خوبی داشته باشد. پلاسترهای سیمانی در برابر صوت و حرارت عایق بسیار خوبی هستند و میتوانند ساختمان را عایق کاری کنند. اجرای سریع و ساده پلاسترهای سیمانی باعث شده تا این پلاسترها به یکی از محبوب ترین محصولات در ساختمان سازی تبدیل شوند.

پلاستر گچی چیست و مزایای آن کدام است؟

یکی دیگر از پرفروش ترین انواع پلاستر ساختمانی موجود در بازار، پلاستر گچی است. این نوع پلاستر را می‌توان به عنوان رایج ترین و محبوب ترین پلاستر موجود در بازار شناخت که معمولا جنبه تزئینی دارد و جلوه زیبایی به داخل خانه میدهد. رنگ این پلاسترها سفید است و جاذب لک نیز هستند. به همین خاطر استفاده از آن‌ها در هر فضایی متداول نیست؛ چرا که به سرعت کثیف میشوند و کیفیت خود را از دست میدهند. پلاسترهای گچی دارای ظاهر یکدستی هستند و میتوانند برای محیط‌هایی که اجرای پلاستر در معرض دید است، گزینه خوبی محسوب شوند. این پلاسترها تا حدودی باعث عدم انتقال صوت و حرارت نیز میشوند. رنگ سفید این پلاسترها باعث شده تا اجرای آن ها در محیط باعث تعدیل دمایی شود و تاثیر مثبتی روی خنک سازی محیط داشته باشد.

پلاستر آهکی چیست و مزایای آن کدام است؟

پلاستر آهکی یکی دیگر از انواع پلاستر است که روی دیوار خانه‌ها اعمال میشود. این نوع پلاستر ساختمانی تا حدودی عملکرد مشابهی را مانند پلاستر گچی از خود نشان میدهد. فقط با این تفاوت که مقاومت نسبتا بالاتری دارد. پلاسترهای آهکی با ترکیب آهک و آب به دست می آیند و میتوانند پوشش دهی خوبی داشته باشند. میزان مقاومتی که با پلاسترهای اهکی در برابر آلودگی به وجود می آید، بسیار بالا است. پلاسترهای آهکی مانع از انتقال حرارت و صوت میشوند و جنبه زیبایی دارند. همچنین امکان نفوذ گرد و غبار و آلودگی را به محیط نمی دهند.

تفاوت پلاستر زبره با پلاستر نرمه چیست؟

پلاستر زبره و نرمه دو نوع پلاستر ساختمانی هستند که میتوانند برای محیط‌های مختلف در ساختمان مورد استفاده قرار گیرند. ترکیبات و نحوه اجرای این دو نوع پلاستر با یکدیگر متفاوت بوده و باید با توجه به نیاز هر یک از آن‌ها را انتخاب کرد. پلاستر زبره یکی از انواع پلاسترهای موجود در بازار است که حداکثر ضخامت آن 5 میلی متر میباشد. این پلاستر میتواند به عنوان پلاستر لایه نهایی یا لایه میانی بر روی لایه آستری مورد استفاده قرار گیرد. بسته به نوع ترکیبات به کار رفته در پلاستر زبره، می‌توان آن را با رنگ خاکستری، سفید و رنگ‌های دلخواه دیگر سفارش داد. این نوع پلاستر برای نمای بیرونی ساختمان استفاده میشود و جایگزین خوبی برای نماهای سنگی و آجری است. پلاسترهای زبره را میتوان در تعداد لایه‌های مختلف اجرا کرد. فقط باید اجازه دهید که پلاستر قبلی خشک شود و سپس یک لایه جدید روی آن اجرا کنید.

پلاستر ساختمانی نرمه سطح نهایی یکدست و مشابه با گچ را در ساختمان ایجاد میکند. این نوع پلاستر برای پوشش نهایی فضای داخلی و خارجی مورد استفاده قرار میگیرد. پلاسترهای نرمه دارای مقاومت بالایی در برابر شستشو هستند و میتوانند در برابر تغییر رنگ مقاومت خوبی از خود نشان دهند. پلاسترهای نرم از ترکیب سیمان و ماسه بسیار ریز ساخته میشوند. می توان از پخش ملات و شناور چوب برای اجرای این نوع پلاستر روی سطح استفاده کرد تا یک سطح صاف و یکدست به وجود بیاید.

بنابراین، تفاوت پلاستر ساختمانی نرمه و زبره، پوششی است که روی سطح ایجاد میکنند. پلاستر زبره همانطور که از نامش مشخص است دارای بافت زبر میباشد، ولی پلاستر نرمه به دلیل اینکه با سنگدانه های ریز و پودر شده اجرا می شود میتواند سطح صاف، بدون زبری و یکدست داشته باشد.

پلاستر آماده ضد آب چیست؟

پلاستر ضد آب یکی از انواع پلاسترهای موجود در بازار است که میتواند مقاومت بالایی در برابر رطوبت از خود نشان دهد. گاهی اوقات نیاز است که پلاستر ساختمانی در محیط‌های خاص که در معرض رطوبت قرار دارند، اجرا شود. بنابراین، بسیار مهم است که پلاسترها ضد آب باشند. پلاسترهای آماده ضد آب به دلیل ترکیبات خاصی که دارند، میتوانند یک پوشش ضد آب را در محیط اجرا کنند. طول عمر این پلاسترها بسیار بالاست و همین موضوع باعث شده تا بتوان از قیمت نسبتا بالای این پلاسترها چشم پوشی کرد. وظیفه اصلی این نوع پلاستر، عایق سازی است و کمتر برای پوشش دادن دیوار و محیط های مختلف مورد استفاده قرار میگیرد.

پلاستر وال مش چیست؟

وال مش یک سیستم مهار لرزه ای نوین است که در آن نیازی به استفاده از وادار قائم و افقی و میلگرد بستر نیست. این سیستم را می توان بعد از دیوارچینی اجرا کرد و از عملکرد آن در مهار لرزه ای ساختمان‌ها بهره مند شد. یکی از سه ضلع اصلی تشکیل دهنده وال مش یعنی توری و مش فایبرگلاس، نبشی منقطع و پلاستر، پلاستر وال مش است که میتواند روی توری فایبرگلاس اجرا شود و مقاومت دیوار را چندین برابر کند. پلاستر وال مش میتواند از جنس سیمان یا گچ باشد و باید بسته به نیاز هر کدام از این پلاسترها را انتخاب کرد.

انواع پلاستر وال مش کدام است؟

پیوست ششم استاندارد 2800، مبنای عملکرد و اجرای وال مش در ساختمان‌ها است. طبق این استاندارد، برای اجرای وال مش در ساختمان‌ها میتوان از پلاستر سیمانی و گچی استفاده نمود. پلاستر سیمانی برای اجرای توری فایبرگلاس مقاوم به قلیا و پلاستر گچی برای اجرای توری فایبرگلاس معمولی مورد استفاده قرار میگیرد.

پلاستر وال مش چگونه اجرا می گردد؟

با توجه به استقبال و افزایش اجرای وال مش به عنوان جایگزین وال پست در ساختمان‌ها، مراحل اجرای پلاستر در سیستم وال مش توضیح داده میشود. مطابق با دیتیل‌های اجرایی که در نشریه 819 ذکر شده‌اند، پلاسترکشی برای وال مش باید حداقل با ضخامت 20 میلی متر باشد. بسته به نوع اجرای وال مش (نواری یا سرتاسری)، ابتدا پلاستر روی دیوار و در محل مناسب اجرا میگردد. سپس میتوان توری فایبرگلاس روی محل پلاسترکشی شده قرار داد و بلافاصله لایه دوم پلاستر را روی توری فایبرگلاس اجرا نمود.