شورای شهر پنجم و شهرداری تهران این روزها چالش‌های گوناگونی را تجربه می‌کنند دردسرهای «بهشت»

گروه جامعه: تغییرات در طرح ترافیک، وضعیت موسسه همشهری، طرح حیات شبانه پایتخت، برداشتن پل گیشا و ...؛ این‌ها را به چالش‌های پیشین شهرداری و شورای شهر تهران اضافه کنید؛ از موضوع پیگیری فساد دوره‌های گذشته تا صدارت 3 شهردار در یک دوره 2 ساله، از عزل و نصب‌های همواره زیر ذره‌بین نقد و چالش‌های نامگذاری برخی خیابان‌ها و البته بعضی اظهارنظرهای عجیب. به نظر می‌رسد که بهشت‌نشینان علی‌رغم تلاش برای تصمیم‌گیری‌های محتاطانه، با چالش‌های فراوانی مواجه می‌شوند که هر چند اغلب از سوی جریان رقیب سیاسی‌شان است، اما بعضا از سوی حامیان‌شان نیز مطرح شده است.
لیست امید در حالی تمام کرسی‌های شورای شهر تهران را به خود اختصاص داد که در دوران انتخابات، بسیاری به نحوه بسته شدن این لیست انتقاد داشتند. با این حال بسیاری ترجیح دادند در‌نهایت به حرف بزرگان سیاسی اصلاح‌طلب اعتماد کنند یا لااقل برای جلوگیری از حضور مجدد جریان اصولگرا در شورا و شهرداری، به لیست رقیب آن‌ها رای دهند. این حامیان، مطالبات و رصد عملکردی منتخبان خود را به دوران حضور کاندیداهای‌شان در شورا و شهرداری احاله کردند. حاصل، نقدهایی است که امروز حتی از سوی حامیان جریان سیاسی حاضر در «بهشت» مطرح می‌شود.
اگر از چالش‌های انتخاب شهردار – اعم از شیوه انتخاب، کاندیداها، بحث حضور محسن هاشمی رفسنجانی، رئیس فعلی شورای شهر به عنوان شهردار و پیمان‌نامه عدم خروج از شورا برای هرگونه سمت دیگر که مانع این فرآیند بود، تکرار سه باره فرآیند انتخاب شهردار در بازه دو ساله و ... – و نیز مسائلی که مثلا در دوران شهرداری محمدعلی نجفی به دلیل طرح بحث شفاف‌سازی درباره فسادهای شهرداری تهران در دوره‌های گذشته و برخی برخوردهای پرفشار که منجر به کناره‌گیری نجفی هم شد بگذریم، این روزها مسائلی مثل تغییرات طرح ترافیک تهران و نیز مسئله حیات شبانه پایتخت به عنوان محورهای بحث درباره عملکرد شهرداری و شورای شهر مطرح شده‌اند.
درباره حیات شبانه پایتخت، حواشی عمومی بیشتر به یکی از سخنان محسن هاشمی، رئیس شورای شهر باز می‌گردد که البته با توضیحات بعدی وی این حواشی به پایان رسید. با این حال اصل ماجرا به مخالف‌های برخی ارگان‌های دیگر و نیز برخی چهره‌های سیاسی و مذهبی مربوط می‌شود. برخی مخالفان این طرح به طور کلی حیات شبانه را عاملی علیه دینداری و بنیان خانواده دانسته‌اند. برخی مسئولان امر نیز موانع و مشکلاتی را بر سر راه این طرح فرض می‌کنند. مثلا سردار حسین اشتری، فرمانده ناجا، دیروز درباره حیات شبانه گفت: «اماکن دارای یک سری ضوابط هستند و ساعتی در هر استانی مشخص شده که اصولاً ساعت ۱۲ شب باید اماکن تعطیل شده و تردد غیرعادی نخواهیم داشت. فروشگاه‌ها و اماکن ساعت کار باید داشته باشند و بیشتر از این را اجازه نمی‌دهیم». این گفته‌ها و البته گفته‌های دیگر مانند آن، با واکنش شهردار تهران هم مواجه شد. پیروز حناچی دیروز درباره حساسیت برخی مسئولان نسبت به مسئله زیست شبانه در تهران اظهار کرد: «زیست شبانه به این معناست که همانطور که شهر در روز زنده است، در شب هم زنده باشد، نه به آن معنا که تمام مغازه‌ها باز باشد». وی ادامه داد: «در سایر کشورها که شهرهای آنها زیست شبانه دارند اینگونه نیست که همه مغازه‌ها یا مراکز باز باشد و مثلاً فروشگاه‌های زنجیره‌ای باز است یا در شب نورپردازی می‌شود برای اینکه زیبایی شهر دیده شود. با این نگاه به مسئله، حساسیت‌ها نسبت به زیست شبانه کم خواهد شد».


به هر ترتیب مسئله زیست شبانه که از اواخر سال گذشته اخباری مبنی بر اجرای پایلوت آن در برخی مناطق پایتخت مطرح شد و البته به نوعی در ایام ماه رمضان هم تجربه شد، همچنان در میانه راه قرار دارد. با اینکه برای اجرای چنین طرحی، باید حواشی فراوانی مثل امنیت، زیرساخت‌ها، نیروی انسانی، ممانعت از برهم خوردن آسایش شهروندان و‌... در نظر گرفته شود، اما با توجه به مانور فراوانی که درباره آن در ماه‌های اخیر داده شده است، اجرا شدن یا نشدن و میزان موفقیت آن می‌تواند به عنوان یکی از چالش‌های شورای شهر و شهرداری تهران در بررسی عملکردشان تعریف شود.
مسئله دیگری که این روزها مورد توجه قرار دارد، تغییراتی است که در طرح ترافیک پایتخت داده شده است. این طرح قدیمی که قرار بوده مشکلات ترافیکی مرکز شهر تهران را حل کند، خود همواره حواشی جدیدی را به وجود آورده است. از تخصیص سهمیه‌های طرح ترافیک گرفته تا تخلف‌های ورود به طرح، همگی از مواردی هستند که از اصل وجود این طرح ترافیکی زاده شده‌اند. سال گذشته شورای شهر تغییراتی را در شیوه محاسبه هزینه‌های ورود به محدوه‌های زوج و فرد و طرح ترافیک در نظر گرفت که این عوارض را بر اساس ساعت ورود و خروج از طرح و نیز برخی تخفیف‌ها برای مواردی مثل خودروهای پلاک جانبازان و معلولان، خودروهای هیبریدی و داشتن معاینه فنی برتر، متغیر بود. همچنین پنجشنبه‌ها از شمول طرح ترافیک حذف شد. هدف از این تغییرات، ایجاد عدالت بیشتر میان شهروندان و تشویق الگوهای سفر متناسب با پیک‌های ترافیکی پایتخت بود. امسال این تغییرات، در کنار افزایش قیمت، با تغییرات جدیدتری هم همراه شد. طرح زوج و فرد که حلقه دوم طرح ترافیک تهران را تشکیل می‌دهد، محدوده کنترل آلودگی هوا نام گرفت و قرار شد که هر خودرو در هر فصل تنها 20 روز اجازه تردد در این محدوده را داشته باشد و برای بیش از آن معادل 50 درصد عوارض ورود به طرح ترافیک را پرداخت کند. در عین حال، علاوه بر تخفیف‌های پیشین، تخفیف 50 درصدی برای ساکنان محدوده‌های طرح ترافیک و محدوده کنترل آلودگی هوا نیز تعیین شد و البته ساکنان این مناطق اجازه دارند تا ساعت 8:30 صبح و از ساعت 17 عصر یک بار تردد رایگان به داخل یا بیرون طرح داشته باشند. این در حالی است که محدوده زمانی طرح برای سایر شهروندان از 6:30 تا 19 تعیین شده است. در طرح امسال، پنجشنبه‌ها نیز به شمول روزهای طرح ترافیک برگشته است. شورای شهر و شهرداری، از این طرح به عنوان تداوم ایجاد الگوهای مناسب ترافیکی برای شهروندان با تخفیف‌های تشویقی یاد می‌کنند و در عین حال با اشاره به تفاوت تعداد روزهایی که صاحبان خودروهای دارای پلاک زوج و فرد امکان تردد در محدوده زوج و فرد را داشتند و نیز این مسئله که برخی شهروندان برای حل این مشکل، حتی دو خودرو با دو پلاک متفاوت خریداری کرده‌اند و این خلاف اهداف ترافیکی و مقابله با آلودگی هوای طرح است، آن را عادلانه‌تر می‌دانند. در حالی که برخی اعضای شورای شهر از جمله سخنگوی این شورا و نیز مسئولان معاونت ترافیک شهرداری تهران معتقدند که با وجود زود بودن برای نتیجه‌گیری از تاثیر طرح جدید بر ترافیک و آلودگی هوای تهران، این طرح بر کاهش ترافیک موثر بوده است، بسیاری شهروندان در فضای مجازی، طرح جدید را به عنوان راهی برای کسب درآمد بیشتر شورا و شهرداری دانسته‌اند و آن را ظلم به شهروندان می‌دانند. منتقدان این طرح معتقدند که صاحبان خودرو با پرداخت عوارض و مالیات و البته در بسیاری موارد استفاده اجباری از خودروهای بی کیفیت داخلی، به اندازه کافی هزینه استفاده از خودرو را می‌دهند و گرفتن حق دسترسی به تمام شهر، به ویژه مناطقی به این گستردگی در مرکز پایتخت، منصفانه نیست. در شرایطی که مدافعان چنین طرح‌هایی، از سابقه اجرای مشابه آن در بسیاری شهرهای بزرگ جهان یاد می‌کنند، مخالفان معتقدند که در آن شهرها ابتدا زیرساخت‌های حمل و نقل عمومی به اندازه کافی و با هزینه مناسب طراحی شده است و قرار نیست تا زمانی که این زیرساخت‌ها کافی نیست، هم طرح‌های درآمدی اجرا شود و هم مثلا فردی مجبور باشد به دلیل کاهش هزینه استفاده از خودرویش، در شلوغی مترو و بی‌آرتی له شود!
مدیر ساماندهی محدوده‌های ترافیکی در واکنش به چنین اظهارنظرهای در‌خصوص ماهیت علمی و روش اجرای طرح کنترل آلودگی هوای پایتخت آن‌ها را غیرکارشناسی دانسته و گفت: «طرح تردد زوج یا فرد خودروها که از ۱۴ سال پیش در شهر تهران آغاز به کارکرده، طرحی از جنس تردد نوبتی است که در کشورهای پیشرفته یا در حال توسعه منسوخ شده است و جایگزین آن طرح‌های قیمت‌پایه است که در حال اجرا هستند». عمار سعیدیان‌فر با تاکید بر اینکه اجرای طرح‌های قیمت‌پایه نیازمند آماده‌سازی زیرساخت‌های پیشرفته نرم‌افزاری و سخت‌افزاری است که امروز در شهرداری تهران با توجه به اهمیت موضوع ساماندهی ترافیک و کاهش آلودگی هوا با صرف هزینه بسیار بالا قابلیت اجرا دارند تصریح کرد: «از منتقدان طرح کنترل آلودگی هوا و به‌ویژه جناب سرهنگ هاشمی دعوت می‌کنم تا طی جلساتی با حضور کارشناسان، ابعاد مختلف ترافیکی و زیست‌محیطی این طرح را بازبینی و تاثیر روش‌ نوین کنترل ترافیک تهران را بررسی کنند». وی با اشاره به این اظهارنظر که جایگاه پلیس که پیش‌تر به‌ عنوان ابزار کنترلی در طرح زوج یا فرد عمل می‌کرده در الگوی جدید ترافیکی از دست‌رفته است ادامه داد: «ابزار کنترلی پلیس راهنمایی و رانندگی بر پایه تکنولوژی در طرح جدید افزایش یافته است به‌طوری‌که تمام طرح مذکور تحت رصد و تایید پلیس راهنمایی و رانندگی قرار می‌گیرد». به گفته سعیدیان‌فر طرح جدید ترافیکی پایتخت بر اساس مطالعات چندین ماهه کارشناسان شکل‌گرفته و در جلسات متعدد کارشناسی و شورای ترافیک شهر تهران مورد بحث و بررسی واقع ‌شده و در‌نهایت نیز به امضای رئیس پلیس راهور تهران بزرگ رسیده است.
وی با طرح این پرسش که چگونه ممکن است تمام مطالعات و محاسبات صورت گرفته با طرح نظرات شخصی زیر سوال برده شود افزود: «نمی‌توانیم یک طرح مهم عملیاتی را با جملاتی که هیچ اساس و زیربنای مهندسی و علمی ندارد، زیر سوال ببریم. ضمن آنکه نمی‌توانیم با مغلطه، طرح کنترل آلودگی هوا را به ساخت‌وساز بی‌رویه در مدیریت قبلی شهرداری تهران متصل و تنها هدف از طرح کنترل آلودگی هوا را درآمدزایی عنوان کنیم. وی با طرح برخی اظهارنظرهای نادرست مبنی بر اینکه تغییرات طرح ترافیک در سال ۹۷ با هدف افزایش درآمدزایی شهرداری تهران عنوان‌شده است متذکر شد: «درآمد شهرداری تهران از طرح ترافیک در سال ۱۳۹۷، حدود ۷۰ میلیارد تومان نسبت به سال ۹۶ کاهش ‌یافته است». وی همچنین تاکید کرد: «معاونت حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری تهران از همه کارشناسان دانشگاه‌ها و پژوهشکده‌ها دعوت می‌کند تا در زمینه طرح کنترل آلودگی هوا نظر کارشناسی بدهند». به گفته وی در ماده دهم همین مصوبه تاکید شده که درآمد حاصل از اخذ عوارض تردد در محدوده‌های مرکزی شهر تهران در سال ۱۳۹۷ ‌باید صرف توسعه و نوسازی ناوگان حمل‌ونقل عمومی و اقدامات پیشگیرانه به‌منظور کاهش اثرات ناشی از آلودگی هوا شود که متون این مصوبه‌ها خود نافی برخی اظهارنظرهای مخالفان طرح کنترل آلودگی هوا در جهت عدم حمایت از سیستم حمل‌ونقل عمومی توسط معاونت حمل‌ونقل و ترافیک است. سعیدیان‌فر تاکید کرد: «نباید با غرض‌ورزی و مخالف خوانی و صرفا بر اساس نظریات شخصی طرح کنترل آلودگی هوا را محکوم به شکست معرفی کنیم».
به هر ترتیب، شاید الزاما توضیحات کارشناسی برای جلب رضایت شهروندان کافی نباشد. به نظر می‌رسد شورای شهر و شهرداری تهران به نمود عملکردهای قابل دفاع و دارای اهمیت از دید شهروندان نیاز دارند تا اعتماد و اطمینان نسبت به خود را تامین کنند. عدم تامین این اعتماد، قطعا برای جریان سیاسی حاکم بر شورای شهر و شهرداری پایتخت نه تنها در انتخابات آتی شورای شهر که در موفقیت این جریان در انتخابات یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی که زمستان امسال برگزار می‌شود، موثر خواهد بود.
سایر اخبار این روزنامه
پس از سه روز مذاکرات پرتنش، نامزدهای نهایی ریاست اتحادیه اروپا معرفی شدند جوزف بورل به جای فدریکا موگرینی علیرضا صدقی افیون بی‌تفاوتی زیر پوست سیاست‌زدگی دخترانی از جنس آفتاب اقتصاد نیازمند سازوکاری مناسب برای حذف پول‌های کثیف است چوب پول‌های کثیف لای چرخ اقتصاد شورای شهر پنجم و شهرداری تهران این روزها چالش‌های گوناگونی را تجربه می‌کنند دردسرهای «بهشت» برخی از نمایشگاه‌های هنری هفته آتی مرور شد گرمای هنر در گالری‌ها «ابتکار» موانع و مشکلات پیش روی صنعت و تولید در شرایط تحریمی را بررسی می‌کند ضرورت حمایت از سربازان خط مقدم جنگ اقتصادی زنگنه در واکنش به پخش اطلاعات نفتی در صداوسیما: چیزی که رشته‌ایم را پنبه می‌کنند هشدار رئیس‌جمهوری به غربی‌ها شعله را روشن نکنید رهبر انقلاب اسلامی در دیدار کارگزاران حج: دشمنان مجبور خواهند شد در مقابل اسلام زانو بزنند ظریف در حاشیه جلسه هیئت دولت: سطح غنی‌سازی را خودمان تعیین می‌کنیم دادستان کل کشور: هنجارشکنان بدانند که قوه قضاییه از پلیس حمایت می‌کند لزوم تقویت مبانی قانون اساسی دخترانی از جنس آفتاب