روزنامه آرمان امروز

تصفیه دل و دوری از ریا (۳)

مراتب عبادت (3)
تصفیه دل و دوری از ریا (3)
سومین نکته درباره ریا آن است که به این سوال پاسخ دهیم که چرا ریا عبادت را باطل می‌کند؟  پاسخ به این سوال مبتنی بر آن است که بدانیم دستورات قانونی به دو گونه‌اند: یک نوع از آنها که اصطلاحا توصلی خوانده می‌شوند آنهایی هستند که برای قانونگذار «نفس عمل به آنها» دارای اهمیت است و اینکه چگونه با چه نیّت و هدفی این کار انجام می‌شود مهم نیست، مثلا اینکه شما باید دارای نظافت باشید و یا بیماری واگیردار نداشته باشید، از نظرگاه قانونگذار ارزش دارد و لذا اگر شما چنین بودید حتی اگر این کار را به‌خاطر رضایت او انجام نداده باشید، توقع او را برآورده کرده‌اید.  اکثر قوانین عرفی چنین هستند، روشن است که آدمی در صورت تخلف از این دسته قوانین  مورد بازخواست قرار می گیرد ولی معمولا با انجام آن پاداشی به «انجام‌دهنده» نمی‌دهند و اگر هم در مواردی پاداشی داده می‌شود بیشتر برای آن است که عموم جامعه به انجام آن عمل تشویق شود. البته  در همین نوع از اعمال اگر کسی آن کار را  «برای رضای خدا» انجام دهد مستحق ثواب هم هست. اصطلاحا به این اعمال که «قصد قربت» در آنها واجب نیست ولی اگر کسی آنها را با قصد قربت به جای آورد استحقاق اجر و ثواب اخروی پیدا می‌کند، «عبادات به‌معنی الاعم» می‌گویند. اما نوع دوم از دستورات قانونی که اصطلاحا تعبدی «یا عبادت به‌معنی الاخص» خوانده می‌شوند و بیشتر در اوامر و نواهی شرعی (مثل نماز و روزه) وجود دارند، آن دسته از اعمالی هستند که اگر «برای خدا» انجام شوند صحیح  هستند و به انجام‌دهنده آنها ثواب و پاداش داده می شود ولی اگر برای خدا نباشند  حتی اگر همه اجزا و شرایط دیگر را هم داشته باشند، هیچ ارزشی ندارند؛ همه عبادات شرعی از این دسته‌اند. در «اوامر عرفی» هم می‌توان برای این نوع از دستورات مثال‌هایی یافت که به آنها «امور قصدی» می‌گویند، یعنی کارهایی که تنها اگر قصد خاصی در آنها باشد مطلوب هستند، مثلا اگر قانونگذار می‌گوید که باید به «کسی» احترام بگذارید، این امر در صورتی محقق می‌شود که شما با قصد احترام جلوی پای او بلند شوید و لذا اگر چنین قصدی نداشته باشید، این کار احترام نیست. به همین جهت می‌توان گفت که «عبادت» از امور قصدی است.  با توجه به آنچه گفتیم روشن است که قوام یک عبادت به نیّت است یعنی آدمی علاوه بر «کار خوب» باید نیّت خوب هم داشته باشد و به همین جهت اگر کسی کاری را برای خدا انجام نمی‌دهد بلکه آن را به این جهت انجام می‌دهد که مردم او را تشویق کنند، در حقیقت رکن اصلی عبادت را ترک کرده و لذا عبادت او باطل است. مرحوم صاحب جواهر در بحثی مفصل به انواع مختلف یک «نیّت ناسالم» اشاره می کند و می نویسد: «اگر آدمی در عبادات خویش نیّت ریا داشته باشد، آن عمل باطل است، هیچ فقیهی را در این مساله، مخالف نیافتم.»
 ادامه صفحه16
لینک منبع خبر
پربازدیدترین‌های روزنامه ها
بازارهاي‌تعطيل وكسادي ماندگار (اعتماد) آجر کردن نان مردم مأموریت پادوهای اسرائیل (کيهان) رسوایی پس از شکست (جوان)
سایر اخبار این روزنامه
همه چيز قبل از نوامبر زنان گمشده تاريخ را به تصوير كشيدم باهنر درافطاری احمدی‌نژاد؟ اروپا آمريكا را به ايران ترجيح مي‌دهد پیشنهاد میانجی‌گری عمان و ژاپن ابزارهاي تهديد سه‌گانه‌ايران عليه اروپا یارانه پنهان؛ به‌کام ثروتمندان «زهرمار» جواد رضویان مجوز اکران گرفت شفافيت شعار نيست در فضای پرتنش شانس مذاکره بالاست یاد د اشـت‌‌هـای اخـتصـاصـی گذری بر نمایشگاه کتاب تهران (اردیبهشت ۹۸) در شرایط جنگ احزاب هستیم نه شعب ابی‌طالب آمریکا دنبال خروج ایران از برجام است پیشنهاد میانجی‌گری عمان و ژاپن طوفان شدید در تهران تصفیه دل و دوری از ریا (۳)