روزنامه ابتکار
1398/05/08
«ابتکار» از تبعات راهاندازی بازار متشکل ارزی گزارش میدهد انتظارات از امکانات یک بازار تازه!
کیمیا نجفیآنطور که شنیده میشود بازار متشکل ارزی طبق اعلام بانک مرکزی قرار است که در آستانه عید سعید قربان رسماً فعالیت خود را آغاز کند. مسئولان این بازار از آمادگی کامل برای راهاندازی معاملات خبر میدهند و میگویند: منتظر دستور رئیس کل بانک مرکزی برای آغاز رسمی فعالیت بازار متشکل ارزی هستیم.
بازار متشکل ارزی با هدف شناسایی و هویتبخشی به بازیگران اصلی بازار ارز به زودی آغاز به کار خواهد کرد. گفته میشود که بیش از 100 صراف حساب باز کردهاند و در حال تکمیل پرونده در این بازار هستند. البته این در حالی است که چشمانداز مسئولان بانک مرکزی و بازار متشکل ارزی حضور ۶۰۰ صرافی در این بازار را نشان میدهد. از ابتدای انتشار اخبار درخصوص راهاندازی چنین بازاری موافقان و مخالفانی پیدا کرد. مخالفان این بازار را تهدیدی برای بازارهای دیگر میدانستند. این در حالی بود که موافقان به دفاع از عملکرد این بازار میپرداختند و میگفتند که این بازار برای حذف هیچ بازاری ایجاد نخواهد شد بلکه برای کشف نرخ و تضمین امنیت معاملات، اعمال نظارت بانک مرکزی و رعایت قانون است. اما اینکه بورس ارز تا چه میزان تلاطم را از بازار حذف میکند سوالی است که از نظر کارشناسان پاسخهای متفاوتی دارد. میثم رادپور، کارشناس بازار روند کار در بازار متشکل ارزی را دارای معایب و مزایایی دانست. وی در گفتوگو با «ابتکار» به خاصیت این بازار اشاره کرد و گفت: خاصیت بازار این است که روابط میان کارگزاریها، صرافیها و... را برمبنای حراج یکطرفه قرار میدهد. به عبارتی دیگر فردی که میخواهد دلاری را خرید و فروش کند به جای اینکه از رانت و واسطه استفاده کند این فرصت را دارد تا به صورت شفاف عمل کند. اما من معتقدم که معایب این بازار بیشتر از مزایای آن است. به گمانم این بازار یکسری ناکارآمدیهای عملیاتی را ایجاد میکند و به نوعی دوبارهکاری شکل میگیرد.
وی درخصوص میزان کارآمدی این بازار اظهار کرد: هنگامی که قرار باشد اتفاقی رخ دهد و یک سازوکار جدیدی راهاندازی شود باید به اندازه امکاناتی که دارد از آن توقع داشت و بیشتر از آن ناامیدی ایجاد خواهد کرد.
این کارشناس ارز در پاسخ به اینکه آیا بازار متشکل ارزی با توجه به نزدیک شدن نرخ ارز آزاد با ارز نیمایی میتواند در آینده جایگزین سامانه نیما شود یا خیر گفت: مبادلاتی که قرار است در بازار متشکل ارزی انجام شود نقدی است، اما نوع مبادله در سامانه نیما عموما حواله است. بازار متشکل ارزی بنابر تعریفی که دارد کارش به شکل اسکناس دلار بوده و هیچگاه نمیتواند جایگزین سامانهای شود که مبادلات آن به صورت حواله است.
مسئولان بانک مرکزی مدتها است که همه هموغم خود را برای کنترل بازار ارز و به ثبات رساندن آن گذاشتهاند. در این میان آنها راهاندازی بورس ارز را راهی برای کنترل بیشتر بر بازار ارز میدانستند و تمام تلاش خود را برای راهاندازی آن به کار گرفته بودند. گفتنی است که بازار متشکل ارزی درواقع یک بورس است که سازوکار آن به شکلی است که خردهفروشی و عمدهفروشی را دربر میگیرد و متقاضیان خرید و فروش ارز میتوانند در آن به راحتی فعالیت کنند. اما نکاتی که در راهاندازی این بازار وجود دارد نظر صاحبنظران را به خود جلب کرده است و این سوال را به وجود میآورد که بازار متشکل ارزی تا چه حد میتواند به شفافیت و ساماندهی در بازار ارز کمک کند؟ سیدکمال سیدعلی، کارشناس ارز درخصوص چگونگی عملکرد بورس ارز به «ابتکار» گفت: راهاندازی بازار متشکل ارزی یکسری معایب و محاسنی دارد. هرچه عوامل در بازار یک کالایی زیاد شود، شفافیت آن بیشتر خواهد شد و از سوی دیگر کشف قیمت آن راحتتر خواهد بود. این مسئله تنها درخصوص دلار نیست. باید گفت که برای کشف قیمت هر کالای دیگری هرچه عوامل زیادتر باشد روند کشف قیمت بهتر صورت میگیرد.
وی در ادامه افزود: موضوع دیگر که مورد بحث و بررسی قرار میگیرد، جریان فاصله نرخهای رسمی کشور است. من به نرخ ارز نیمایی اشاره میکنم. شواهد نشان میدهد که بانک مرکزی هدف دارد تا نرخ ارز آزاد را به نرخ ارز نیمایی نزدیک کند و به نظر میرسد که با شروع فعالیت این بازار روند کار همانگونه ادامه پیدا کند. البته باید توجه داشت که بازار متشکل ارزی فقط با اسکناس کار خود را آغاز میکند و فعالیت آن به میزان عرضه اسکناس، تسهیلات بانک مرکزی برای ورود اسکناس به داخل کشور و مقرراتی که برای صادرکنندگان گذاشته شده بستگی دارد. بنابراین میتوانیم آن را یک امتیاز بدانیم و ممکن است که تاثیر مثبتی در بازار داشته باشد. نکته مهمی که میتوان آن را منفی دانست این است که این حدود صراف اگر قرار باشد وارد بازار شده و آن را مدیریت و کنترل کنند، خودشان تولیدکننده و ارائهکننده اسکناس نیستند و باید از بانک مرکزی و یا صادرکنندگان کالاهای غیرنفتی ارزی را بخرند و با یک قیمت ارزانتری به فروش برسانند. پاشنهآشیل بازار متشکل ارزی این است که هیچ صرافی ارزی را نمیخرد تا به قیمت ارزانتر به فروش برساند.
این کارشناس بازار ارز در بخشی دیگر از سخنانش نگاه دقیق بانک مرکزی به چگونگی عملکرد این بازار را ضروری دانست و گفت: من معتقدم که فضای خوبی فراهم شده است. نرخ ارز یک ثبات نسبی در چند هفته اخیر پیدا کرده و سمت و سوی کاهشی داشته است بنابراین بانک مرکزی باید با احتیاط به این موضوع ورود پیدا کند. همانطور که گفتم روند در بازار مثبت است. گاهی اوقات در دوره التهابات ارزی تصمیم به اقداماتی میگیریم و در مقابل ممکن است که در شرایطی که همراه با ثبات است دست به اقداماتی جدید بزنیم، اکنون وضعیت روبه ثبات است و برای اجرای هرگونه برنامهای باید احتیاط لازم را داشته باشیم. من معتقدم که بانک مرکزی باید با یک توجه خاصی این راه را دنبال کند و از راهاندازی این بازار برای ادامه روند ثبات و یا حتی کاهش نرخ ارز کمک بگیرد. بانک مرکزی نباید خود را کنار بکشد و این گمان را کند که بازار متشکل ارزی با تیمی که مسئول آن هستند فعالیت کند. ما باید بدانیم که تا کار آغاز نشود متوجه نخواهیم شد که صرافان چگونه فعالیتی خواهند داشت و روند کار این بازار به چه صورت خواهد بود. البته گفته شده است که در آینده قرار بر این است که حواله را نیز به این بازار وارد کنند. اگر این اتفاق رخ دهد میتواند یک بازار موفق باشد.
پربازدیدترینهای روزنامه ها
سایر اخبار این روزنامه
«ابتکار» از تبعات راهاندازی بازار متشکل ارزی گزارش میدهد
انتظارات از امکانات یک بازار تازه!
محمدرضا ستاری
خطر مرتبط شدن برجام با سایر مسائل
«ابتکار» از جلسه غیرعلنی مجلس به منظور حل مشکلات اقتصادی مردم گزارش میدهد
راهکار عملی مجلس برای کاهش فشار اقتصادی
ظریف یک سال پس از امضای کنوانسیون دریای خزر از سوی پنج کشور ساحلی، پاسخگوی نمایندگان ملت بود
رئیس قوه قضائیه:
از تلاش نیروهای امنیتی و قضایی در پرونده جاسوسان آمریکایی تشکر میکنم
سخنگوی وزارت امور خارجه توضیح داد
موضوع پیشنهاد جدید ایران به آمریکا برای رفع تحریمها
سرگئی ریابکوف معاون وزیر خارجه روسیه:
ایران قصد دارد مرحله بعدی کاهش تعهدات خود در برجام را آغاز کند
سفیر پیشین آلمان در ایران رئیس اینستکس شد
رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در دیدار با وزیر بینالملل حزب حاکم چین:
صداقتی را از آمریکاییها و اروپاییها در موضوع حقوق بشر نمیبینیم
تمرد ترامپ در حل معادله دومجهولی برجام