خودسازی اولین اصل در گام دوم دانشگاه آزاد اسلامی

دومین اجلاس سراسری مسئولان کانون‌های بسیج اساتید دانشگاه آزاد اسلامی، روز گذشته با حضور آیت‌الله احمد علم‌الهدی نماینده ولی‌فقیه در استان خراسان رضوی و امام‌جمعه مشهد، دکتر محمدمهدی طهرانچی رئیس دانشگاه آزاد اسلامی، مجتبی زارعی رئیس سازمان بسیج اساتید کشور، جواد علمایی معاون علوم، مهندسی و کشاورزی دانشگاه، احمد حیدری معاون امور مجلس و ارتباطات اجتماعی دانشگاه و جمعی از شخصیت‌های دانشگاهی در مشهد مقدس آغاز به ‌کار کرد.
دکتر محمدمهدی طهرانچی در دومین اجلاس سراسری مسئولان کانون‌های بسیج اساتید دانشگاه آزاد اسلامی گفت: «هجرت امام رضا(ع) قسمت ما ایرانیان و تمدن بشری بود که به اجبار از سرزمین وحی به ایران بیایند و در مهندسی الهی این‌گونه اتفاق افتاد که این هجرت منشأ یک حرکت جدید شود. حضور در جوار این امام همام برای ما فرصت بسیار مغتنمی است.»
وی ادامه داد: «دانشمندان غرب می‌گویند اگر تمدن دوره اسلامی نبود، غرب به مدرنیته و تمدن نمی‌رسید و اگر قرآن، اسلام و قرآن‌های ناطق یعنی اهل‌بیت(ع) نبودند، تمدن اسلامی شکل نمی‌گرفت. فضایی که برای امام صادق(ع) و سپس به صورت مکمل برای امام رضا(ع) ایجاد شد، فضایی بود که بی‌شک تمدن دوره اسلامی مرهون این عزیزان است.»
دکتر طهرانچی با اشاره به بحث دانشگاه در گام دوم انقلاب اسلامی اظهار داشت: «همان‌طور که در اجلاس سراسری روسای واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی اشاره کردم، شعار ما در دانشگاه همان است که مقام معظم رهبری بارها این حدیث علوی را قرائت کرده‌اند که حضرت علی(ع) می‌فرمایند: «العلم سلطان؛ من وجده صال و من لم یجده صیل علیه». دانشگاه آزاد اسلامی گام دوم خود را در سه محور خودسازی، جامعه‌پردازی و تمدن‌سازی دنبال می‌کند که هرکدام از این محورها، مقدمات و الزاماتی دارد که باید به آن بپردازیم.»


رئیس دانشگاه آزاد اسلامی خاطرنشان کرد: «در گام دوم انقلاب اسلامی، دانشگاه‌ها دستاوردهایی داشته‌اند که مقام معظم رهبری به میلیون‌ها تحصیلکرده و ایجاد هزاران واحد دانشگاهی در بیانیه گام دوم اشاره می‌کنند که بی‌شک دانشگاه آزاد اسلامی در کسب این دستاوردها نقش ویژه‌ای داشته است.» وی با بیان اینکه دانشگاه در ایران به‌عنوان یکی از نهادهای علم در کنار حوزه علمیه مطرح است که 80 سال پیش وارد کشور شد، گفت: «نکته‌ای که درباره دانشگاه در کشور ما وجود دارد، این است که ما فقط به مقوله چگونگی دانشگاه پرداخته‌ایم و به همین دلیل سرگرم قوانین و آیین‌نامه‌ها بودیم و ویرایش‌های مختلف را در حلقه چگونگی دانشگاه اعمال می‌کردیم، در حالی‌که از این موضوع غافل بودیم که چگونگی منبعث از چرایی است و پارادایم‌ها، مکاتب، رویکردها، نظریه‌ها، روش‌شناسی، اهداف و گزاره‌ها در چرایی دانشگاه وجود دارد.»
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: «با درگیر شدن به موضوع چگونگی دانشگاه و پرداختن به موضوعاتی همچون نظام ارتقا، چیزی در دانشگاه اصلاح نمی‌شود، چراکه نظام ارتقا باید در بستر چرایی باشد و اگر این بستر را نبینیم، با نظامات استخدامی و تحولی در حوزه چگونگی دانشگاه، خروجی نخواهیم داشت.»
دکتر طهرانچی با بیان اینکه چیستی دانشگاه نیز یک سوال بسیار جدی است که اگر چیستی دانشگاه را ندانیم و به چرایی آن تکیه نکنیم، مانند قطاری است که ریل آن برمبنای دین‌زدایی بنا نهاد شده است، اظهار داشت: «بنابراین برای آنکه بتوانیم نظامات دانشگاه را متحول کنیم، باید به چرایی توجه داشته باشیم و همه ابعاد چیستی دانشگاه را بشناسیم، چراکه هر سه مقوله چگونگی، چرایی و چیستی دانشگاه در هم تنیده است و از یکدیگر جدا نیستند.»
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به ابلاغ سیاست‌های کلی علم و فناوری و آموزش عالی از سوی مقام معظم رهبری در سال 1393 گفت: «مقام معظم رهبری سیاست‌های علم و فناوری را که شامل 6 بند است، با جهاد مستمر علمی با هدف کسب مرجعیت علمی و فناوری جهان آغاز کردند که این جهاد مستمر علمی بر «تولید علم و توسعه نوآوری و نظریه‌پردازی»، «ارتقای جایگاه علمی کشور در علم و فناوری و تبدیل ایران به قطب علمی و فناوری جهان اسلام»، «توسعه علوم پایه و تحقیقات بنیادی» و «تحول و ارتقای علوم انسانی» تاکید دارد.»
وی افزود: «مقام معظم رهبری از عنوان «جهاد مستمر» استفاده کردند، گویی این سیاست‌ها برای افرادی از جنس بسیج تدوین شده است، بنابراین باید بدانیم که وظیفه بسیج در این جهاد چیست.»
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه ترجمه «Higher education» به معنای آموزش عالی، یک کج‌فهمی بزرگ بود، گفت: «خیلی ساده‌انگارانه است اگر این کج‌فهمی را بد ترجمه کردن بدانیم، چون زمانی که وزارت آموزش عالی وقت ایران «Higher education» را به «آموزش عالی» ترجمه کرد، یک بنیان کج بنا نهاد و در آموزش و پرورش نیز، آموزش را مقدم بر پرورش دانستند. این در حالی است که علمای علم و تربیت برای پرورش و تربیت یک معنای کامل قائل هستند و معتقدند تعلیم ذیل تربیت قرار دارد و آموزش عالی را نیز باید تربیت عالی بدانیم.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی افزود: «در باب چیستی نهاد علم، می‌توان آن را پرورش‌دهنده نسل جوان و تربیت‌کننده قوه عاقله کشور دانست که این پرورش در چارچوب تحصیل جوانان شکل می‌گیرد.»
وی به محیط‌های پنج‌گانه تربیتی اشاره کرد و گفت: «محیط‌های خانوادگی، آموزشی، شغلی، رفاقتی و فضای حاکم بر جامعه، پنج محیط تربیتی انسان است که محیط رفاقتی و فضای حاکم بر جامعه در عرض تمام این فضاهای تربیتی حاکم است. بدون شک اگر نظام انقلابی می‌خواهد تبیین شود، ولات و امرا و دانشمندان دو محور مهم در فضای حاکم بر جامعه هستند که می‌توانند به تشکیل نظام انقلابی کمک کنند.»
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی خاطرنشان کرد: «زمانی که فردی عضو هیات‌علمی دانشگاه می‌شود، یک محیط شغلی انتخاب می‌کند که دانشگاه است. این محیط شغلی می‌تواند سازنده یا مخرب باشد. نکته حائز اهمیت در اینجا این است که در شغل اساتید تربیت، تزکیه و تعلیم نیز وجود داشته باشد. بنابراین اساتید در محیط شغلی خود دو وجهه دارند؛ یک وجهه کنشگر در محیط آموزشی و وجهه دیگر تربیت‌پذیر در محیط شغلی آنان است، همان‌طور که مقام معظم رهبری در بند سوم سیاست‌های کلی علم و فناوری به موضوع تربیت اساتید و دانشجویان اشاره کرده‌اند.»
دکتر طهرانچی با اشاره به برگزاری همایش‌های معرفت‌افزایی و تبیین بیانیه گام دوم انقلاب در دانشگاه آزاد اسلامی گفت: «بسیج اساتید می‌خواهد به ما هشدار بدهد که محیط شغلی یک محیط تعلیم و تزکیه است و یکی از مصیبت‌هایی که کشور ما دچار آن شده، این است که محیط کاری را به‌عنوان محیط تربیتی نمی‌دانیم و این موضوع تنها مربوط به دانشگاه نمی‌شود و در ادارات و سایر بخش‌ها نیز محیط شغلی، محیط آموزشی افراد تلقی نمی‌شود.»
وی با بیان اینکه یکی از اشکالات دانشگاه این است که دانشگاه را محیط تربیتی نمی‌بینیم، گفت: «ساحت تربیت شش‌گانه است و اگر فقط به ساحت «علمی، فناوری و نوآوری»، «اقتصادی و حرفه‌ای» و «زیبایی‌شناختی و هنری» آن توجه داشته باشیم، از سه ساحت مهم دیگر تربیت در دانشگاه غفلت کرده‌ایم، بنابراین دانشگاه باید به ساحت «تربیت اعتقادی، اخلاقی و عبادی»، «اجتماعی و تمدنی» و «زیستی و بدنی» دانشجویان نیز اهتمام داشته باشد.»
عضو هیات امنای دانشگاه آزاد اسلامی با بیان اینکه آموزش علم معیشت به جوانان از وظایف دانشگاه‌هاست، اظهار داشت: «پذیرفته نیست که دانشگاه خود را اداره کند، اما علم معیشت را به دانشجویان خود نیاموزد و بعد انتقاد کنیم که چرا جوانان بعد از فارغ‌التحصیلی ترجیح می‌دهند جزء یقه‌سفیدها باشند. اگر از ابتدا به تربیت جوانان و معیشت آینده آنها توجه می‌کردیم، وضعیت به این شکل نمی‌شد.»
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی خاطرنشان کرد: «خودسازی یکی از مقوله‌های مهم در محیط تربیتی است. امام خمینی(ره) می‌فرمایند اگر کسی قبل از خودسازی خود بخواهد جامعه را بسازد، هلاک می‌شود. ما مستمرا نیاز به مشارطه، مراقبه و محاسبه داریم، بنابراین خودسازی اولین اصلی است که در گام دوم دانشگاه آزاد اسلامی، باید به آن توجه داشته باشیم و محیط دانشگاه را برای خودمان و دانشجویان تبدیل به یک محیط تربیتی کنیم، چراکه لایه اصلی دانشگاه، تعلیم و تزکیه است.»
وی با اشاره به اهمیت تربیت جوانان، به نامه 31 نهج‌البلاغه اشاره کرد و گفت: «امیرالمومنین(ع) خطاب به امام حسن مجتبی(ع) می‌فرماید «دل جوان همچون زمین کشت نشده است و هرچه در آن افکنند می‌پذیرد. من نیز پیش از آنکه دلت سخت و خردت مشغول شود، به ادب‌آموزی‌ات پرداختم تا با اندیشه استوار در کارها به امری روی آوری که مردمان کارآزموده‌تر از طلب و آزمودن آن بی‌نیاز ساخته‌اند.»
دکتر طهرانچی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به نقش دانشگاه آزاد اسلامی در نظام تربیتی خاطرنشان کرد: «با نهاد سنتی دانشگاه آزاد اسلامی، نمی‌توان این دانشگاه را تبدیل به نهاد تربیتی کرد و نمی‌توان بسیجی بود و جهاد مستمر علمی مورد تاکید رهبر معظم انقلاب را مدنظر قرار داد، اما فقط به جنبه آموزشی دانشگاه توجه کرد، بلکه باید به حوزه پژوهش و نظریه‌پردازی در دانشگاه نیز توجه داشته باشیم تا بتوانیم جوانان انقلابی تربیت کرده و آنها را در راستای شناسایی نیازهای جامعه به کار بگیریم.»
عضو هیات امنای دانشگاه آزاد اسلامی به وظایف بسیج اساتید در دانشگاه اشاره و تاکید کرد: «همان‌طور که برای انتخاب روسای دانشکده‌ها، شرایط و ضوابطی وجود دارد، روسای کانون‌های بسیج اساتید نیز باید براساس ضوابطی انتخاب شوند. یکی از وظایف بسیج اساتید این است که بررسی کند نیازها و الزامات نظام انقلابی چیست تا دانشگاه با مدیریت دانش و تبدیل دانش ضمنی به دانش مستند و تعلیم و کاربست علم، بتواند به تحقق این نظام کمک کند.»

   توجه به معنویات و اخلاق از اصولی است  که باید در گام دوم انقلاب انجام شود آیت‌الله سیداحمد علم‌الهدی، نماینده ولی‌فقیه در استان خراسان رضوی و امام‌جمعه مشهد، در دومین اجلاس سراسری مسئولان کانون‌های بسیج اساتید دانشگاه آزاد اسلامی که با حضور دکتر محمدمهدی طهرانچی، رئیس دانشگاه برگزار شد، با اشاره به بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی گفت: «در بیانیه گام دوم انقلاب نقطه نهایی و هدف، به‌طور صریح در بیان مقام معظم رهبری مشخص شده است. نقطه نهایی و هدف این بیانیه، زمینه‌سازی برای ظهور است. اگر جریان معنویت و اخلاق در رأس مجموع حرکاتی که در جامعه اسلامی ما انجام می‌شود، نباشد، توان این زمینه‌سازی را نداریم.»
وی در ادامه تصریح کرد: «مساله معنویت، عبودیت ذات حق و اخلاق بندگی در درگاه خدا به‌عنوان ابزار اصلی و علت قطعی در مقام رسیدن به این نقطه هدف است. چنانچه اگر همه امکانات مادی و اجتماعی آماده باشد، اما این وسیله آماده نباشد، تحقق این هدف میسر نمی‌شود.»
آیت‌الله علم‌الهدی با طرح این پرسش که چرا ظهور باید به تأخیر بیفتد، گفت: «این یک نکته در مبنای اعتقادی ما بوده که قابل‌تأمل است. مشیت خداوند در خلقت بشر این بود که موجودی خلق کند تا کمال او در اراده خودش باشد و کمال قهری نداشته باشد، با اراده خود کمال یابد و کمال را با دست خود بسازد. به ‌همین دلیل خداوند بشر را جانشین خود در زمین یا «خلیفة‌الله» خواند و قدرت سازندگی و خلقت به او بخشید.»
نماینده ولی‌فقیه در استان خراسان رضوی خاطرنشان کرد: «انسان‌ها هیچ زمانی در پذیرش انبیا و خداوند مجبور نبودند و با اراده خود آن را می‌پذیرفتند یا رد می‌کردند. عذاب‌هایی که خداوند در گذشته نازل کرده، به‌ دلیل این نبود که بشر دین خدا را انکار کرد، بلکه عذاب بر کسانی نازل ‌شد که در فساد غرق شدند و این فساد چنان بود که در زندگی بشر نهادینه می‌شد و ادامه آن قابل‌اصلاح نبود، مانند قوم‌های ثمود، عاد، فراعنه و لوط.»
وی با بیان اینکه بنای بشر بر کمال ارادی است و به‌ همین دلیل بنا شد حضرت مهدی(عج) تا زمانی غایب بماند که انسان، اصلاح را با اراده خود پذیرا باشد، گفت: «روزی که حضرت مهدی (عج) ظهور کند، روزی مشخص است، اما خصوصیتی ندارد و خصوصیت آن آمادگی انسان‌ها برای پذیرش ظهور است.»
نماینده ولی‌فقیه در استان خراسان رضوی با اشاره به‌اینکه مقام معظم رهبری ابزار رسیدن به‌گام دوم انقلاب را رسیدن به ‌تمدن نوین اسلامی دانسته‌اند، اظهار داشت: «در مسیر تمدن نوین اسلامی، معیشت و زندگی مردم و همین‌طور مساله فرهنگ و اخلاق باید فراهم شود.»
آیت‌الله علم‌الهدی افزود: «دانشگاه لیون فرانسه در اواخر قرن 20 همایشی درباره تحلیل سیادت غرب در قرن بیست‌ویکم برگزار کرد. در این همایش، اسحاق رابین، نخست‌وزیر معدوم رژیم صهیونیستی گفت: قرن 21 قرن زور نیست که بشود سیادت غرب را حفظ کرد و قرن زر هم نیست که زمامداران اقتصادی بتوانند بر دنیا حاکم شوند، بلکه قرن فرهنگ و هنر است که در این رقابت اسلام برنده است، چراکه آموزه‌های اخلاقی در این دین، منطبق بر فطرت انسان است.» وی ادامه داد: «این افراد معتقدند در عرصه رقابت فرهنگی، با توجه به‌اینکه فرهنگ اسلامی با جریان فطرت مشترک بین همه اقوام تناسب دارد، اسلام برنده است و این سبب می‌شود سیادت غرب از بین برود، بنابراین برای اینکه آقایی غرب همچنان بماند، باید نظام اسلامی از بین برود. برمبنای این نظریه، ساموئل هانتینگتون، سیاست‌شناس آمریکایی و استاد علوم‌سیاسی دانشگاه هاروارد، نظریه «جنگ تمدن‌ها» را به کاخ‌ سفید ارائه کرد.»

  رونمایی از کتاب «بسته اقدامات ضدتحریم» گفتنی است در حاشیه دومین اجلاس سراسری مسئولان کانون‌های بسیج اساتید دانشگاه آزاد اسلامی، کتاب «بسته اقدامات ضدتحریم» که به همت دفتر هماهنگی کانون‌های بسیج اساتید دانشگاه آزاد اسلامی و توسط کارگروه حل مساله اقتصادی بسیج اساتید دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهیه شده است، با حضور آیت‌الله علم‌الهدی، دکتر طهرانچی رئیس دانشگاه آزاد اسلامی، مجتبی زارعی رئیس سازمان بسیج اساتید کشور و سیدمحمود هاشمی رئیس بسیج اساتید دانشگاه آزاد اسلامی رونمایی شد.
کتاب «بسته اقدامات ضدتحریم» در دو فصل شامل ضرورت‌ها و اقدامات و نتیجه‌گیری و پیشنهادها تهیه شده که به مسائلی ازجمله تبیین دیپلماسی مقابله با تحریم‌های اقتصادی، برنامه‌ریزی فعال برای مقابله با تحریم، استراتژی بهینه ذخایر ارزی کشور، رونق تولید با بنگاه‌های کوچک و متوسط و... می‌پردازد.