روزنامه شهروند
1398/04/13
فعاليت اقتصادي يا ديني؟
اين روزها خبرهایی درباره فعالیت برخی نهادهاي ديني شنيده ميشود كه باید مورد توجه بیشتری قرار گیرد. نخستین مورد تصويري از مكانی مذهبي است كه تعداد زيادي كامپيوتر يا وسيله الكترونيكي مشغول به كار هستند تا به استخراج بيتكوين (پول مجازي) اقدام كنند. اقدامي كه مصرف برق بسيار بالايي دارد و از برق تقريبا رايگان اين اماكن سوءاستفاده اقتصادی ميشود؛ زيرا اين برق رايگان براي امور ديني اختصاص داده شده و نه امور اقتصادي، آن هم استخراج بيتكوين. خبر دوم نيز انتشار آگهی ثبت شرکتها مبنی بر حضور يكي از اين نهادهاي ديني در تأسيس شركتی برای واردات فولاد است.اگرچه مورد اول هم به لحاظ حقوقي و هم از منظر اخلاقي فاقد وجاهت است، ولي مورد دوم به ظاهر منع حقوقي و اخلاقي ندارد. با اين حال توضيح داده ميشود كه هر دو مورد عليه رسالت و اثرگذاري اين نهادهاي مهم هستند.
ابتدا بايد پذيرفت كه نهادهاي ديني نيز مانند هر نهاد ديگر هزينههايي دارند. يك مسجد يا يك حوزه علميه يا حتي هيأت مذهبي، هزينههاي قابل توجهي دارد كه بايد از جایی تأمين شود. چند راه براي اين كار وجود دارد؛ كمكهاي مردمي و نذورات، وقف، بودجه دولتی و در نهایت فعاليتهاي اقتصادي. بهترين شكل تأمين مالي نهادهاي ديني دو شيوه اول و دوم است. برخي از اين نهادها چنان جذاب هستند كه مردم در نوبت تأمين هزينههاي آن هستند. مثلا در برخي از هيأتها مردم در نوبت پرداخت هزينه غذاي فلان روز خاص هستند. اين نهادها براي مردم هستند و طبعا منابع آنها هم بايد از مردم تأمين شود. وقف هم شيوه پسنديده و قديمي است. بسياري از مساجد را به گونهاي ميساختند كه اطرافش تعدادي مغازه هم وقف آن شود و هزينههاي جاري آن از طريق اجاره و درآمد اين مغازهها تأمين شود، بدون اينكه مسجد يا هيأت امناي آن وارد فعاليت اقتصادي شوند.
ولي دريافت كمك از دولت عوارض شديدي دارد. نهاد دين و فعاليت آن را تابع قدرت سیاسی ميكند. شايد در مقاطعي این اقدام خوب و سالم باشد، ولي هميشه چنين نيست و در نهايت ممکن است انتظارات نهاد قدرت از نهاد دين موجب كاهش كارآيي آن ميشود.
ولي بدترين حالت تأمین منابع مالی ورود اعضا و مسئولان يا هيأتهاي امناي اين نهادها در فعاليتهاي اقتصادي است. اين كار به طور معمول از طريق رانت آغاز ميشود و در ادامه فعاليت ديني در خدمت اين فعاليت اقتصادي در ميآيد و فعاليت ديني به حاشيه ميرود. اين فرآيند به مرور رخ ميدهد و يكباره چشم باز ميكنيم و ميبينيم كه به جاي آنكه فعاليت اقتصادي در خدمت فعاليت ديني در آيد، مسأله برعكس شده است و هنگامي كه فعاليت اقتصادي دچار ركود يا ضرر شود، مشكلات بسيار گوناگوني را بر این بخشهای دینی تحميل ميكند.
پربازدیدترینهای روزنامه ها
سایر اخبار این روزنامه
شبهای تهران داغتر از روزها
آخرین کنکور در وقت اضافه؟
دانشآموزان مدرسه به دوش!
آوازخوانی غولها در دامنه آبیدر
ایران با 17درصد مهاجرت، در صدر فهرست فرار مغزها!
پیشنهادات اروپایی چه شد بیران؟
چرا GPSها قطع میشوند؟
اروپا و آمریکا به تعهدات خود بازگردند
دورهمی پیرمردها و پیرزنها در اصفهان
مقاومت خانهبه خانه
من، طاهره حالا دو چشم دارم
قربان نتوانست شیرخوارگاه بسازد؛ اعدام شد
شوفرها علیه کاخ 72 میلیون دلاری
امید بخشی یا اقدام ضد امنیت ملی؟
دست ستارهها زیر گیوتین قوانین تازه
صفحه شهرونگ
اول جلوی مرگ «زیست روزانه» را بگیرید لطفا!
مطمئنیم دستگاه قضا ریش و قیچی را دست کسی نمیدهد
فعاليت اقتصادي يا ديني؟