روزنامه فرهیختگان
1397/09/28
خبرنگار و امنیت روانی جامعه
امروز در برههای از زمان قرار داریم که نقش خبرنگار بهعنوان شاخصی وزین در تمییز راستی از دروغ و حقیقت از شایعه بسیار حساس است؛ دورانی که با پدید آمدن فضای مجازی و شبکههای اجتماعی، حجم وسیعی از اطلاعات غیرواقعی بهواسطه سهولت و سرعت در نشر، در اختیار عموم جامعه قرار میگیرد.خبرنگار باید بکوشد در انتشار مطالب و اخباری که در عرصه انتشار قرار میدهد از کمال دقت برخوردار باشد. در گذشته چنانچه فردی قصد نسبت داشت دروغی به کسی بدهد، یا تهمتی به فردی بزند یا اینکه آبروی کسی را بریزد، دایره نفوذ خود را تنها محدود به اطرافیان خود میدید، اما امروزه به برکت تکنولوژی در حوزه رسانه که یکی از مهمترین دستاوردهای تمدن نوین بشری است، فرد میتواند در لحظهای، سخنی را در سراسر جهان انتشار دهد. این کارکرد فضای مجازی که برخی از آن بهعنوان «معجزه قرن» تعبیر میکنند، احساس نیاز به اخلاق برای بشر را بیش از پیش ملموس کرده است. در گذشته دامنه نفوذ و اثرگذاری فرد در جهان محدود و نیاز به اخلاق نیز محدود به عملکردش بود و در جهان کنونی بهسبب قدرت نفوذ گسترده انسان در جهان نیاز به اخلاق در زندگی، بارها بیش از گذشته احساس میشود.
لزوم توجه به اهداف اطلاعرسانی در این شرایط، بسیار حیاتی است و نباید صرف نشر خبر، هدف ما باشد بلکه در انتشار اخبار، برخی از اصول را نصبالعین خود قرار داده و تحت هیچعنوان از آنها تخطی نکنیم.
یکی از این اصول و خطقرمزها، احساس امنیت مردم بوده و لازم است ناشران خبر اطمینان حاصل کنند که مطلب مورد انتشار، امنیت روانی جامعه را برهم نزده و موجب بروز واهمه در جامعه نشود.
در شرایط کنونی توجه به اعتماد مردم بهعنوان یکی از مهمترین سرمایههای اجتماعی شایسته توجه بیش از پیش است و از بین رفتن اعتماد میان مردم با یکدیگر یا مردم با سازمانها میتواند باعث خدشهدار شدن زندگی روزمره جامعه شود. این مهم بهصورت مستقیم با وظایف نیروی انتظامی بهعنوان سازمانی اجتماعی در ارتباط بوده و تحتالشعاع قرار گرفتن اعتماد مردم نسبت به پلیس میتواند به بروز مشکلات در اجرای ماموریتها منجر شود. از این رو نقش متولیان خبر و اصحاب رسانه و مسئولیت اخلاقی و حرفهای آنها در قبال ارتقای اعتماد مردم نسبت به پلیس بسیار چشمگیر است. یکی از مسئولیتها و وظایف رسانهها، امیدآفرینی و امیدبخشی در جامعه است، چراکه اگر فردی یا جامعهای نسبت به آینده امیدوار نباشد، انگیزه لازم را برای انجام مسئولیتهای اجتماعی نخواهد داشت. خبرنگاران باید توجه داشته باشند که با اخبار خود باعث نومید شدن مردم نشوند و اخبار بهگونهای منعکس شود که مردم اطمینان یابند پلیس و نهادهای امنیتی و قضایی بر اوضاع مسلط هستند.
مولای متقیان حضرتعلی(ع) فرمودند: «سل تفقها و لاتسأل تعنتا» برای فهمیدن بپرس و نه برای به سختی انداختن؛ خبرنگاران در مواجهه با پرسشهای خود از مسئولان با توجه به شناخت و تخصصی که در حوزه رسانه و جامعه دارند، از تعجیل و انتشار زودهنگام مطلب پرهیز کرده و در صحت و درستی خبر، کنکاش لازم را به عمل آورند.» همه ما باید بدانیم در قبال اخبار خود مسئول هستیم و صرف نقلقول کردن، رفع مسئولیت نکرده و حتی اگر از نظر حقوقی نیز مسئول نباشیم، بدونشک از نظر اخلاقی مسئول خواهیم بود.
یکی از مسائل مهم جامعه ما عدم پایبندی برخی شهروندان نسبت به انجام وظایف شهروندی است که این موضوع گلایه مردم را در پی داشته است. خبرنگاران به سبب آگاهی از ناهنجاریها و آسیبهای اجتماعی باید بکوشند با اخبار و مطالب خود به مردم متذکر شوند که دستیابی به بخش بزرگی از حقوق شهروندی منوط به انجام درست وظایف شهروندی است.
خلاصه کلام اینکه باید توجه داشته باشیم از انتشار احساسی و هیجانی اخبار خودداری کرده و با انتشار یک مطلب (به تعبیر مولانا با پیام خامی) کسی را نسوزانده و با سخنی، جهانی را به آتش نکشیم و توجه داشته باشیم که انتشار سخنان و اخبار برای جامعه مفید واقع شده و سودمند باشد.
سایر اخبار این روزنامه