قیمت گزاف تحریم برای آمریکا

دولت ترامپ در نهایت با سخت‌تر کردن وضعیت اقتصادی به دنبال منزوی کردن ایران است و می‌خواهد فشار کافی برای تحریک یک تغییر نظام را ایجاد کند. کاخ سفید می‌خواهد تعهداتی را به زور از ایران مطالبه کند تا این کشور از توسعه موشک‌ها، حمایت از گروه‌هایی که واشنگتن آنها را تروریستی می‌خواند و به‌علاوه سیاست‌های منطقه‌ای‌اش دست بردارد و برنامه هسته‌ای تهران را نیز محدود کند اما بسیار بعید به نظر می‌رسد که رویکرد دولت ترامپ مبنی بر اعمال فشار حداکثری این نتایج را در پی داشته باشد.
تنها نتیجه‌ای که استراتژی جدید کاخ سفید، آن هم به صورت موقت به همراه خواهد داشت کاهش صادرات نفت ایران است. این پیروزی پوچ به قیمت بسیار گزافی تمام خواهد شد. ممکن است ابتدا مشتریان بزرگ نفت ایران این واردات خود را کاهش دهند اما صادرات نفت ایران به تدریج افزایش خواهد یافت و به جریان خود در بازار ادامه می‌دهد. بانک‌های و یا شرکت‌های تجاری کوچک‌تر که ارتباط بسیار محدودی با آمریکا و اجرای تحریم‌های واشنگتن دارند، تراکنش‌های مالی خرید نفت (از ایران) را انجام خواهند داد. مسئولان در کشورهایی که از این سیاست آمریکا به خشم آمده‌اند نیز به دنبال راه‌های دیگری برای انجام این معاملات خواهند بود. شرکت‌های ترکیه‌ای، چینی و هندی محتمل‌ترین کاندیداها برای این روش جدید بازرگانی هستند.
آمریکا هر چقدر هم که خواهان مؤثر افتادن سیاست اعمال فشارش باشد، نمی‌تواند تمام کسانی که تحریم‌های ایران را زیر پا می‌گذارند مجازات کند. واشنگتن نمی‌تواند همان اطلاعات بین‌المللی به اشتراک گذاشته شده و کمک‌های اجرایی را که در سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۵ در دوره تحریم‌های سخت علیه تهران مورد استفاده قرار داده بود، به کار گیرد. همزمان که نفت ایران راه خود را به بازار باز می‌کند، ناظران به این نتیجه خواهند رسید که تحریم‌های آمریکا دیگر به اندازه کافی سخت نیست و این باور، انگیزه‌ها برای زیر پا گذاشتن آنها را بالا می‌برد. این وضعیت سیاست ترامپ در قبال ایران را کم اثر می‌کند. انتظار بسیار محتمل این است که ایران از سختی این تحریم‌ها را تحمل کند اما تسلیم نشود.
مشکل بزرگ دیگری که متوجه این استراتژی ترامپ است، این است که پیامی به جهان مبنی بر این خواهد فرستاد که تمام تحریم‌های آمریکا، نه فقط تحریم‌ها علیه ایران دیگر اهمیت ندارند و هزینه گزافی برای آمریکا دارند. اکنون با توجه به گسترش نفوذ استراتژیک و اهرم جهانی چین، تضعیف ابزار تحریم به شدت کاری اشتباه است.


حتی با در نظر گرفتن نتیجه کوتاه مدت این اقدامات، زیر سوال بردن تأثیر تحریم‌های آمریکا کاری غیر معقول است. این، هسته سیاست آمریکا برای کشاندن کره شمالی پای میز مذاکره برای خلع سلاح هسته‌ای و تضعیف قدرت نیکولاس مادورو در ونزوئلا است. فشار اقتصادی همچنین از معدود ابزارهایی به شمار می‌آید که آمریکا می‌تواند علیه کرملین استفاده کند تا به اهداف خود دست یابد.
نسل بعدی رهبران آمریکا می‌بایست با نتایج پر دردسر و مبهم این سیاست‌ها در بلند مدت دست و پنجه نرم کنند، درحالی‌که ابزار فشار اقتصادی نیز ضعیف‌تر شده است. آنها باید اعتماد متحدان و شرکای آمریکا را به دست آورند تا با یکدیگر به مقابله با ایران بپردازند و برای بازگرداندن قدرت فشار اقتصادی آمریکا تلاش کنند.