عوامل موثر در افزایش مشارکت مردم

انتخابات مجلس یازدهم در اسفند ماه سال جاری به جرأت مهم‌ترین یا یکی از مهم‌ترین رویدادهای سیاسی کشور است و جریان‌های سیاسی برای حضور بهتر و قدرتمندتر در این انتخابات درصدد برنامه‌ریزی هستند. از طرف دیگر واقعیت امر بر این است که مقداری فشارها بر مردم زیاد است و در این شرایط که فشارها به حداکثر رسیده اینکه مشارکت مردم در انتخابات در چه حدی باشد قطعا از این شرایط سخت و دشواری که مردم در آن قرار دارند تاثیر خواهد پذیرفت. البته باید اذعان داشت که در گذشته نیز شرایط فشارهای خاص را به لحاظ مسائل خارجی و اقتصادی داشتیم، اما به همان میزان مردم همواره در انتخابات حضور وسیع و گسترده‌ای نیز داشتند. به هر حال به‌نظر می‌رسد که شرایط کنونی مانع از مشارکت مردم نخواهد بود و اتفاقا در برخی از مواردی که فشارها بیشتر بوده ما شاهد حضور گسترده و موثر‌تر مردم نیز بوده‌ایم. نمونه این رویکرد را می‌توان در انتخابات ریاست جمهوری سال 92 دید که در اوج فشارهای بین‌المللی که 6 قطعنامه تحریمی علیه کشورمان صادر شده بود انتخاباتی صورت گرفت که طی آن با مشارکت گسترده مردم آقای حسن روحانی انتخاب شد. گرچه این برای مردم کافی نبود و آنها فکر می‌کردند که پیروزیشان با انتخابات مجلس تکمیل شود، با حضور وسیع خود در انتخابات مجلس 94 پیروزی و موفقیت دیگری را رقم زدند. بنابر این گرچه مشارکت مردم تاثیرپذیر از فشارهای اقتصادی است، اما با رسیدن موعد انتخابات شاهد خواهیم بود که مردم همچنان مشارکت وسیع و گسترده خود را خواهند داشت. حتی تجربه نشان داده که در زمان فشارها مردم حضور پر رنگ‌تری در انتخابات داشته‌اند. لذا اینکه بعضا شاهد یکسری تحلیل‌های مایوس کننده مبنی بر قهر انتخاباتی یا عدم حضور مردم در انتخابات هستیم چندان مورد قبول نیست. به‌خصوص اینکه در مورد آینده اصلاح‌طلبان اینطور عنوان می‌شود که آنها نتوانسته‌اند به وعده‌های داده شده خود عمل کنند و این مساله در مشارکت مردم تاثیر خواهد گذاشت. در حالی که اینگونه نیست چرا که مجلس فعلی اساسا مجلسی نیست که اصلاح‌طلبان در آن اکثریت را داشته باشند که عملکرد ناموفق مجلس نیز به حساب اصلاح‌طلبان نوشته شود. اصلاح‌طلبان در بهترین حالت یک سوم کرسی‌های مجلس را در اختیار دارند، در حالی که منطق عملکرد مجلس منطق اکثریت است و نمی‌توان از یک اقلیت انتظار ایفای نقش اکثریت را داشت. البته اگر همین مجلس که اصلاح‌طلبان در آن اکثریت ندارند در مقام مقایسه با مجلس نهم قرار گیرد باز هم شاهد خواهیم بود که عملکرد این مجلس در مسیر پیشبرد منافع ملی به مراتب بهتر از مجلس نهم بوده است. حضور مردم در انتخابات سال جاری می‌توانند مسیر را به سمت بهتری تغییر دهند که مستلزم عوامل خاصی چون بررسی و تایید صلاحیت کاندیداهای نمایندگی است. لذا باید دید میزان حضور داوطلب‌های با سلایق مختلف در انتخابات چقدر است و چه میزان شاهد انتخاباتی رقابتی هستیم. به‌نظر می‌رسد آنچه که که در مشارکت مردم تاثیرگذار است، نه شرایط اقتصادی جامعه بلکه شرایط موجود در زمان انتخابات و وجود رقابت در انتخابات است.
* فعال سیاسی اصلاح‌طلب