تیم امید یا فوتبال المپیک؛ کدام مهم‌تر است؟

آرمن ساروخانیان

مسابقات قهرمانی زیر 23ساله‌های آسیا دی‌ماه در تایلند برگزار می‌شود و تکلیف سه سهمیه المپیک قاره تعیین خواهد شد. تیم امید با قرعه خیلی سختی روبه‌رو شده و احتمال اینکه یک‌بار دیگر نتوانیم به المپیک برسیم، کم نیست.
حسرت المپیک یکی از قدیمی‌ترین داغ‌های فوتبال ایران است و هر بار بعد از ناکامی مرثیه‌سرایی‌ها تکرار می‌شود، با این حال فدراسیون در این سال‌ها هیچ راهکار متفاوتی برای خروج از این چرخه شکست نداشته. هر بار تیم امید قبل از مسابقات مقدماتی با انتخاب یک سرمربی جمع می‌شود، با چند بازی تدارکاتی به مسابقات می‌رود و با فاصله کمی از رقبا جا می‌ماند.


حالا می‌خواهیم ماجرا را از زاویه دیگری ببینیم؛ حضور در مسابقات فوتبال المپیک چقدر ارزش دارد؟ چرا ماهیت تیم امید باید وابسته به مقدماتی المپیک باشد؟
تیم امید در این سال‌ها با مسابقات مقدماتی المپیک معنی پیدا کرده، تا جایی که گاهی حتی آن را تیم المپیک می‌نامند. فدراسیون در تمام این سال‌ها تیم امید را فقط به بهانه مسابقات مقدماتی تشکیل داده و بعد از حذف همه به خانه رفته‌اند.
تیم زیر 23سال می‌تواند پشتوانه تیم ملی باشد، ولی این کارکرد فراموش شده، چراکه قرار بوده این گروه روی مقدماتی المپیک تمرکز کند. صعود به المپیک آنقدر مهم و پررنگ شده که تمام برنامه‌های بلندمدت و آینده‌نگرانه در سایه این هدف کوتاه‌مدت قرار گرفته. تیم زیر 23سال را می‌توان گروگان 40ساله فوتبال المپیک دانست.
ولی رسیدن به فوتبال المپیک چقدر اهمیت دارد؟ بازی‌های المپیک در یک دوره دو هفته‌ای برگزار می‌شود و امکان حضور بیشتر از 16 تیم در مسابقات فوتبال وجود ندارد. همین محدودیت زمانی سهمیه قاره‌ها را کم کرده و از اروپا 4 تیم و از آمریکای جنوبی تنها دو تیم در بازی‌ها حاضر می‌شوند. مسیر صعود به المپیک به‌قدری دشوار است که نمی‌تواند معیار دقیقی برای شایستگی و تدارک فوتبال یک کشور باشد. در این سال‌ها بارها دیده شده تیم‌هایی مثل فرانسه، اسپانیا و آلمان نتوانسته‌اند سهمیه المپیک را بگیرند.
فوتبال المپیک در میان تورنمنت‌های فوتبال جهان اهمیت خیلی بالایی هم ندارد. در قاره‌ها معمولاً مسابقات رده‌های مختلف سنی برگزار می‌شود و فدراسیون‌ها در برنامه‌ریزی‌شان اهمیت بیشتری به این مسابقات می‌دهند تا اینکه رسیدن به المپیک را هدف بدانند. مثلاً یوفا مسابقات زیر 17، 19 و 21 سال برگزار می‌کند و بازیکنان و تیم‌های رده پایه دائماً در کوران مسابقات هستند.
در آسیا جای خالی مسابقات رده امید احساس می‌شد، ولی AFC به تبعیت از یوفا مسابقات قهرمانی زیر 23ساله‌ها را راه‌اندازی کرده که حکم مقدماتی المپیک را هم دارد.
فدراسیون فوتبال می‌تواند تیم امید را فارغ از ماجرای المپیک به یک پروژه دائمی تبدیل کند؛ تیمی که همیشه در کوران مسابقه باشد و بازیکنانش با شرکت در بازی‌های دوستانه و تورنمنت‌های بین‌المللی تجربه کسب کنند. چنین تیمی نه‌تنها می‌تواند تیم ملی را تغذیه کند که شانس خوبی هم برای صعود به المپیک خواهد داشت.