روزنامه فرهیختگان
1398/04/31
از هول حلیم در دیگ افتادن! تکاپوی حامیان FATF برای جلبنظر اروپا
همزمانی تلاشهای رسانهای حامیان داخلی FATF با اظهارات موگرینی، این گمانه را تقویت میکند که حامیان FATF تلاش میکنند نظر اروپا را برای راهاندازی اینستکس جلب کنند. در روزهای گذشته افراد و رسانههای حامی FATF بهصورت گسترده با بیان سخنانی صرفا سیاسی و تبلیغاتی و بدون هیچگونه استدلال فنی بر ضرورت گسترش تعاملات ایران با FATF و تصویب فوری کنوانسیونهای پالرمو و CFT تاکید کردند.دست خالی حامیان FATF در عرصه کارشناسی روزنامه «آرمان» در روزهای اخیر، با انتشار یادداشتی(۱) به قلم سعید شریعتی و مصاحبه (۲) با عبدالله ناصری فعالان سیاسی اصلاحطلب، با بیان استدلالهای سیاسی بر ضرورت تصویب کنوانسیونهای مرتبط با FATF تاکید کرد. خبرگزاری «خبرآنلاین» نیز با انتشار یادداشتی (۳) از رسول منتجبنیا، فعال سیاسی اصلاحطلب و مصاحبه (۴) با محمد صدر، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام خواستار تصویب فوری کنوانسیونهای CFT و پالرمو شد. روزنامه «شرق» نیز در یادداشت (۵) مفصلی با ارائه استدلالهایی سیاسی و عوامانه، آسمان و ریسمان را بههم بافت تا بر ضرورت گسترش تعاملات ایران با FATF و تصویب کنوانسیونهای پالرمو و CFT تاکید کند. سیدعباس موسوی، سخنگوی وزارت امور خارجه، همه ادعاهای دولتمردان مبنیبر ضرورت تصویب دو کنوانسیون باقیمانده را تکرار کرد! وی در نشست خبری خود تاکید کرد (۶) «پیوستن به FATF اجرای اینستکس را عملیتر میکند.» همزمانی تلاشهای رسانهای حامیان داخلی FATF با اظهارات موگرینی، این گمانه را تقویت میکند که حامیان FATF تلاش میکنند نظر اروپا را برای راهاندازی اینستکس جلب کنند.
پیوستن شرکای تجاری ایران به اینستکس؛ خطای راهبردی اخیرا فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در پایان نشست وزیران امور خارجه اتحادیه اروپا در بروکسل گفت: «کشورهای عضو اتحادیه اروپا که اینستکس را راهاندازی کردهاند تعیین کردهاند ابتدا ما تراکنشهایی را با اعضای اتحادیه اروپا صورت دهیم و سپس آن را برای کشورهای ثالث باز کنیم. همیشه هدف این بوده که اینستکس برای کشورهای ثالث باز باشد.» موگرینی در اظهارات خود اعلام کرده بهزودی کشورهای ثالث (کشورهای غیراروپایی) نیز به سازوکار اینستکس میپیوندند. پذیرش این درخواست اروپا از سوی ایران، خطای راهبردی به شمار میرود، چراکه این اقدام در عمل به این معنی است که کانال تجارت و مبادلات ایران با کشورهای غیراروپایی در قالب سازوکار اینستکس و تحت نظارت اروپا و آمریکا انجام شود. از آنجاکه شفافیت مالی اتحادیه اروپا برای آمریکا بالا بوده و روابط استراتژیک دو کشور از عمق بالایی برخوردار است، لذا تحریم و رصد جزئیات تجارت ایران از طریق اینستکس امکانپذیر است. این در حالی است که ایران باید با کشورهای غیراروپایی طرف تجاری خود که بهطور عمده چین، ترکیه، هند، روسیه، عراق، ژاپن، کرهجنوبی و... را شامل میشود، وارد سازوکارهای مالی مستقیم و دوجانبه شود. ایران میتواند جهت انجام مبادلات ارزی با این کشورها، پیمان پولی منعقد کرده و از سیستمهای پرداخت مستقیم و پیامرسانهای مالی بدل سوئیفت استفاده کند.
عدم ارتباط اینستکس با FATF موگرینی در ادامه اظهارات خود میگوید: «مشخصا این کار زمان میبرد چراکه اینستکس سازوکاری است که باید در رابطه با شناسایی هویت مشتری بسیار محتاط باشد اما در حال حاضر اولین تراکنشها در حال انجام است.» تاکید موگرینی بر «شناسایی هویت مشتری بهصورت محتاطانه» درواقع همان اجرای کامل برنامه اقدام FATF از سوی ایران است. این صحبتها در حالی مطرح میشود که اولا سازوکار اینستکس درصورتی که کاملا عملیاتی شود، فقط مربوط به اقلام بشردوستانه (غذا و دارو) است و بههیچوجه شامل اقلام دوگانه تحریمی نمیشود، ثانیا این سازوکار براساس قوانین مالی سازمانملل و اتحادیه اروپا، قوانین ضدپولشویی AML و تامین مالی تروریسم CFT اجرایی میشود. ثالثا اینستکس بهمثابه دفتری برای ثبت بستانکاری و بدهکاری میان ایران و شرکتهای اروپایی عمل میکند و سازوکار آن برمبنای رابطه بانکی میان ایران و اروپا طراحی نشده است. بدین معنا که هیچگونه تراکنش بانکی در اینستکس میان ایران و اروپا انجام نمیشود و بانکهای ایرانی با بانکهای اروپایی رابطه کارگزاری نخواهند داشت. لذا سازوکار اینستکس که صرفا درباره مبادله کالاست و ماهیت آن از دایره استانداردهای FATF که به حوزه پولی و بانکی مرتبط است، خارج میشود.
تقسیم جامعه ایران به دو بخش سفید و سیاه تصویب لوایح مرتبط با FATF (پالرمو و CFT) منجر به نقطهزنی و داخلیسازی تحریمها خواهد شد. اروپاییها با توجه به این موضوع، میخواهند جامعه ایران را به دو بخش سیاه (نهادهای تحریمی) و سفید (نهادهای غیرتحریمی) تقسیم کرده و به ایجاد شکاف بین نهادهای تحریمی و غیرتحریمی اقدام کنند. بدیهی است تداوم این شکاف منجر به تضعیف نهادهای تحریمی و درنهایت آسیبپذیری جدی اقتصاد ایران خواهد شد. با توجه به اینکه اینستکس صرفا مربوط به اقلام بشردوستانه است و تبادلات پولی و مالیای هم در آن صورت نمیگیرد، ایران باید نسبت به اینگونه درخواستهای اروپاییها بهمنظور پیوند دادن اینستکس به FATF و همچنین تعمیم آن به کشورهای ثالث، اعتراض کند.
پینوشت:
1. http://www.armandaily.ir/fa/news/detail/110978/
2. http://www.armandaily.ir/fa/news/main/263052/
3. khabaronline.ir/news/1278333
4. khabaronline.ir/news/1280495
5. https://www.irna.ir/news/83395971
6. https://www.jamaran.ir/fa/tiny/news-1209878
پربازدیدترینهای روزنامه ها
سایر اخبار این روزنامه