روزنامه ایران
1398/02/10
دادستان تهران از شیراز آمد
مرتضی گل پور
خبرنگار
عباس جعفری دولتآبادی پس از 10 سال فعالیت، با حکم رئیس قوه قضائیه میز دادستانی تهران را ترک کرد و آن را به «علی القاصی مهر» سپرد که از استان فارس میآید. او در ماههای نخست آغاز ریاست آیتالله آملی لاریجانی به این سمت منصوب شد و حالا در هفتههای آغازین ریاست آیتالله رئیسی بر این قوه، از این سمت خداحافظی میکند. جعفری دولتآبادی، شهریورماه 88 یعنی درست در بحبوحه اتفاقات بعد از انتخابات بحث برانگیز ریاست جمهوری، جایگزین سعید مرتضوی شد که فعالیتهای او، بویژه درباره وقایع انتخاباتی، مسائل زیادی هم برای نظام، هم قوه قضائیه و هم دادستانی تهران ایجاد کرده بود. همین عملکرد قاضی مرتضوی- که حالا دوران محکومیت خود را در زندان سپری میکند- باعث شد تا انتخاب جعفری دولتآبادی بارقه امیدی باشد برای فعالان سیاسی، روزنامهنگاران و فعالان مدنی و اجتماعی.
جعفری دولتآبادی در 10 سال حضور خود، پروندههای پر سر و صدایی را مدیریت کرد، پروندههایی که اگر سعید مرتضوی بود شاید اساساً دنبال نمیشد، همچنان که نشد.
در دوره دادستانی جعفری دولتآبادی بود که 3 یار نزدیک احمدینژاد محاکمه و به حکم دادگاه زندانی شدند، پروندههایی که سالها مطالبه سیاسیون و افکار عمومی بود، اما احمدینژاد آنها را خط قرمز خود خوانده بود. اما در سال 93 محمدرضا رحیمی (معاون اول رئیس دولت دهم)، سال 96 حمید بقایی (معاون اجرایی رئیس دولت دهم) و در سال 97 اسفندیار رحیم مشایی (رئیس دفتر رئیس دولت دهم) هرکدام به حبس های طویلالمدت محکوم و زندانی شدند. به جز محمدرضا رحیمی که احمدینژاد از او تبری جست، باقی احکام و زندانها رؤسای این دو چهره را سخت برآشفت و باعث بگومگوهای دامنهداری میان احمدینژاد و دستگاه قضایی، از رئیس قوه تا دادستان تهران شد.
همچنان که تیرماه 1396، 4 ماه پس از انتخابات ریاست جمهوری، حسین فریدون، برادر رئیس جمهوری بازداشت شد، او در نهایت با قرار وثیقه سنگین آزاد شد، اما چندی پیش جلسات محاکمه او نیز برگزار شد. مهدی جهانگیری، برادر اسحاق جهانگیری نیز که در کرمان بازداشت شده بود، در نهایت به تهران منتقل و پرونده او در این شهر بررسی شد که هنوز به فرجامی نرسیده است.
اینها تنها پروندههای جنجالی و خبرساز در دوره مسئولیت جعفری دولتآبادی نبوده است. علاوه بر این پروندهها که تبعاتی در سیاست داخلی داشت، در دوره او برخی چهرههای خارجی یا دوتابعیتی نیز بازداشت شدند که پیامدهای ادامه داری در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران داشت. بازداشت نزار زاکا، شهروند لبنانی- امریکایی در شهریور 94، بازداشت نازنین زاغری شهروند ایرانی-بریتانیایی در فروردین 95، سیامک و محمدباقر نمازی و جیسون رضایی که در سال 94 به امریکا بازگشت، از جمله بازداشتیهای خبرساز دوره مسئولیت دولتآبادی است. آنچه در سالهای اخیر بیش از همه خبرساز شده است، بازداشت و اخیراً محاکمه 9 فعال محیط زیست به اتهام جاسوسی است که یکی از آنان، یعنی دکتر کاووس سیدامامی در زندان خودکشی کرد.
این پرونده به اظهار نظرهای متقابل وزارت اطلاعات، مجلس و سازمان حفاظت محیط زیست از یک سو و دادستانی تهران و رئیس قوه قضائیه از سوی دیگر منجر شد. طرف اول، مرجع تعیین جاسوسی را وزارت اطلاعات میداند و با این استدلال جاسوسی متهمان را رد میکند، اما طرف دیگر با تکیه بر نظرات سایر نهادهای امنیتی، پرونده را پیش برد.
فارغ از این، در دوره مسئولیت دولتآبادی، اعتراضات دی ماه 96 نیز رخ داد، اعتراضاتی که خیلی زود گستره آن به شهرهای مختلف رسید و البته با کیفیتی متفاوت نسبت به گذشته با آن برخورد و زود هم جمع شد. همچنین از دیگر پروندههای جنجالی که دولتآبادی در دادستانی تهران دنبال کرد، پدیده نوظهور کشف حجاب دختران در خیابانهای تهران بود که با برخورد توأم با رأفت قوه قضائیه و دادستانی تهران رو به رو شد. زیرا متهمان این پروندهها اغلب به حبسهای سبک محکوم شدند.
باوجود این، در حوزه رسانهای، به جز چند برخورد معدود با برخی خبرنگاران، رابطه تعاملی خوبی میان دادستان تهران و مدیران رسانهها برقرار بود. در بزنگاههای مختلف، برگزاری جلسات هماندیشی میان دادستان و مدیران رسانهها، توانست در تلطیف فضای ارتباطی این دو نهاد، یکی حاکمیتی و دیگری در حوزه عمومی کمک کند.
آخرین بخش از کارنامه جعفری دولتآبادی را میتوان تلاش برای برخورد با مفسدان اقتصادی و اخلالگران اقتصادی دانست. در سال 97 که اقتصاد کشور دچار تلاطم شد، برخی از دانه درشتها یا آنچه قوه قضائیه، سلاطین خوانده است، پای میز محاکمه رفته و بعضاً اعدام هم شدند. حمید باقری درمنی و وحید مظلومین به عنوان سلاطین قیر و سکه از این دست است. همچنین بازداشت سلطان کاغذ، برخورد با شرکتهای صوری که ارزهای دولتی دریافت کردند و گرانفروشان موبایل از دیگر تجربیات دادستانی تهران در این دوره بود. هرچند در بحث اختلال در نظام اقتصادی کشور، دادستانی در نهایت عراقچی، معاون وقت بانک مرکزی را فراخواند و برخی گزارشها حکایت از آن داشت که سیف، رئیس کل وقت بانک مرکزی نیز به دادستانی فراخوانده شده است.
اگر همه این پروندهها و اخبار حکایت از جدیت جعفری دولتآبادی در دوره مسئولیت خود داشته باشد، شواهد و سابقه کاری «علی القاصی مهر» در مقام دادستان و رئیس دادگستری شیراز نشان میدهد که از او نیز میتوان چنین جدیتی را سراغ داشت.
زیرا در یکی از معدود وقایع در جمهوری اسلامی، برای نخستین بار در شیراز بود که به همت دادگستری و مقامات قضایی این استان، ضاربان علی مطهری، نماینده وقت مردم تهران در مجلس، به پای میز محاکمه نشانده شدند. هرچند این پرونده در نهایت با رضایت علی مطهری از ضاربان و حمله کنندگان خاتمه یافت، اما نفس حضور این افراد در پای میز محاکمه، آن هم با وجود شائبه نفوذ و قدرت آنان در این شهر، خود نمادی از اقتدار و جدیت مسئولان قضایی استان و شهر شیراز است.
حالا القاصی مهر از چنین فضایی به تهران آمده است تا جانشین جعفری دولتآبادی شود. جعفری دولتآبادی هم که پیش از حضور در مقام دادستانی تهران، مسئولیتهایی چون ریاست دادگستری کل استان خوزستان و سرپرست مجتمع قضایی خانواده را در کارنامه داشت، احتمالاً به عنوان مستشار دادگاه عالی انتظامی قضات به فعالیت خود ادامه خواهد داد.
باوجود این، باید نشست و دید آیا این جابجایی، نشانه تغییر سیاست هم هست یا، با وجود تغییر کشتیبان، کشتی دادستانی تهران همچنان به شیوه گذشته اداره میشود.
ارزیابی نماینده استان فارس در مجلس از کارنامه دادستان جدید تهران:
القاصی مهر اهل معامله سیاسی در مقابل عدالت نیست
درباره کارنامه و سابقه القاصی مهر، دادستان جدید تهران که پیش از این رئیس دادگستری استان فارس بوده است، با محمدجواد جمالی نوبندانی، نماینده مردم فسا در مجلس و عضو مجمع نمایندگان استان فارس گفتوگوی کوتاهی انجام دادیم که در ادامه میخوانید.
به عنوان نماینده استان فارس در مجلس، چه ارزیابی از حضور آقای القاصی مهر در دادستانی تهران دارید؟
ایشان از اهالی استان لرستان هست و مدتی به عنوان مدیرکل دادگستری استان فارس بود. من ایشان را فردی پاکدست و قانونمدار دیدم، درعین حال در برخورد با مفاسد هم قاطع بود. نیروی جوان، پرانرژی و درعین حال باتجربه هست. در مدت حضور در دادگستری فارس، تعامل خوبی هم با نمایندگان مجلس داشت. از این رو معتقدم ریاست محترم قوه قضائیه انتخاب شایستهای انجام داد.
نمونههایی از قاطعیت در مبارزه با فساد در ذهن دارید؟
در برخی از پروژهها که رانتخواری وجود داشت یا مشخص بود که قانون را دور زدند که اخبار آن کم و بیش منتشر شد، شاهد بودم که ایشان بسیار محکم ایستاد و برخورد کرد. یا در برخورد با اشرار که در برخی مناطق استان فارس حضور داشتند، ایشان بسیار خوب و قاطع عمل کرد. آقای القاصی دغدغه عدالت را دارد که این بسیار مهم است. اهل معامله سیاسی در مقابل عدالت نیست.
برگزاری دادگاه مهاجمان آقای علی مطهری در فارس و اینکه آنان پای میز محاکمه آمدند هم اتفاق مهمی در کشور بود که در دوره مدیریت ایشان رقم خورد.
بله همان طور که گفتم، ایشان عدالت را فدای مسائل سیاسی نمیکند.
اما این اواخر، احضار و بازداشت برخی از اعضای شورای شهر شیراز هم مسألهساز شده بود.
یک عضو شورای شهر یعنی آقای مهدی حاجتی مورد بازخواست قضایی قرار گرفت که این هم ناشی از این بود که سایر نیروهای امنیتی و قضایی فارس هم به عنوان شاکی پای کار بودند. وقتی با برخی مسئولان شورای شهر صحبت کردم، آنان هم معتقد بودند که آقای حاجتی به عنوان عضو شورای شهر بهتر میتوانست عمل کند که بعد هم این قضیه حل شد.
بنابراین حضور آقای القاصی در تهران به عنوان مرکز کشور را چطور میبینید؟
با توجه به اینکه ایشان مدارج مختلف مدیریتی در قوه قضائیه را به صورت پلکانی طی کرده و فرد باتجربهای هست، فرد مناسبی برای این سمت است. ضمن اینکه فارس استان بسیار مهمی در کشور است و کسی که در این استان کار میکند، باید قابلیتهای مدیریتی خوبی داشته باشد. بنابراین درباره آقای القاصی این طور نیست که او از جای حاشیهای و بدون درگیریهای چندانی به تهران منتقل شده باشد، بلکه کارنامه و تجربه موفقی دارد که این تجربه در تهران قطعاً به کار خواهد آمد. به عبارت دیگر، کسی که توانسته باشد در فارس مدیریت کند، قطعاً در تهران هم این گونه خواهد بود.
پربازدیدترینهای روزنامه ها
سایر اخبار این روزنامه
رئیس مجلس: الان زمان مذاکره با امریکا نیست
تنوع و کثرت آثار نویسندگان جوان امیدبخش است
از ترس شکست حق نداریم صحنه انتخابات را ترک کنیم
میانبرهای عبور از تحریم
وضع کاغذ را ساماندهی کنید
رئیس قوه قضائیه: فضای مجازی باید صیانت شود
فراخوان کاهش هزینههای دولتی
درخشش سینمای اجتماعی با سیمای منفور اعتیاد
مسأله کاغذ باید حل شود
شورا و تحقق حکمرانی محلی
دادستان تهران از شیراز آمد
جایی برای کودکان داعشی نیست
چرا اوضاع بازار کاغذ به بحران رسید؟
معرفی 13استاد نمونه کشور
مسیر رشد بازار سهام