مواضع رئيس‌جمهور ترامپ را خلع سلاح كرد

تحريم وزير خارجه ايران توسط آمريکا بر چه اساس صورت گرفت و اين تحريم چه تبعاتي در پي خواهد داشت؟
تحريم محمدجواد ظريف در ارتباط با داخل آمريکا معنا ندارد، چون ايران با آمريکا روابط دوجانبه ندارد که شامل اشخاص، شرکت‌ها و نهادها شود. مگر اموال، دارايي‌ها و رفت‌وآمدهايي که از پيش از انقلاب وجود داشته و مي‌تواند مشمول تحريم شود، اما شامل ارتباطات پس از انقلاب نمي‌شود. تلاش اصلي آمريکا اين است که براي موفقيت تحريم‌ها، آنها را فراسرزميني کند. يعني اعمال مجازات و تحريم براي ساير کشورها، افراد، شرکت‌ها و نهادهايي که مقررات آمريکا را رعايت نکنند. مثل تحريم شرکت پژو، رنو و ديگران که از يک‌سال پيش تاکنون اعمال شده است.اين فراسرزميني کردن تحريم‌ها تاکنون در مورد افراد و اشخاص حقيقي و حقوقي نبوده است، ولي به‌نظر مي‌رسد که قصد دارند اقداماتي را در اين خصوص انجام دهند. مثلا در سايت خزانه‌داري آمريکا و همچنين وزارت‌خارجه اين کشور به‌صورت رسمي قيد نشده است ولي احتمال دارد که اين زمينه‌چيني با هدف فضاسازي و عملياتي کردن اين ايده باشد. سوال اينجاست که آيا از لحاظ حقوق ‌بين‌الملل اين اقدام پذيرفته است؟ که بايد گفت پذيرفته نيست، مگر در روابط دوجانبه که موجب مسئوليت فشار براي آن کشور شود.اما در مجموع بايد ادله حقوقي قابل قبول داشته باشند که بتواند مورد پذيرش قرار گيرد. سوال دوم هم اين است که تحريم ظريف به لحاظ سياسي چه اعتباري دارد؟ که بايد گفت ترامپ از زمان روي کار آمدن تا الان در حال شکست خوردن است و غيراز رژيم اسرائيل، عربستان و امارات که دنباله روي آن هستند، اين اقدامات پذيرش ديگري از سوي بقيه کشورها به‌دنبال نداشته است.درخصوص تفاوت تحريم‌هاي وزارت‌ خزانه‌داري آمريکا و وزارت‌خارجه اين کشور هم بايد اضافه کرد که ماهيت تحريم‌هاي اوفک اقتصادي است که شامل اموال، دارايي‌ها، مبادلات بانکي و حساب‌هاي بانکي است که مي‌تواند به بقيه اشخاص حقيقي و حقوقي که از وزير خارجه حمايت مي‌کنند يا ارتباط دارند، سرايت پيدا کند. فضاي رواني تحريم ظريف از سوي اوفک، به اضافه انعکاس رسانه‌اي تيم ب در احتمال تحريم کمک‌کنندگان به ظريف ممکن است به محدوديت يا منع دعوت ايشان به مجامع ساير کشورها، يا مجامع خصوصي و... از جمله داووس بشود. اما تحريم‌هاي وزارت‌خارجه سياسي است که شامل صدور رواديد براي تردد و رفت‌وآمد در مجامع و اجلاسيه‌ها مي‌شود. در هر دو مورد اين تحريم‌ها مصداق عيني نقض‌حقوق‌بشر است که مانع از شنيده شدن صداها مي‌شود و فرصت ارتباط فکري و رسانه‌اي با جامعه بين‌الملل را مي‌گيرد. موفقيت ظريف در خنثي کردن جنگ رواني آمريکايي‌ها و حضور موثر در رسانه‌هاي اين کشور يکي از اصلي‌ترين دلايل اين تحريم است.
واکنش مقامات ايراني در مقابل تحريم وزير امور خارجه توسط ايالات متحده را چگونه ارزيابي مي‌کنيد؟
رفتار کاخ سفيد در تحريم وزير امور خارجه ايران امري غيرقانوني و غيرديپلماتيک بود و بايد گفت با واکنش خوبي از سوي سياست مداران در داخل ايران روبه‌رو شد. وقتي رئيس جمهور در اقدامي غيرمعمول و خلاف عرف ديپلماتيک در وزارت امور خارجه حضور مي‌يابد تا حمايت خود را از محمدجواد ظريف اعلام کند، وقتي يکي از روحانيون بنام جمهوري اسلامي در رساي ظريف سخنراني مي‌کند و وقتي يکي از سرداران عالي رتبه کشور به ديدار ظريف مي‌رود اين پيام به دنيا مخابره مي‌شود که همه در حمايت از وزير خارجه همدل و همراه هستند. ايران در طي 6 سال اخير با منطق گفت‌وگو و صلح‌طلبي به دنيا نشان داد، تبليغات آمريکا در راستاي جنگ‌طلب نشان دادن جمهوري اسلامي امري خلاف واقع است. حقيقتا يکي از بزرگترين دستاوردهاي نظام جمهوري اسلامي در سياست خارجي در اين 6 سال اتفاق افتاد. امروز مي‌بينيم بدون اينکه هزينه خاصي بر روي دوش مردم و بيت‌المال گذاشته شود، با استفاده از تخصص و دانش روابط بين‌الملل منطق ما در دنيا پذيرفته شده و همه کشورها به جز ايالات متحده ايران را به‌عنوان کشوري صلح طلب و اهل گفت‌وگو پذيرفته‌اند.اقتدار حقوقي و ديپلماتيک از آن جايي به دست آمد که ايران به همه تعهداتش عمل کرد و حتي وقتي آمريکا يک جانبه از برجام خارج شد ايران اقدام متقابل انجام نداد و همين عمل براي ايران اعتبار بين‌المللي زيادي در بر داشت. ايران توان و اراده خروج از برجام در واکنش به خروج آمريکا را داشت اما اين کار را نکرد و اين اقدام موجب شد تا مورد توجه و احترام کشورهاي مختلف قرار گيرد.


رئيس جمهور مي‌گويد ايران اهل مذاکره است و براي مذاکره کافي است تحريم‌ها برداشته شود. آيا اين يک پالس در راستاي آغاز گفت‌وگو است؟
ايران همواره نشان داده اهل گفت‌وگو بوده و به نتايج مذاکره پايبند است. اين آمريکايي‌ها هستند که بايد رفتار خود را تغيير دهند تا گشايشي حاصل شود. صحبت‌هاي آقاي رئيس جمهور از هوشمندي او است که توپ را در زمين ترامپ مي‌اندازد. ترامپ مي‌گويد برجام بد است، بسيار خوب تحريم‌ها را لغو کنيد تا مذاکره آغاز شود. مشروط کردن هر مذاکره‌اي به لغو کامل تحريم‌ها – å ÊÍÑíãåÇí åÓÊåÇí æ å ÏíÑ ÊÍÑíãåÇ –ÇÞÏÇãí åæÔãäÏÇäå ÇÓʺ Ñǘå ãäØÞí ÔÊ Çíä ÊÍÑíãåÇ äíÓÊ æ ÂãÑí˜Ç ÑÇ ãÌ龄 ã흘äÏ íÇ ŽÓÊ ÝÊææ ÑÇ ˜äÇÑ ÈÐÇÑÏ íÇ ãÌ龄 Èå áÛæ ÊÍÑíãåÇ ÔæÏ. ÂãÑí˜ÇííåÇ ÏÑ ÏæÑå ÇÎíÑ ÇÔÊÈÇåÇÊ ÈÓíÇÑí ÏÑ ÓíÇÓÊ ÎÇÑÌí ÎæÏ ÏÇÔÊåÇäÏ. ÓíÇÓʝåÇí ÂäåÇ ÏÑ ãäØÞå ÎÇæÑãíÇäå ˜ÇãáÇí æíÇí ÂÔÝÊí æ äÇÏÑÓÊÈæÏä ÓíÇÓʝåÇí ˜ÇÎ ÓÝíÏ ÇÓÊ. ÏÑ ãÇÌÑÇí íãä¡ äÏ ÓÇá ˜ÔÊ æ ˜ÔÊÇÑ Èå ÑÇå ÇäÏÇÎÊäÏ æ ÇãÑæÒ ÚÑÈÓÊÇä ÓÚæÏí ˜å Âä ÌäÇíʝåÇ ÑÇ ÏÑ íãä ˜ÑÏå ÊæÝíÞ ÎÇÕí äÏÇÔÊå æ ÍÊí ÇãÇÑÇÊ äíÒ ÈåÏäÈÇá ÌÏÇ ˜ÑÏä ÑÇå ÎæÏ ÇÒ ÂäåÇÓÊ. ÊäÇÞÖ ÓíÇÓÊ ÂãÑí˜ÇííåÇ ÂäÌÇÓÊ ˜å ÂäåÇ ÏÑ ÇÝÛÇäÓÊÇä ÈÇ ØÇáÈÇä ˜å í˜í ÇÒ ÎÔä ÊÑíä æ ÎØÑäǘ ÊÑíä Ñæå åÇÓÊ ãÐǘÑå ã흘ääÏ ÇãÇ ÏÑ íãä ÇÒ ÚÑÈÓÊÇä ÍãÇíÊ Èå Úãá ãíÂæÑäÏ ÊÇ ãÑÏã Çíä ˜ÔæÑ ÑÇ È˜ÔÏ. ÑÇ ÏÑ íãä äãíÔæÏ ãÐǘÑå ˜ÑÏ¿ Çíä˜å ã흐æííÏ ÂíÇ Çíä ÓÎäÇä ÇáÓ ãÐǘÑå ÈæÏ íÇ ÎíÑ¡ ÈÇíÏ ÝÊ ÇíÑÇä ÚáÇÞãäÏ Èå ÑÇÈØå ÈÇ åãå ˜ÔæÑåÇÓÊ ãÑ ˜ÔæÑåÇíí ˜å ÓíÇÓÊ ÇÔÛÇáÑí æ ÇÓÊÚãÇÑí ÏÇÔÊå ÈÇÔäÏ. ãÕÏÇÞ Çíä ÓÎä ÏÑ ãæÑÏ ÂãÑí˜Ç ÑæÔä ÇÓÊ æ Çíä ˜ÔæÑ ÈÇíÏ åãå ÊÍÑíãåÇ ÑÇ áÛæ ˜äÏ ÊÇ Çã˜Çä ÂÛÇÒ ãÐǘÑå æÌæÏ ÏÇÔÊå ÈÇÔÏ.
ديپلماسي ايران در تبيين حقانيت خود در جبهه گيري منطقه‌اي موفق بوده؟
ايران در اين زمينه بسيار عالي عمل کرده. در موضوع يمن همه ديدند که عاقبت جنگ طلبي‌هاي عربستان به کجا رسيد و چه جنايت‌هايي انجام شد. در موضوع سوريه و عراق، موفق به نابودي داعش شديم و اين گروه تروريستي را از بين برديم. اينها نشان مي‌دهد راه ايران اشتباه نبوده بلکه آنهايي که در منطقه و جهان به حمايت مالي و نظامي از داعش مي‌پرداختند اشتباه کرده‌اند.
علت رشد فزاينده تنش‌ها ميان ايران و آمريکا را چه مي‌دانيد؟ انتظار مي‌رفت بعد از برجام اوضاع روابط دو کشور بهتر شود.
در پس رابطه بد ايران و آمريکا دو گروه وجود دارند؛ گروهي مي‌خواهند اين دو کشور با يکديگر تخاصم داشته باشند و مي‌خواهند همواره تنش ميان تهران و واشنگتن برقرار باشد، زيرا از اين تنش سود مي‌برند. براي نمونه مافيايي که در دور زدن تحريم‌ها و رساندن برخي کالاها به ايران فعال است، در نبود تنش ميان ايران و آمريکا سود خود را از دست مي‌دهد. گروه ديگر نيز برخي سياسيون هستند که از اين مساله براي تخريب رقيب سياسي خود استفاده مي‌کنند. از ابتداي انقلاب اسلامي ما با اين معضل روبه‌رو بوده‌ايم. در دهه 60 چپ‌ها براي تخريب آقاي هاشمي از آمريکا هراسي استفاده مي‌کردند. در دهه‌هاي بعدي نيز اين راست‌ها بودند که براي تخريب اصلاح طلبان مانع شکل گيري رابطه با آمريکا بودند و به آمريکا هراسي مي‌پرداختند.
تناقض‌هاي موجود در رفتار آمريکا را تا چه اندازه در افزايش تنش‌ها موثر مي‌دانيد؟
سياستمداران امروز آمريکا رفتار با ايران را بلد نيستند. سناتور رند پال با محمدجواد ظريف ديدار کرده و به او مي‌گويد به کاخ سفيد بيا و مستقيما با ترامپ ديدار کن، دو هفته بعد وزير امور خارجه را تحريم مي‌کنند. اين رفتارها پارادوکسيکال است و آمريکا بايد تغييري جدي در سياست‌هاي ضد ايراني خود داشته باشد. براي اينکه به ما ثابت شود آمريکا بايد همه تحريم‌ها را لغو کند، حتي تعليق هم ديگر اعتمادزا نيست. اگر فکر مي‌کنند برجام خوب نيست، بعد از لغو همه تحريم‌ها مي‌شود مذاکره کرد و سنجيد که بر پايه NPT ÇíÑÇä ÇÒ å ÍÞæÞí ÏÑ ãæÖæÚ åÓÊåÇí ÈÑÎæÑÏÇÑ ÇÓÊ æ å ÍÞæÞí ÈÇíÏ ÏÇÔÊå ÈÇÔÏ. åÑ Âäå NPT ãæÑÏ ÊæÌå ÞÑÇÑ ÏÇÏå¡ ÇíÑÇä ã흁ÐíÑÏ. ÍÞ ÌãåæÑí ÇÓáÇãí¡ ÍÞæÞ Èå ÑÓãíÊ ÔäÇÎÊå ÔÏå ÈíäÇáãááí ÈÑÇí ÏÓÊíÇÈí Èå ÇÊã ÈÑÇí ÕáÍ ÇÓÊ. ÇíÑÇä ÇÊã ÑÇ ÕÑÝÇ ÕáÍ ÂãíÒ ãíÎæÇåÏ. ÍÊí ÑåÈÑ ÇíÑÇä ÑÓãÇ ÈÇ Õ쾄 Ý澂 ÓÇÎÊ ÓáÇÍ åÓÊåÇí ÑÇ ÍÑÇã ÇÚáÇã ˜ÑÏå ÇÓÊ. ÏÑ ÏíÏÇÑ ÔíäÒæ ÂÈå ÈÇ ÑåÈÑ ÇäÞáÇÈ åã ÈÑ Çíä ãæÖæÚ ÊǘíÏ ÔÏ.
ديپلماسي عمومي ايران چنان موفق عمل کرد که به تحريم وزير امور خارجه منجر شد. با وضعيت فعلي آيا اعمال محدوديت‌ها براي آقاي ظريف آيا عملکرد ايران در اين حوزه را تحت تاثير قرار خواهد داد و با بن بست مواجه خواهد کرد؟
طي 6 سال اخير تلاش‌هاي زيادي شد که ديپلماسي ايران به بن بست برسد؛ چه در داخل و چه در خارج از کشور اما همه اين تلاش‌ها شکست خورد. تحريم آمريکا هم شکست خواهد خورد و کاخ سفيد ناکام خواهد شد، همانطور که گاندوسازان داخلي ناکام شدند. عده‌اي در داخل آمدند و وزير خارجه را شخصي ساده لوح، واداده و ناتوان نشان دادند. تهيه چنين سريالي در ادامه اقدامات تخريب‌کننده عليه دستگاه ديپلماسي بود که به‌دليل عصبانيت از پيروزي‌هاي ايران در شش سال گذشته صورت گرفت. چه در اين سال‌ها اسرائيل ضعيف، عربستان منزوي و امارات مجبور شد مواضع خود را تغيير دهد و آمريکا هم در پيگيري نظريه فروپاشي حاکميت جمهوري اسلامي شکست بخورد چنانکه ترامپ و وزير خارجه‌اش رسما اعتراف کردند به‌دنبال تغيير رژيم نيستند و مي‌خواهند با ايران گفت‌و‌گو کنند. درخواستي که با اين پاسخ قاطع ايران مواجه شد که مذاکره بدون بازگشت آمريکا به اجراي تعهدات برجامي اش امکانپذيرنيست. در چنين شرايطي که ايران به‌دنبال تقويت مواضع خود در عرصه بين‌المللي بود عده‌اي در داخل کمر همت بستند تا ديپلماسي را در ايران ضعيف کنند در خارج از کشور نيز تندروهاي آمريکايي با اقدامات مشکوکي چون متهم کردن وزير خارجه ايران به سوء استفاده از آزادي بيان در آمريکا، ايجاد محدوديت در تردد هيات ايراني و تحريم ظريف به فعاليت عليه ايران مي‌پردازند. با اين وجود کساني که در داخل و خارج براي به بن بست کشاندن ديپلماسي ايران و تخريب شخص محمد جواد ظريف تلاش مي‌کنند ناکام خواهند بود؛ چراکه خدا مي‌گويد عزت و ذلت دست اوست و هر که را که بخواهد بالا مي‌برد و هر که را که بخواهد پايين مي‌آورد. تبعات تحريم را مي‌توان اين گونه بيان کرد که ممکن است در برخي پروازها به مشکل بر بخورد و برخي «شرکت‌هاي اروپايي» به هواپيماي حامل او سوخت ندهند يا ممکن است برخي هتل‌ها براي اقامت با او همکاري نکنند. مي‌گوييم شرکت‌ها نمي‌گوييم دولت‌ها. به‌طور کلي اما در دنياي بين‌الملل امروز صدا را نمي‌توان خفه کرد. دنياي خفقان ديگر به پايان رسيده. رسانه‌هاي مستقل و آزاد در سراسر دنيا به سراغ وزير خارجه ايران خواهند آمد و با او مصاحبه خواهند کرد. سياست خارجي ما در اين شرايط دنيا را فتح خواهد کرد.