«ابتکار» میزان تاثیر اقدام اخیر آمریکا بر روی اقتصاد را بررسی کرد پای تحریم در کفش بانک مرکزی

کیمیا نجفی
خزانه‌داری آمریکا در تحریم اخیر‌ نام بانک مرکزی را برای دومین بار در فهرست تحریم‌های ایالات متحده قرار داد. دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرد که تحریم‌های جدیدی را علیه برخی نهادهای مالی ایرانی اعلام کرده است. آنطور که معلوم است آمریکا در صدد است بار دیگر با تحریم نظام بانکی و بانک مرکزی، بازارهای داخلی را تحت فشار قرار داده و بی‌ثباتی را میهمان بازارهای اقتصادی کند. اما چرا شرایط فعلی بازارهای اقتصادی وضعیت متفاوتی را از خود به نمایش گذاشته‌اند؟
«تحریم» واژه ناآشنایی برای این روزهای اقتصاد ایران نیست. مدت‌هاست که سایه سنگین آن بر‌ سر اقتصاد کشور افتاده و تاثیرات منفی آن بدنه اقتصاد را نحیف و لاغر کرده است. بار دیگر نام بانک مرکزی در لیست تحریم‌ها قرار گرفته و طی این اقدام انتظار می‌رفت که بازارهای اقتصادی یکی پس از دیگری نسبت به این مسئله از خود واکنش نشان دهند. اما شرایط فعلی خلاف این انتظار را ثابت کرد به گونه‌ای که بازاری همانند بورس هفته خود را با رشد شروع کرد. شاخص کل در بازار بورس روز ‌شنبه‌ سه هزار و ۵۴۵ واحد افزایش داشت و در‌نهایت این شاخص به رقم ۲۹۷ هزار و ۷۱۲ واحد رسید. از سوی دیگر بازار ارز هم به تحریم‌های واشنگتن بی‌توجهی کرد و با وجود قرار گرفتن بانک مرکزی در فهرست تحریم‌های آمریکا، شرایط باثبات و آرامی را دارا بود به‌طوری که گفته می‌شود روز شنبه این بازار یکی از آرام‌ترین روزهای خود را پشت سر گذاشت. در این میان صاحب‌نظران، کارشناسان و مسئولان نظرات متفاوتی را درخصوص اقدام اخیر آمریکا مطرح می‌کنند. به گفته عبدالناصر همتی، رئیس بانک مرکزی تحریم مجدد بانک مرکزی توسط دولت آمریکا نشان می‌دهد که دست آنها برای پیدا کردن اهرم فشار علیه ایران تا چه حدی خالی است و موفقیت‌های اخیر بانک مرکزی و ثبات بازار نشان می‌دهد که خوشبختانه تجارت و مبادلات مالی کشور از راه‌هایی انجام می‌شود که از سوی آمریکا غیرقابل تحریم است. برخی از کارشناسان نیز معتقدند که تحریم جدیدی که وزارت خزانه‌داری آمریکا علیه بانک مرکزی ایران اعلام کرد، عملا هیچ اثر اقتصادی نخواهد داشت و بازارهای داخلی نسبت به این اقدام بی‌تفاوت خواهند بود. از سوی دیگر هستند تحلیلگرانی که می‌گویند تحریم‌ جدید، فشاری را به فشارهای موجود علیه ایران اضافه نخواهد کرد. این در حالی است که برخی دیگر از صاحب‌نظران بر این باورند که نباید در کوتاه‌مدت به دنبال تاثیر اینگونه اتفاقات در بازارهای اقتصادی باشیم. چراکه تاثیر این دست تحریم‌ها در بلندمدت قابل مشاهده خواهد بود. هوشیار رستمی، تحلیلگر اقتصادی با اشاره به اقدام اخیر آمریکا مبنی بر تحریم دوباره بانک مرکزی و میزان تاثیر آن بر بازارهای اقتصادی به «ابتکار» گفت: پارامترهای اقتصادی از دو مسیر می‌توانند تغییر پیدا کنند. یکی بحث روانی جامعه است. به عبارتی دیگر اینکه افراد یک جامعه چه احساسی به آینده دارند از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در گذشته اگر اتفاقی رخ می‌داد آمریکا فعالانه یک حرکت سیاسی یا تحریم اقتصادی را اعمال می‌کرد. افراد جامعه و فعالان در بازارهای اقتصادی از این ماجرا ارزیابی‌های متفاوتی داشتند و به تبع آن ما شاهد تغییراتی در بازارهای اقتصادی می‌شدیم. به عنوان نمونه بورس ریزش می‌کرد، نرخ ارز افزایش می‌یافت و تغییرات از این قبیل رخ می‌داد. وی در ادامه افزود: به جز این مسئله بحث واقعیت‌های اقتصادی به میان می‌آید. ما باید بدانیم که اگر بانک مرکزی تحریم شده است همین امروز اتفاق خاصی رخ نمی‌دهد، باید بخشنامه‌ها و آیین‌نامه‌ها به مراکز مختلف برسند و آنها پس از مدتی شروع به قطع ارتباط با بانک ایرانی کنند. با توجه به این مسائل مدتی طول می‌کشد تا تحریم‌ها به مرحله اجرا برسد. با توجه به اینکه آمریکا در تحریم ایران بسیار خبره شده است اما حدود 4 ماه طول می‌کشد تا تصمیمات اعلام شده را پیاده‌سازی کند.
نتیجه اتفاقات را در بازارهای اقتصادی جست‌وجو نکنیم


این تحلیلگر اقتصادی معتقد است که نباید بازارهای اقتصادی همانند بازار ارز را ملاک میزان تاثیر تحریم‌ها دانست، وی در‌این‌باره گفت: با توجه به وضعیت کنونی من معتقدم که نباید نتیجه اتفاقات را تنها در بازار ارز جست‌وجو کنیم. این فضا میان کارشناسان و رسانه‌های مکتوب و غیر مکتوب به وجود آمده که هر زمان دلار برخلاف جهت واکنش نشان داد این تصور به وجود بیاید که پس در این شرایط اتفاقی رخ نمی‌دهد.
رستمی در ادامه اظهار کرد: ما باید توجه داشته باشیم که اینطور نسیت و ما همچنان مشکلات اقتصادی بیشماری بر سر راه داریم و نباید مغرور شویم که وضعیت اقتصادی‌مان باثبات بوده و آمریکا هر اقدامی که کند مشکلی برای ما ایجاد نخواهد شد. اصلا شرایط اینگونه نیست؛ اقدام اخیر آمریکا می‌تواند برای ما بسیار خطرناک باشد و ممکن است که کشورهای دیگر با این موضوع کنار بیایند چراکه عواقب رعایت نکردن تحریم‌ها برای آنها بسیار سنگین‌تر خواهد بود. فعلا باید منتظر ماند و دید که سیاست‌های داخلی به چه صورت خواهد بود و آیا اینکه ترامپ تحریم‌های جدید را همانند تحریم‌های قبلی به شدت و به شکل حداکثری پیگیری خواهد کرد یا خیر؟
ثبات نرخ ارز به معنای عبور اقتصاد از مشکلات نیست
این تحلیلگر اقتصادی در بخشی دیگر از صحبت‌هایش به وضعیت کشور سوریه اشاره کرد و گفت: مسئله‌ای که باید به آن اشاره کنم این است که بازارهای اقتصادی در شرایط کنونی آنقدر هم اهمیت ندارد. به عنوان نمونه اگر ما با هزینه بالاتر و مشکلات بیشتر مواد اولیه صنعتی را وارد کنیم هزینه‌های تمام شده برای کشور بالا می‌رود و همین مسئله یک آسیب جدی اقتصادی برای کشور خواهد بود. چراکه هزینه تمام شده برای مصرف‌کننده بالا خواهد رفت، اقتصاد فرصت‌های کمتری برای بحث اشتغال خواهد داشت، ارزش‌افزوده کمتری می‌توان ایجاد کرد، کارخانه‌ها و واحد‌های تولیدی بیشتری از مدار خارج می‌شوند و... این موارد می‌توانند بر پارامترهای مختلفی از جمله رشد اقتصادی، تورم و بیکاری تاثیرگذار باشند. بنابراین ما نباید تنها به بازارهایی از جمله بازار ارز توجه داشته باشیم. به عنوان نمونه می‌توانیم به سوریه اشاره کنیم. این کشور جنگ‌زده و نابود بوده اما در نرخ ارز اتفاقات عجیب‌وغریبی رخ نداده است. از ابتدای جنگ تا اکنون شاید کل ارزشی که واحد پولی سوریه از دست داده است حدود 50 درصد باشد، در آن شرایط این عدد غیرمعقول نیست. پس اینکه نرخ ارز عجیب نباشد به این معنا نیست که کشور به سلامت از مسیر در حال عبور است.
«تحریم» واژه ناآشنایی برای این روزهای اقتصاد ایران نیست. مدت‌هاست که سایه سنگین آن بر‌ سر اقتصاد کشور افتاده و تاثیرات منفی آن بدنه اقتصاد را نحیف و لاغر کرده است. بار دیگر نام بانک مرکزی در لیست تحریم‌ها قرار گرفته و طی این اقدام انتظار می‌رفت که بازارهای اقتصادی یکی پس از دیگری نسبت به این مسئله از خود واکنش نشان دهند. اما شرایط فعلی خلاف این انتظار را ثابت کرد به گونه‌ای که بازاری همانند بورس هفته خود را با رشد شروع کرد. شاخص کل در بازار بورس روز ‌شنبه‌ سه هزار و ۵۴۵ واحد افزایش داشت و در‌نهایت این شاخص به رقم ۲۹۷ هزار و ۷۱۲ واحد رسید. از سوی دیگر بازار ارز هم به تحریم‌های واشنگتن بی‌توجهی کرد و با وجود قرار گرفتن بانک مرکزی در فهرست تحریم‌های آمریکا، شرایط باثبات و آرامی را دارا بود به‌طوری که گفته می‌شود روز شنبه این بازار یکی از آرام‌ترین روزهای خود را پشت سر گذاشت. در این میان صاحب‌نظران، کارشناسان و مسئولان نظرات متفاوتی را درخصوص اقدام اخیر آمریکا مطرح می‌کنند. به گفته عبدالناصر همتی، رئیس بانک مرکزی تحریم مجدد بانک مرکزی توسط دولت آمریکا نشان می‌دهد که دست آنها برای پیدا کردن اهرم فشار علیه ایران تا چه حدی خالی است و موفقیت‌های اخیر بانک مرکزی و ثبات بازار نشان می‌دهد که خوشبختانه تجارت و مبادلات مالی کشور از راه‌هایی انجام می‌شود که از سوی آمریکا غیرقابل تحریم است. برخی از کارشناسان نیز معتقدند که تحریم جدیدی که وزارت خزانه‌داری آمریکا علیه بانک مرکزی ایران اعلام کرد، عملا هیچ اثر اقتصادی نخواهد داشت و بازارهای داخلی نسبت به این اقدام بی‌تفاوت خواهند بود. از سوی دیگر هستند تحلیلگرانی که می‌گویند تحریم‌ جدید، فشاری را به فشارهای موجود علیه ایران اضافه نخواهد کرد. این در حالی است که برخی دیگر از صاحب‌نظران بر این باورند که نباید در کوتاه‌مدت به دنبال تاثیر اینگونه اتفاقات در بازارهای اقتصادی باشیم. چراکه تاثیر این دست تحریم‌ها در بلندمدت قابل مشاهده خواهد بود. هوشیار رستمی، تحلیلگر اقتصادی با اشاره به اقدام اخیر آمریکا مبنی بر تحریم دوباره بانک مرکزی و میزان تاثیر آن بر بازارهای اقتصادی به «ابتکار» گفت: پارامترهای اقتصادی از دو مسیر می‌توانند تغییر پیدا کنند. یکی بحث روانی جامعه است. به عبارتی دیگر اینکه افراد یک جامعه چه احساسی به آینده دارند از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در گذشته اگر اتفاقی رخ می‌داد آمریکا فعالانه یک حرکت سیاسی یا تحریم اقتصادی را اعمال می‌کرد. افراد جامعه و فعالان در بازارهای اقتصادی از این ماجرا ارزیابی‌های متفاوتی داشتند و به تبع آن ما شاهد تغییراتی در بازارهای اقتصادی می‌شدیم. به عنوان نمونه بورس ریزش می‌کرد، نرخ ارز افزایش می‌یافت و تغییرات از این قبیل رخ می‌داد. وی در ادامه افزود: به جز این مسئله بحث واقعیت‌های اقتصادی به میان می‌آید. ما باید بدانیم که اگر بانک مرکزی تحریم شده است همین امروز اتفاق خاصی رخ نمی‌دهد، باید بخشنامه‌ها و آیین‌نامه‌ها به مراکز مختلف برسند و آنها پس از مدتی شروع به قطع ارتباط با بانک ایرانی کنند. با توجه به این مسائل مدتی طول می‌کشد تا تحریم‌ها به مرحله اجرا برسد. با توجه به اینکه آمریکا در تحریم ایران بسیار خبره شده است اما حدود 4 ماه طول می‌کشد تا تصمیمات اعلام شده را پیاده‌سازی کند.
نتیجه اتفاقات را در بازارهای اقتصادی جست‌وجو نکنیم
این تحلیلگر اقتصادی معتقد است که نباید بازارهای اقتصادی همانند بازار ارز را ملاک میزان تاثیر تحریم‌ها دانست، وی در‌این‌باره گفت: با توجه به وضعیت کنونی من معتقدم که نباید نتیجه اتفاقات را تنها در بازار ارز جست‌وجو کنیم. این فضا میان کارشناسان و رسانه‌های مکتوب و غیر مکتوب به وجود آمده که هر زمان دلار برخلاف جهت واکنش نشان داد این تصور به وجود بیاید که پس در این شرایط اتفاقی رخ نمی‌دهد.
رستمی در ادامه اظهار کرد: ما باید توجه داشته باشیم که اینطور نسیت و ما همچنان مشکلات اقتصادی بیشماری بر سر راه داریم و نباید مغرور شویم که وضعیت اقتصادی‌مان باثبات بوده و آمریکا هر اقدامی که کند مشکلی برای ما ایجاد نخواهد شد. اصلا شرایط اینگونه نیست؛ اقدام اخیر آمریکا می‌تواند برای ما بسیار خطرناک باشد و ممکن است که کشورهای دیگر با این موضوع کنار بیایند چراکه عواقب رعایت نکردن تحریم‌ها برای آنها بسیار سنگین‌تر خواهد بود. فعلا باید منتظر ماند و دید که سیاست‌های داخلی به چه صورت خواهد بود و آیا اینکه ترامپ تحریم‌های جدید را همانند تحریم‌های قبلی به شدت و به شکل حداکثری پیگیری خواهد کرد یا خیر؟
ثبات نرخ ارز به معنای عبور اقتصاد از مشکلات نیست
این تحلیلگر اقتصادی در بخشی دیگر از صحبت‌هایش به وضعیت کشور سوریه اشاره کرد و گفت: مسئله‌ای که باید به آن اشاره کنم این است که بازارهای اقتصادی در شرایط کنونی آنقدر هم اهمیت ندارد. به عنوان نمونه اگر ما با هزینه بالاتر و مشکلات بیشتر مواد اولیه صنعتی را وارد کنیم هزینه‌های تمام شده برای کشور بالا می‌رود و همین مسئله یک آسیب جدی اقتصادی برای کشور خواهد بود. چراکه هزینه تمام شده برای مصرف‌کننده بالا خواهد رفت، اقتصاد فرصت‌های کمتری برای بحث اشتغال خواهد داشت، ارزش‌افزوده کمتری می‌توان ایجاد کرد، کارخانه‌ها و واحد‌های تولیدی بیشتری از مدار خارج می‌شوند و... این موارد می‌توانند بر پارامترهای مختلفی از جمله رشد اقتصادی، تورم و بیکاری تاثیرگذار باشند. بنابراین ما نباید تنها به بازارهایی از جمله بازار ارز توجه داشته باشیم. به عنوان نمونه می‌توانیم به سوریه اشاره کنیم. این کشور جنگ‌زده و نابود بوده اما در نرخ ارز اتفاقات عجیب‌وغریبی رخ نداده است. از ابتدای جنگ تا اکنون شاید کل ارزشی که واحد پولی سوریه از دست داده است حدود 50 درصد باشد، در آن شرایط این عدد غیرمعقول نیست. پس اینکه نرخ ارز عجیب نباشد به این معنا نیست که کشور به سلامت از مسیر در حال عبور است.
سایر اخبار این روزنامه
در آیین رونمایی از پلتفرم بهمن‏دیزل شیلر ایرانی از مهرماه وارد جاده‌های کشور می‌شود علیرضا صدقی گفتمانِ بحران و بحرانِ گفتمان آیا طرح «کاهش» از پس شلوغی‌های خیابان‌های پایتخت همزمان با آغاز سال تحصیلی بر‌می‌آمد؟ وقتی ارزش کاغذ کتاب از محتوای آن بیشتر می‌شود کتاب، کیلویی 600 تومان! «ابتکار» میزان تاثیر اقدام اخیر آمریکا بر روی اقتصاد را بررسی کرد پای تحریم در کفش بانک مرکزی «‌ابتکار» سیاست تحریمی جدید آمریکا علیه ایران را بررسی می‌کند تهران و واشنگتن در هزار توی تحریم‌‌ها گفت‌و‌گو با شایان حاجی نجف، عکاس و خبرنگاری که اولین عکس‌های حادثه تروریستی اهواز را منتشر کرد معاون اول رئیس‌جمهوری: لایحه شفافیت بزرگ‌ترین قدم برای مبارزه با فساد است سردار سلامی: ‌مهیای هر سناریویی هستیم تیم ملی والیبال ایران برای سومین‌بار قهرمان آسیا شد رئیس‌جمهوری در جلسه شورای عالی هماهنگی سران قوا: عواید حاصل از اصلاح قیمت‌ها باید به اقشار کم‌درآمد داده شود مدرسه تنها ملجا و ماوای دانش‏آموز نقش بانک مرکزی در اقتصاد