همه چيز قبل از نوامبر

آرمان- سهیل ثابت: آمریکایی‌ها همواره نسبت به ایران سیاست هویج و چماق را در پیش گرفته‌اند. آنها خود میز مذاکره را ترک کرده‌اند، اما در نهایت رندی در عین حالی که ایران را به میز مذاکره دعوت می‌کنند ناو هواپیمابر آبراهام لينكلن را نیز به طرف آب‌های خلیج‌فارس اعزام می‌کنند. به عبارت دیگر، دونالد ترامپ همه تلاش خود را در این جهت قرار داده که تا قبل از انتخابات ریاست‌جمهوری در ماه نوامبر 2020 به اهداف خود برسد. بر همین اساس تحریم‌های جدید، بخش‌هایی از صنایع فلزی ایران را مورد تهدید قرار داده‌اند. با این حال بازهم دم از گفت‌وگو و مذاکره می‌زنند. مساله این است که همانطور که مقامات کشورمان بارها در مقاطع مختلف گفته‌اند؛ آمریکایی‌ها اساسا قابل اعتماد و اطمینان نیستند. نمونه بارز این امر را می‌توان در برجامی دید که چند سال برای به ثمر رسیدن آن با ایران و اروپایی‌ها مذاکره کردند، اما در مقام عمل از توافق خارج شده و بر خلاف آنچه عهد کرده بودند، عمل کردند و دیگر کشورها را نیز برای نقض این توافق ترغیب و تهدید می‌کنند. بر همین اساس بود که در سالگرد خروج آمریکا از برجام، ایران در راستای صیانت از امنیت و منافع ملی مردم کشور و در اعمال حقوق خود مندرج در بندهای ۲۶ و ۳۶ برجام، برخی اقدامات خود در توافق برجام را متوقف کرد، گرچه این رویکرد ایران واکنش‌های بسیاری از سوی آمریکایی‌ها و مقامات اروپایی درپی داشت. به گونه‌ای که وندی شرمن عضو تیم مذاکره کننده آمریکایی در اظهاراتی خطاب به ترامپ گفت: بگویند در این یک ساله چه دستاوردی در خروج از برجام داشته‌اند؟ این در حالی است که طی روزهای گذشته مایک پمپئو وزیر خارجه آمریکا اذعان داشته رئیس‌جمهور ترامپ تمایل دارد که با رهبران ایران گفت‌وگو کنند و به او زنگ بزنند.
 ایران، با من تماس بگیرد
وزیر امور خارجه آمریکا در بیانیه‌ای ایران را به اقدامات تهدیدآمیز متهم کرد و اظهار داشت: پاسخ ایالات متحده و شرکا و متحدان ما روشن بوده است؛ ما دنبال جنگ نیستیم. مایک پمپئو اظهار داشت: «همانطور که رئیس‌جمهور ترامپ گفت، او منتظر روزی است که با رهبران ایران ملاقات کند تا به توافقی دست یافته و بسی مهم‌تر از آن اینکه گام‌هایی برداشته شود تا به ایران آینده‌ای داده شود که شایستگی‌اش را دارد.» اظهارات مقام‌های آمریکایی در حالی است که واشنگتن سعی دارد با افزایش تحریم‌ها علیه ایران و ایجاد فضایی نظامی در خاورمیانه، منطقه را به سوی تنش ببرد. در چنین شرایطی رئیس‌جمهور آمریکا خواستار گفت‌وگو با ایران شده است. پنجشنبه‌ای که گذشت، ترامپ در یک سخنرانی در میان هوادارانش در فلوریدا بازهم از برجام انتقاد کرد و آن را توافقی وحشتناک خواند. ایسنا نوشت: دونالد ترامپ گفت: «من در انتظار روزی هستم که با سران ایران دیدار کنم تا به یک توافق دست یابیم. چیزی که در رابطه با ایران مایلم شاهدش باشم، آنها با من تماس بگیرند. جان کری با آنها زیاد صحبت می‌کند. کری به آنها می‌گوید که تماس نگیرند. ما یکی از قوی‌ترین ناوهای دنیا را داریم که آماده است. نمی‌خواهیم مجبور به انجام کاری شویم. کاری که باید انجام دهند، تماس گرفتن با من و نشستن (برای گفت‌وگو) است. ما می‌توانیم به یک توافق دست پیدا کنیم؛ یک توافق عادلانه.»
 رد ادعای ترامپ


اخیرا دونالد ترامپ در جمع هوادارانش جان کری را به ارتباط با ایرانی‌ها و مشاوره به آنها برای عدم تماس با خود متهم کرده و گفته کری باید مورد تعقیب قرار گیرد چرا که قانون لوگان را نقض کرده است. این در حالی است که پایگاه خبری شبکه سی‌ان‌ان با انتشار ویدئوی اظهارات جان کری در نقد تصمیم دونالد ترامپ برای خارج کردن آمریکا از توافق هسته‌ای، یک فکت‌چک برای ادعای دونالد ترامپ مبنی بر نقض قانون لوگان توسط کری و کارشکنی وی در برقراری تماس با ایران ارائه کرده و این ادعا را به نقل از یک منبع نزدیک به کری رد کرد. یک سخنگوی نزدیک به جان کری در واکنش به اظهارات اخیر دونالد ترامپ، اعلام کرد که هر چیزی که رئیس‌جمهور ترامپ گفت، صرفا غلط است؛ ختم ماجرا. این سخنگو ادامه داد: او درباره واقعیت‌ها اشتباه می‌کند، درباره قانون اشتباه می‌کند و متأسفانه درباره نحوه استفاده از دیپلماسی برای امن نگه داشتن آمریکا نیز در اشتباه بوده است. وی تصریح کرد: کری به مذاکره بر سر یک توافق هسته‌ای کمک کرد که برای حل یک مشکل دشوار، کارآمد بود. جهان در آن زمان از آن حمایت کرد و اکنون هم از آن حمایت می‌کند. ما امید داشتیم که رئیس‌جمهور به جای حمله به پیشینیان خود با اهداف نمایشی، روی حل مسائل سیاست خارجی آمریکا متمرکز شود.
 بازگشت به توافق در صورت پیروزی
وندی شرمن سرپرست تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای آمریکا در ارتباط با قصد آمریکا از تحریک ایران گفت: در حقیقت رئیس‌جمهور روحانی با دقت بسیار زیادی عمل کرده است. توافق را ترک نکرده اما گام‌های ابتدایی را اعلام کرده است. شرمن در خصوص بازگشت آمریکا به برجام بیان کرد: «من فکر می‌کنم که تمام کاندیداهای دموکرات آن طور که مطلع هستم، اعلام کردند که به توافق بازخواهند گشت.»
 چرا ترامپ میز مذاکره را ترک کرد؟
نماینده دائم ایران در سازمان ملل متحد، در واکنش به اظهار تمایل دونالد ترامپ برای مذاکره با ایران و ادعای کارشکنی جان کری در این زمنیه اظهارکرد: این که جان کری به ما گفته باشد با رئیس‌جمهور فعلی [دونالد ترامپ] یا دولت او مذاکره نکنیم برای ما تازگی دارد. مجید تخت روانچی گفت: او در همین حال چیز دیگری گفته است. رئیس‌جمهور گفته است آنچه از ایران می‌خواهد این است که تسلیحات هسته‌ای نداشته باشد؛ معلوم است که او چهارده گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را نخوانده است که گزارش می‌دهد ایران در حال پایبندی به تمامی تعهدات خود در برجام بوده است. ما تمایلی به تسلیحات هسته‌ای نداریم و رهبر معظم ما نیز فتوی داده است که تسلیحات هسته‌ای در اسلام حرام است. بنابراین لزومی ندارد که ما دنبال دستیابی به تسلیحات هسته‌ای باشیم. همان‌طور که گفتم، واضح است که او متوجه نیست که ایران دنبال تسلیحات هسته‌ای نیست. وی در ارتباط با مذاکره ایران و آمریکا افزود: اولین سوالی که ترامپ باید پاسخ دهد این است که چرا میز مذاکره را ترک کرد؟ ما در حال مذاکره با تمامی اعضای برجام از جمله آمریکا در چارچوب کمیسیون مشترک آن توافق کرده بودیم که او ناگهان تصمیم گرفت از میز مذاکره کنار برود. چرا او که با پیشینه پاره کردن یک توافق هسته‌ای که تنها میان ایران و آمریکا نبود، با قدرت‌های دیگر جهان بر سر آن مذاکره شده بود، به امضای شورای امنیت سازمان ملل رسیده و به بخشی از قانون بین‌المللی تبدیل شده بود، پیشنهاد دور جدیدی از مذاکرات با ایران را می‌دهد؟ او این سوال را جواب نداده است. چه تضمینی وجود دارد که او در مذاکرات آینده آمریکا با ایران هم بدعهدی نکند؟ تخت‌روانچی مواضع ایران را درباره اقدام متقابل اخیر آن مبنی بر کاهش سطح تعهدات برجامی خود تشریح کرد و گفت: آنچه برای ما اهمیت دارد، منافع ملی ایران است. ما به سهم خود در برجام پایبند بوده‌ایم. این توافق، کمابیش توافقی متعادل بوده است و هنگامی که دولت آمریکا از این توافق خارج شد، به این تعادل تا حد زیادی آسیب وارد شد. وی افزود: اروپایی‌ها به ما گفتند که برای خروج از توافق هسته‌ای عجله نکنیم و ما هم پیشنهاد آن‌ها را پذیرفتیم و در سال گذشته منتظر یک پاسخ معتبر و عمل‌گرایانه بوده‌ایم نه فقط کلماتی برای حمایت که به رغم خوب بودن کافی نیستند.
 مذاکره‌ای صورت نخواهد گرفت
معاون سیاسی سپاه بیان کرد: مذاکره‌ای با آمریکایی‌ها انجام نخواهد شد و آمریکایی‌ها هم جرأت اقدام نظامی علیه ما را نخواهند داشت. تسنیم نوشت، سردار یدا...‌جوانی گفت: ترامپ فکر می‌کرد با تحریم‌ها و فشارهای جدیدی که آمریکا پس از خروج از برجام بر جمهوری اسلامی تحمیل می‌کند، ایران دچار نوعی بهم ریختگی داخلی می‌شود و در نهایت به مذاکره و گفت‌وگو با آمریکا تن خواهد داد اما در عمل چنین اتفاقی نیفتاد. وی ادامه داد: در سال 97 تصور تیم ترامپ بر این بود که ایران دچار یک آشفتگی خواهد شد و برای رهایی از فروپاشی تن به مذاکره با آمریکا خواهد داد اما در عمل چنین اتفاقی نیفتاد و آمریکایی‌ها به این جمع‌بندی رسیدند که باید چیزهای دیگری را چاشنی این تحریم‌ها کنند. معاون سیاسی سپاه تصریح کرد: در سال جاری شاهد این بودیم که از یک طرف سپاه را در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار دادند و از طرف دیگر ناو هواپیمابر خودشان را به منطقه اعزام کردند و یک نوع ادبیات جنگی را در پیش گرفتند. به نظر می‌رسد تصور آنها این است که اگر یک نوع ادبیات نظامی را چاشنی تحریم‌ها و فشارهای اقتصادی خودشان بکنند، ملت ایران مرعوب شده و دولتمردان جمهوری اسلامی تن به مذاکره می‌دهند.
  مغایر تعهدات بین‌‌المللی
سخنگوی وزارت امور خارجه تصمیم اخیر رژیم ایالات متحده مبنی بر تحریم صنعت فلزات ایران را شدیدا محکوم کرد و گفت: این اقدام ایالات متحده مغایر تعهدات بین‌المللی این رژیم بوده و موجبات مسئولیت بین‌المللی آن را فراهم خواهد آورد. سیدعباس موسوی خاطرنشان کرد: این تحریم همانند سایر تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا مغایر اصول و قواعد اساسی روابط بین‌الملل بوده و مشخصا مغایر تعهدات بین‌المللی ناشی از منشور ملل متحد، بیانیه الجزایر، معاهده مودت و قرار دیوان بین‌المللی دادگستری است که به دلیل اعمال متخلفانه بین‌المللی از طرق قضایی باید پاسخگو باشد. مسئولیت جبران خسارات وارده بر عهده رژیم آمریکا خواهد بود.