رقابت پسرانه برای شرایط سخت

راضیه زرگری| دادرس یا «دانش‌آموز آماده در روزهای سخت» طرحی است که به همت سازمان جوانان هلال‌احمر و همکاری آموزش و پرورش از هفت‌سال گذشته شروع شد؛ با طرحی اولیه برای آموزش دانش‌آموزان دوره متوسطه که به نوعی به استقلالی نسبی در زندگی فردی رسیده و علاوه بر این بسیار آموزش‌پذیرند، یعنی می‌توان به آنها امید داشت. طرحی که با هدف رشد و شکوفایی استعدادهای علمی و امدادی، افزایش روحیه کار جمعی و افزایش سطح آگاهی دانش‌آموزان عضو کانون‌های دانش‌آموزی هلال‌احمر اجرا شد، به گفته مسئولان هلال‌احمر دیگر می‌توان گفت بعد از هفت‌سال به بلوغ رسیده و امروز می‌توانیم ثمره هفت سال کار، تلاش و برنامه‌ریزی آموزشی برای رسیدن به تیم یاریگر امدادگران در حوادث و بحران‌ها را شاهد باشیم. منظور از تیم یاریگر امدادگران همان دادرسان هستند که در هفته‌ای که گذشت در اردوگاه شهید باهنر با هم رقابت کردند تا آماده بودنشان را نشان دهند.  هفتمین المپیاد آماده  با سپری شدن مراحل شهرستانی و استانی در ۸‌هزار مدرسه برای بیش از ۳۰۰‌هزار دانش‌آموز پایه هشتم، هفته گذشته مرحله کشوری گروه پسران را درحالی به پایان رساند که دادرسان استان البرز نشان اول را در مجموع آیتم‌های اصلی و فرعی به خود اختصاص دادند. پسران استان البرز توانستند 30 استان دیگر را در آیتم‌های هشت‌گانه امداد و نجات شکست دهند و عنوان قهرمانی المپیاد آماده هفتم را از آن خود کنند. تیم‌های سیستان و بلوچستان و مرکزی به صورت مشترک، دوم شدند و مقام سوم هم به تیم استان بوشهر رسید.   رقابت در کنار رفاقت  
امسال اردوگاه شهید باهنر در هوایی مطبوع و فضایی شاد و پرانرژی میزبان پسران 14ساله دادرس در هفتمین دوره المپیاد کشوری آماده بود؛ 31 تیم 14نفره از شمالی‌ترین تا جنوبی‌ترین استان کشور چند روزی را در این اردوگاه مستقر بودند تا زندگی در شرایط نسبتا سخت را با رقابت در آیتم‌هایی که پیش از این آموخته بودند، تجربه کنند. گروه‌های پسران از 31 استان کشور علاوه بر مسابقات اصلی، چند روزی را در کنار هم بودند تا دوستی‌هایشان را عمیق‌تر کنند و از ارتباط برقرار کردن با فرهنگ‌ها و خلق و خوهای متفاوت  چیزهای جدید در زندگی یاد بگیرند؛ مثلا یاد بگیرند چگونه به یکدیگر احترام بگذارند و حق یکدیگر را رعایت کنند یا این‌که یاد بگیرند یک نفر از مرکز استانی صنعتی و مهم با یک نفر از دورافتاده‌ترین روستای استانی مرزی و کمتربرخوردار، کاملا برابر است و همه در کنار هم و برای رسیدن به هدف انسانی نجات جان انسان‌ها و کمک به همنوعشان  گرد هم آمده‌اند.  پسران دادرسِ بشدت پرانرژی و فعال که در عین همدلی و یکپارچگی، هر کدام انگیزه کافی برای قهرمانی در المپیاد داشتند، خودشان را از همین امروز، مربی رقابت‌کنندگان سال‌های آینده می‌بینند. همین خودباوری و روحیه کار گروهی، فضای این هفته اردوگاه شهید باهنر را بسیار دلنشین کرد.
تمرکز بر کار تیمی و سرعت عمل
پناهگیری و خروج ایمن، حمل مصدوم، حمایت حیاتی پایه (BLS)، کنترل خونریزی، پانسمان و بانداژ، شکستگی و آتل‌بندی، احیای قلبی و ریوی (CPR)، اسکان اضطراری (چادرزنی) و اطفای حریق آیتم‌های اصلی مسابقات بود؛ همه‌چیز در شرایط واقعی سنجیده شده بود. برای اطفای حریق آتشی تقریبا گسترده به ارتفاع بیش از یک و نیم متر روشن شده بود و آتش باید با سطل‌های آب خاموش می‌شد؛ زیرا همه‌جا کپسول آتش‌نشانی وجود ندارد. در این بین کار تیمی و هماهنگی برای سرعت و دقت در کار حرف اول را می‌زد. آیتمی برای رسیدگی به مصدوم در نظر گرفته شده بود که با فکر و طراحی دقیق به دنبال القای شرایط سخت در بحران‌ها و کار سختی بود که امدادگران برای نجات آسیب‌دیدگان انجام می‌دهند؛ یک مسیر صعب‌العبور برای دادرس بازسازی شده بود که هم مارپیچ و گل‌آلود بود و هم دارای پل معلق؛ او در این میان باید با هوشمندی وسایل لازم برای کمک‌های اولیه به مصدوم را در طول مسیر برمی‌داشت و به‌موقع به مصدوم می‌رسید.


تعریف آیتم‌های جدید به‌ دلیل سیل ماه‌های پیش
 شبیه‌سازی زلزله با سازه اتاقکی معلق در جای خود جالب و شبیه به واقعیت بود و هر تیم باید در زمان مشخص درحالی ‌که هم‌تیمی‌هایش بشدت این اتاقک را حرکت می‌دادند، پناهگیری درست هنگام وقوع زلزله به نمایش می‌گذاشت. بنا کردن و جمع کردن چادرهای اسکان اضطراری هم یکی از مرسوم‌ترین آموزش‌های دادرسان است که به هماهنگی و کار تیمی بستگی زیادی دارد. کمک به حادثه‌دیدگان هنگام سیلاب و شرایط گل و لای و باتلاق با عبور از صفحه داغ و پرتاب کیسه طناب دو آیتمی بود که به دلیل سیل‌های اخیر برای دادرسان ایجاد شد. عبور از صفحه داغ به این‌صورت بود که اعضای تیم‌ها مسیری را با قرار دادن تکه چوبی زیر پایشان پشت سر هم طی می‌کردند درحالی‌که تکه چوب‌ها از تعداد شرکت‌کنندگان کمتر بود و آنها در مسیر باید دو نفری روی یک تکه چوب می‌ایستادند؛ به علاوه هر کدام بادکنکی در دست داشتند که باید تا پایان مسیر آن را سالم نگه می‌داشتند. دادرسان المپیاد آماده به این شکل یاد گرفتند چگونه در شرایط سخت به آسیب دیدگان کمک کنند. در آیتم دیگر پسران حاضر در المپیاد باید یک کیسه شن سنگین را با طناب به سمت شانه یا دست آدمکی که دارد غرق می‌شود، پرتاب می‌کردند تا بتوانند او را نجات دهند.
فراگیری صدای دادرس در سراسر ایران
 در همه آیتم‌های مسابقات المپیاد کشوری آماده درباره فاکتورهای بشردوستی، انسانیت، بی‌غرضی، بی‌طرفی و ...  فکر شده بود و به‌صورت غیر مستقیم در طول روند بازی‌ها این مفاهیم به‌عنوان اصول صلیب‌سرخ و هلال‌احمر  به نوجوانان حاضر در این اردوی چند روزه آموزش داده شد. مسابقه‌ها و بازی‌ها صرفا با هدف و انگیزه برد و باخت  تعریف و برگزار نشد، بلکه اخلاق، رعایت حق دیگران و احترام گذاشتن به یکدیگر هم در این المپیاد امتیاز داشت. همه رقابت‌ها تمرین کار جمعی و مدیریت شرایط سخت با همدلی بود.  شاید برایتان جالب باشد بدانید 31 تیم پسران که در مرحله کشوری المپیاد آماده رقابت کردند، در چهار گروه انسانیت، بشردوستی، جوانمردی و دانش گروه‌بندی شده‌اند تا مفاهیم بشردوستی را در روزهای رقابت و رفاقت در وجودشان نهادینه کنند. انتخاب اعضای تیم‌ها کاملا براساس شایستگی‌های دانش‌آموزان بوده است و به گفته مجریان المپیاد، فراگیری دادرس به‌حدی است که از دورافتاده‌ترین مناطق کشور هم پسران شایسته در آموزش‌ها، به مرحله کشوری راه یافته‌اند. به علاوه، بی‌طرفی و نگاه هوشمندانه و مهارت‌محور  نیز  در انتخاب اعضای تیم‌ها کاملا قابل درک است؛ چراکه چهار نفر از پسران تیم برتر استان سمنان افغانستانی و تعدادی از بچه‌های تیم‌های سیستان و بلوچستان و گلستان اهل تسنن بودند. شاید این یکپارچگی و یک‌رنگی را بتوان به حساب اعتماد عمومی جامعه به جمعیت هلال‌احمر به‌عنوان بزرگترین سازمان مردم‌نهاد و مسئول در پاسخگویی به بحران‌ها گذاشت.