پرونده علمی سیل روی میز دانشگا ه‌آزاد

6 ماهی می‌شود که سه استان کشور با سیل درگیر هستند؛ 186 روزی که همه کشور پای کار آمدند تا باری از دوش مردم سیل‌زده بردارند و این کار را در میدان عمل هم محقق کردند. در این میان دانشگاه آزاد اسلامی نیز با بسیج کردن همه امکاناتش اعم از اعزام ماشین‌های سنگین به این مناطق و همچنین تشکیل گروه‌های مختلف دانشجویی، اساتید و کارکنان از همان روزهای اولیه سیل در بحث امدادرسانی به کمک مردمان گرفتار سیل شتافت، تا جایی که در هر سه استان سیل‌زده، قرارگاه جهادی برای ساماندهی به برنامه‌های کمک‌رسانی و امدادرسانی دایر کرد؛ قرارگاه‌هایی که وظایف مختلفی اعم از تامین نیازهای اولیه تا اسکان و پاکسازی مناطق از لجن و گل‌ولای سیل را به عهده داشتند. البته فعالیت‌های دانشگاه آزاد اسلامی تنها به دوران بحرانی سیل ختم نشد و همچنان واحدهای معین این سه استان برنامه‌های مختلفی را درخصوص سیل در استان‌های خود دنبال می‌کنند، هرچند دیگر قالب نیازهای مردمان این استان‌ها تغییر کرده، اما طبیعتا هنوز تا رسیدن به وضعیت عادی برای زندگی در این مناطق فاصله وجود دارد. تهیه کتاب سیل در استان خوزستان فرج‌الله براتی، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان خوزستان در این‌باره به «فرهیختگان» می‌گوید: «از همان زمانی که سیل به استان خوزستان رسید، از دفتر رئیس دانشگاه آزاد اسلامی با ما تماس گرفته و اعلام کردند روسای تمام واحدهای این استان برای کمک‌رسانی و امداد به مردم آماده باشند؛ از این رو ما نیز به تمام واحدهایمان ابلاغ کردیم در واحد خود حضور داشته باشند تا بتوانند اقدامات موردنیاز را در کمترین زمان انجام دهند.»
او ادامه می‌دهد: «از همان روزهای اولیه با حضور در مناطق سیل‌زده اقدامات مختلفی مانند اعزام نیرو و تهیه لوازم برای ایجاد سیل‌بند را انجام دادیم و همچنین در بحث اسکان و تامین غذای مردم برخی مناطق استان نیز ورود داشتیم، به‌طوری که در روزهای ابتدایی تا 500 وعده غذایی روزانه نیز بین مردم توزیع کردیم.»
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان خوزستان با تاکید بر اینکه بعضی روزها تعداد وعده‌های غذایی توزیع‌شده به پنج‌هزار پرس نیز می‌رسید، تصریح می‌کند: «در برخی واحدها بحث اسکان مردم را نیز انجام دادیم که از جمله آن می‌توان به اسکان مردم شهر اهواز اشاره کرد؛ البته بعد از مدتی به خاطر حجم بالای کمک‌های مردمی و تامین پوشاک و مواد غذایی موردنیاز ما به سمت ارائه کمک‌های پزشکی حرکت کردیم.»
براتی می‌گوید: «در وهله اول گروه‌های امدادی تشکیل دادیم و در ابتدا با اتوبوس‌هایی که در اختیار داشتیم، اقدام به ارائه خدمات پزشکی می‌کردیم، اما از 19 فروردین و بعد از حضور بیژن رنجبر، قائم‌مقام رئیس دانشگاه آزاد اسلامی آمبولانس‌هایمان نیز وارد میدان شد و حتی تا یک ماه‌ونیم قبل خدمات پزشکی ما به مردم استان خوزستان ادامه داشت.»


او با بیان اینکه در حال حاضر دیگر نیازی به ارائه خدمات پزشکی از سوی ما وجود ندارد، ادامه می‌دهد: «البته هنوز کمک‌های نقدی و غیرنقدی جامعه دانشگاه آزاد اسلامی به استان خوزستان ادامه دارد، اما دیگر مانند گذشته جنبه عمومی ندارد. به عبارت دیگر، کمک‌های ما امروزه معطوف به خانواده‌هایی است که شرایط سخت‌تری نسبت به دیگران دارند.»
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان خوزستان می‌گوید: «تهیه کتاب سیل که دربرگیرنده موضوعات مختلفی مانند عوامل ایجاد آن، راهکارهای جلوگیری از سیل، مدیریت رودخانه‌ها، نقش سازه‌ها در پیشگیری از خطرات سیل و... است که توسط کمیته‌های مختلف مورد تحقیق و بررسی قرار گرفته، از دیگر اقدامات ما محسوب می‌شود که دیگر به مراحل پایانی رسیده و به‌زودی منتشر خواهد شد.»
براتی تصریح می‌کند: «در کنار تهیه کتاب سیل، احصای نظام موضوعات با موضوع سیل را نیز در قالب طرح پایش داشته‌ایم که می‌تواند به پایان‌نامه دانشجویان تحصیلات تکمیلی جهت‌دهی کند. از این‌رو از مهرماه موضوعات استخراج‌شده در این زمینه در سامانه بارگذاری می‌شود تا دانشجویان بتوانند با انتخاب آنها در جهت رفع و پیشگیری از مشکلات سیل گام بردارند. البته تمام مسائل پژوهشی با سیل زیر نظر معاونت پژوهشی قرارگاه جهادی این استان دنبال می‌شود.» پایان مهرماه؛ گزارش سیل به مسئولان دانشگاه آزاد اسلامی ارائه می‌شود سیامک بهاروند، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان لرستان در این‌باره می‌گوید: «از همان فروردین‌ماه، بحث لجن‌زدایی و لایه‌روبی مناطقی که به عهده دانشگاه آزاد اسلامی سپرده شده بود، انجام شد و بعد از آن شاهد حضور گروه‌های جهادی بودیم که مباحث مختلف اعم از مسائل پزشکی، عمرانی، امدادرسانی، مددکاری فرهنگی و اجتماعی و... را دنبال می‌کردند و تا امروز 6 تا 7 گروه با تخصص‌هایی مانند پرستاری، مامایی، دندانپزشکی، کلینیک سیار دندانپزشکی، کمیته سلامت و... را داشتیم.» رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان لرستان تصریح می‌کند: «ما از 19 تا 26 فروردین توانستیم 400 تا 500 نیروی دانشگاه آزاد اسلامی را در الیگودرز ساماندهی کنیم و همچنین ماشین‌آلات راهسازی نیز از کل کشور به استان منتقل شد و توانستیم طی هفت‌روز مناطقی را در شهر و کلیه مدارس پلدختر را لجن‌زدایی کنیم و امروزه بحث عمرانی و ساخت منازل مسکونی را به بنیاد مسکن استان‌های مختلف از جمله اصفهان و اردبیل واگذار کرده‌اند و امیدواریم قبل از شروع فصل سرما کار عمرانی استان به پایان برسد.» او ادامه می‌دهد: «در حال حاضر نیز گروه جهادی سلامت که با همکاری ستاد اجرایی فرمان امام(ره) فعالیت می‌کنند را در استان داریم که از هفتم شهریور به منطقه آمده‌اند و تا چهاردهم این ماه نیز در استان خواهند ماند.» رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان لرستان تصریح می‌کند: «قبل از گروه سلامت، شاهد حضور گروه دیگری بودیم که در قالب اردوی جهادی به منطقه آمده و در حوزه‌های عمرانی اعم از تاسیسات، جوشکاری و آب‌رسانی فعالیت می‌کنند. پیش از آن نیز گروه جهادی دندانپزشکی و پرستاری را داشتیم. البته در کنار آنها، گروه‌های جهادی فرهنگی و اجتماعی نیز بودند که از 21 تا 31مرداد میزبان آنها بودیم و محل اسکان‌شان از سوی دانشگاه آزاد اسلامی تامین می‌شود.»بهاروند با بیان اینکه از 27 تیر تا چهارم مردادماه نیز گروه‌های جهادی دیگری را در استان داشتیم، می‌گوید: «این گروه‌ها اقلام مختلفی را به استان آوردند که بعد از ساماندهی آنها، وسایل نقلیه موردنیاز را در اختیارشان گذاشتیم تا بتوانند اقلام‌شان را در مناطق مختلف توزیع کنند.»
او می‌گوید: «روند حضور گروه‌های جهادی در استان لرستان همچنان ادامه خواهد داشت و دانشگاه آزاد اسلامی استان نیز در حوزه اسکان، تغذیه و تامین وسایل موردنیاز این گروه‌ها همکاری خواهد داشت تا بتوانیم کار مفیدی را برای استان انجام دهیم.»
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان لرستان با تاکید بر اینکه براساس دستور رئیس دانشگاه آزاد اسلامی قرار شد در حوزه پژوهشی سیل ورود داشته باشیم، ادامه می‌دهد: «بعد از جلسات مختلف با بابک نگاهداری، رئیس پژوهشگاه و شبکه آزمایشگاهی دانشگاه آزاد اسلامی قرار بر این شد تا گزارشی مبسوط و مستند ظرف بازه زمانی سه ماه که از اول مردادماه آغاز شده، از این مساله تهیه و در اختیار مسئولان دانشگاه آزاد اسلامی قرار دهیم. همچنین اساتیدی که به‌عنوان استاد راهنما و مشاور در پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها همکاری می‌کنند، در سامانه پایش ثبت‌نام کرده و زمینه‌های مرتبط با این موضوع را انتخاب می‌کنند تا بتوانیم بحث پژوهشی کار را نیز پیش ببریم.» تدوین نظام موضوعات 9 چالش مرتبط با سیل گلستان سیدعلی طاهری، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان گلستان می‌گوید: «تیم‌های جهادی متشکل از اساتید، دانشجویان و کارکنان از همان روزهای اولیه سیل فعالیت خودجوش خود را شروع کردند و بعد از مدتی خود دانشگاه ورود جدی در این حوزه داشت و سازمان مرکزی نیز دستورالعمل‌های خوبی را در جهت رسیدگی به وضعیت سیل‌زدگان ابلاغ کرد که همان زمان مشروح اقدامات صورت‌گرفته اطلاع‌رسانی شد.» او ادامه می‌دهد: «بعد از اینکه موضوع آبگرفتگی در آق‌قلا و مناطق سیل‌زده به پایان رسید، فعالیت‌ها جهت پاکسازی و شست‌وشوی منازل و وسایل مردم ادامه یافت و بعد از این مرحله نیز در مواردی که دانشجویان گرفتار مناطق سیل‌زده مشکل شهریه داشتند، دانشگاه وارد عمل شد و جهت تخفیف شهریه و همچنین زمان دادن به این دسته از دانشجویان اقداماتی صورت گرفت.»
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان گلستان تصریح می‌کند: «در حوزه اقدامات اولیه به غیر از اساتید و دانشجویان خود استان، از دیگر استان‌ها و حتی سطح کشور نیز کمک‌های مردمی را دریافت و به دست سیل‌زدگان رساندیم؛ البته بعد از پایان یافتن بحران سیل بحث فرصت‌ها و تهدیدهای پس از سیل در منطقه پیش آمد و کارگروهی تحت همین عنوان در استان شکل گرفت و 9 چالشی که مردم و استان گلستان در حال حاضر با آن روبه‌رو هستند، احصا شده است که البته هر کدام از آنها زیرگروه‌های مختلفی دارد که گروه‌های علمی در حال انجام کارهای پژوهشی روی آن هستند.»
طاهری در همین زمینه ادامه می‌دهد: «قطعا بعد از مشخص شدن نظام موضوعات 9 چالش، این موضوعات در اختیار اساتید، دانشجویان و پژوهشگرانی که می‌خواهند روی آنها کار تحقیقاتی انجام دهند، قرار خواهد گرفت، از این رو تلاش می‌کنیم تا پایان شهریورماه زیرگروه‌های هر چالش مشخص و در سامانه ثبت شود.» او به حضور تیم جهادی سلامت در استان گلستان اشاره و تصریح می‌کند: «این گروه از 10 تا 20 مرداد به این استان آمد و سه هزار نفر از مردم گرفتار سیل از خدمات پزشکی تیم سلامت دانشگاه آزاد اسلامی بهره‌مند شدند. البته 60 نفر از اعضای هیات‌علمی و دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی استان گلستان متشکل از گروه‌های پزشکی، پرستاری، داروسازی، روانشناسی بالینی، دامپزشکی و دندانپزشکی در این تیم حضور داشتند که در روستای آق‌قلا و گمیشان مستقر بودند.»
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان گلستان می‌گوید: «از دانشجویان و اعضای هیات‌علمی واحدهای قم، تهران و بروجرد عضو تیم سلامت دانشگاه آزاد اسلامی بودند. از سوی دیگر امروز دامپزشکی‌های آق‌قلا و گمیشان در 24 نقطه از این دو شهر فعال شده و به ارائه خدمات می‌پردازند؛ در همین راستا دامپزشکی تیم سلامت دانشگاه آزاد اسلامی با مساعدت اداره کل دامپزشکی استان گلستان عملیات واکسیناسیون تب مالت برای 770 راس گاو و یک هزار راس گوسفند و تب سیل را برای 142 راس گاو و معاینه فیزیک برای انواع دام و طیور را داشته و خدمات مشاوره‌ای را نیز برای خانواده‌ها انجام داده است.»