اگر اعصاب ندارید، لطفا این مطلب را نخوانید

دوستی ساکن کانادا که به ایران آمده بود، می‌گفت دغدغه کانادایی‌ها به ریزترین مسائل رسیده. انتقاداتی که در رسانه‌ها مطرح می‌شود در این حد است که چرا خط‌کشی عابرپیاده در بعضی خیابان‌ها کمرنگ است و چرا نظافت در متروها کم است و میله‌های مترو، میکروب منتقل می‌کنند و این‌که کدام گوشی تلفن همراه را بخریم که تشعشع کمتری داشته باشد. درحالی‌که ایرانی‌ها به موضوعات مهمی مثل گرمایش زمین و آلودگی محیط‌زیست هم توجه زیادی نشان نمی‌دهند. مجبور شدیم در توضیح ماجرا بگوییم که متاسفانه جامعه ایرانی در حل مشکلات اولیه‌ای مانده است که شاید به ذهن کانادایی‌ها هم خطور نکند. مثال‌هایی که آن روز برایش زدیم، مشابه همین اتفاقات اخیر بود. این‌که برخورد با یک نوجوان به خاطر آب‌بازی می‌شود سوژه فضای مجازی و این‌که عده‌ای زوم می‌کنند روی مبارزه با سگ‌گردانی درحالی‌که کمترین اطلاع‌رسانی در مورد مشکلات و بیماری‌های ناشی از همزیستی با سگ داده نمی‌شود، به صاحبان سگ هم آموزش داده نمی‌شود فضولات حیوانات‌شان را جمع کنند، راهکاری هم اندیشیده نمی‌شود. مسأله مهم در کشور وضع پوشش مردم است و بودجه و نیروی بسیار زیادی به آن اختصاص داده می‌شود، درحالی‌که برای برقراری امنیت در چند خیابان شهر در ساعات شبانه از کمبود نیرو و امکانات می‌گویند، یعنی که بله، مشکلات زیاد است. اما کسی منکر پایین‌بودن فرهنگ جامعه و سطح نامناسب آموزش نیست. هرچند که قوانین موجود و اجرای آن هم قوز بالا قوز است. چرا این بحث را مهم دیدیم، به دلیل حرف‌های یک استاد دانشگاه. دکتر عبدالرحمان رستمیان عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران در آستانه برگزاری هفتمین سمپوزیوم و چهارمین جشنواره خودمراقبتی و آموزش بیمار مسائلی را مطرح کرده که به نظر می‌رسد بسیار اساسی و قابل تامل است. این‌که چرا به آنها توجهی نمی‌شود را شاید کسی نداند، اما تردید نکنیم که فاصله موجود بین مشکلات این‌جا و کانادا ممکن است از همین نکات ناشی شود؛ همین حرف‌های دکتر رستمیان. این استاد دانشگاه می‌گوید: «متاسفانه ۵۰‌درصد ایرانیان سواد سلامت کافی ندارند و این نشان می‌دهد که هنوز باید اقدامات زیادی در جهت ارتقای سطح سواد سلامت مردم انجام داد، به‌طور مثال این‌که افراد تحرک و فعالیت فیزیکی کمی دارند، به تغذیه سلامت‌محور توجه زیادی نمی‌شود و در عوض رفتارهای پرخطر همچون استعمال دخانیات را شاهد هستیم.»
این مسأله‌ای است که مدت‌هاست دلسوزان جامعه به آن اشاره می‌کنند و معلوم نیست چرا جدی گرفته نمی‌شود. دکتر رستمیان راه‌حل می‌دهد و می‌گوید: «متاسفانه در زمینه کاهش استعمال دخانیات در کشور برخی از سیاست‌ها به خوبی انجام نگرفته، به‌طور مثال باید برای مواد غذایی سلامت‌محور یارانه و برای مواد غذایی زیان‌آور عوارض و مالیات اخذ کرد و این درحالی است که مجلس و سازمان مدیریت برنامه و بودجه خطاهایی در این زمینه داشته است. استعمال دخانیات در بسیاری از کشورهای دنیا درحال کاهش است و شهرها و مدارس و دانشگاها عاری از دخانیات ایجاد شده، ولی در کشور ما دسترسی به سیگار نسبت به گذشته بیشتر شده و از طرفی عوارض بسیار اندکی نسبت به استانداردها در کشور برای این موضوع در نظر گرفته شده و ...»
او ضمن انتقاد از دو برابر شدن آمار کارخانه‌های سیگار در کشور در سال‌های اخیر می‌گوید: «به نظرم حتی کسانی که تاکنون عوارض سیگار را بالا نبرده‌اند، باید پاسخگوی مردم شهر خود، محله خود و کشور باشند، چراکه 20‌هزار‌میلیارد تومان عوارض باید در این زمینه اخذ شده باشد، ولی انجام نگرفته است، همچنین پول این عوارض در صورتی که گرفته شود، باید صرف مسائلی همچون خودمراقبتی و افزایش فضاهای فیزیکی برای ورزش و همچنین افزایش ارتقای سطح سلامت مردم و پرداخت هزینه مصرف شیر و لبنیات در مدارس شود.»
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران از رسانه‌ها و صداوسیما می‌خواهد که مخالفان و موافقان افزایش عوارض مالیات بر دخانیات را دعوت به مناظره کند، تا مشخص شود چه کسانی و به چه علتی با این مسأله و موضوع افزایش مالیات بر کالاهای آسیب‌رسان و دخانیات مخالف هستند و موجب زیان و آسیب به سلامت در کشور شده‌اند. هرچند به نظر می‌رسد رسانه ملی بیشتر درگیر انتقاد از زنگنه و آذری‌جهرمی است و برای چنین کارهای پیش‌پاافتاده‌ای وقت ندارد.
رستمیان در ادامه می‌گوید: «در حال حاضر بیماری‌های غیرواگیر نسبت به بیماری‌های واگیر شدت یافته و این درحالی است که دوسوم از بیماری‌های غیرواگیر را می‌توان از طریق خودمراقبتی پیشگیری کرد.» خودمراقبتی، اخذ مالیات از دخانیات و مواد غذایی زیان‌آور و صرف آن برای دادن یارانه به مواد غذایی سلامت‌محور و افزایش فضاهای ورزشی و تفریحی و پرداخت هزینه شیر و لبنیات در مدارس و کاهش سطح دسترسی نوجوانان به سیگار و ..و.. و... این حرف‌ها انگار به ما نیامده. بخشی از مدیران ما درگیر موضوعاتی هستند از قبیل این‌که «کوروش» را از اسم فروشگاه‌های زنجیره‌ای حذف کنند و این‌که در مدارس موسیقی پخش نشود. احتمالا خیلی مانده تا به حرف‌های دکتر رستمیان برسیم، چه برسد به آن دغدغه‌های کانادایی و خط‌کشی خیابان و تمیزی میله‌های مترو!