نیمه‌پنهان اقتصاد زنانه

شهروند| 33.3‌میلیون زن ایرانی در سن کار هستند که براساس گزارش اتاق بازرگانی ایران تنها ‏حدود 1.3‌میلیون نفر زن ایرانی شغل ثابت دارند. مشارکت پایین زنان ایرانی در اقتصاد کشور درحالی ‏رخ می‌دهد که زنان روستایی وجه پنهان اقتصاد ایران هستند. زنانی که حتی در آمارها خود را خانه‌دار ‏معرفی کرده‌اند. ‏ بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، چیزی حدود 68‌درصد زنان روستایی خانه‌دار معرفی شده‌اند؛ این ‏درحالی است که آمارهای وزارت کشاورزی نشان می‌دهد که 100‌درصد مرغداری‌ها و پرورش ‏طیور در روستاها به دست زنان انجام می‌شود و آنها نیمی از تولیدات صنایع تکمیلی کشاورزی را ‏انجام می‌دهد. زنان روستایی ایران تقریبا 40‌درصد چرای و تغذیه دام و 42‌درصد مراقبت از دام را ‏انجام می‌دهند و 75‌درصد صنایع‌دستی روستایی ایران توسط زنان تولید می‌شود. با این حال آنها در ‏سرشماری‌ها خود را خانه‌دار معرفی می‌کنند؛ زیرا بنا به اعلام فائو، بیشتر زنان روستایی برخلاف ‏مردان برای مشاغل‌شان دستمزدی دریافت نمی‌کنند.  ‏
دیروز روز جهانی زنان روستایی بود. زنانی که پا به پای مردان برای اشتغال و فرار از فقر تلاش می‌کنند ‏و نقش پررنگی در اقتصاد روستایی دارند. زنانی که به گفته سازمان جهانی خواروبار و کشاورزی ‏نقش مهمی در ریشه‌کن‌شدن فقر در روستاها و امنیت غذایی کشورها دارند اما اغلب اوقات مشاغل‌شان ‏نادیده گرفته شده است. ‏
کشاورزی، شغل یک سوم زنان جهان ‏
شغل یک سوم زنان جهان در حوزه کشاورزی است. این موضوع را آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد در پیامی به ‏مناسبت روز جهانی زنان روستایی اعلام کرد و گفت: «زنان روستایی نماینده توانمند بسیاری از جوامع‌اند، اما همچنان با ‏موانعی روبه‌رو هستند که مانع از درک توان بالقوه آنان می‌شود. تاثیرات مخرب تغییرات اقلیمی به سختی‌های آنان می‌افزاید.»‏


او تأکید کرد: «یک چهارم کل آسیب‌ها و فقدان‌ها از فجایع مرتبط با تغییرات اقلیمی که بین سال‌های 2006 و 2016 رخ ‏داده، به بخش کشاورزی در کشورهای درحال توسعه صدمه وارد کرد و زنان به شکل نامتناسبی در چنین فجایعی آسیب    می‌بینند.»‏
دبیر کل سازمان ملل گفت: «گوش فرا دادن به زنان روستایی و تقویت صدای آنان محور اشاعه دانش درباره تغییرات ‏اقلیمی و تشویق دولت‌ها، کسب و کارها و رهبران جوامع برای عمل کردن است. به‌عنوان نخستین استفاده‌کنندگان فناوری‌‏های کشاورزی، نخستین واکنش نشان‌دهندگان به بحران‌ها و کارآفرینان انرژی سبز، زنان روستایی نیروی قدرتمندی هستند که ‏می توانند پیشرفت  جهان را به پیش برند.‏»
بیشتر زنان ایرانی خانه‌دارند
بیشتر زنان ایرانی خانه‌دار هستند. براساس گزارش مرکز آمار ایران، چیزی حدود 62‌درصد زنان ‏ایرانی خانه‌دار هستند و فقط 38‌درصد زنان کار می‌کنند. جالب است بدانید گزارش مرکز آمار ‏تاکید می‌کند که ۵۹.۷‌درصد زنان ۱۰ساله و بیشتر در نقاط شهری کشور و ۶۸.۳‌درصد زنان نقاط ‏روستایی کشور، خانه‌دار هستند و در واقع بیشتر زنان روستایی خانه‌دار هستند اما کارشناسان بازار کار ‏نتایج این گزارش را چندان قابل اعتنا نمی‌دانند و می‌گویند زنان روستایی در سرشماری‌ها خود را ‏خانه‌دار معرفی می‌کنند؛ زیرا آنها معمولا برای مشاغل‌شان دستمزدی دریافت نمی‌کنند. ‏ همدانی‌ها بیشترین و سیستان‌وبلوچستانی‌ها کمترین زن خانه‌دار را دارند و جالب است بدانید ‏تقریبا نیمی از زنان خانه‌دار یا به‌طور دقیق‌تر 46‌درصد بین 15 تا 29ساله هستند. ‏
فقط 3/1‌میلیون زن ایرانی شغل ثابت دارند
نگاهی به آمار زنان شاغل ایران در ایران نشان می‌دهد که زن‌های ایرانی آنقدرها هم نقشی در اقتصاد ‏کشور ندارند. بررسی‌های اتاق بازرگانی، صنایع و معادن ایران از وضع اشتغال زنان در‌ سال97 ‏نشان می‌دهد که 33.3‌میلیون زن ایرانی در سن کار هستند اما تنها ۵.۴‌میلیون زن فعال اقتصادی بوده ‏و ۴.۳‌میلیون نفر دیگر شاغل بوده‌اند. همچنین جمعیت زنان با شغل ثابت نیز در‌ سال گذشته ۱.۳ میلیون نفر اعلام شده است.‏
  43‌درصد نیروی کار کشاورزی، زنان هستند
در این میان زنان روستایی مشارکت در اقتصاد کشور را جدی‌تر گرفته‌اند و  براساس گزارش‌های ‏فائو در کشورهای درحال توسعه، زنان روستایی تقریبا 43‌درصد از نیروی کار کشاورزی را تشکیل ‏داده و بخش اعظمی از غذای موجود را تولید، فرآوری و آماده می‌کنند و نقش پررنگی در امنیت غذایی ‏روستا دارند.‏ ‏ تحقیقات فائو نشان داده که هر زمان زنان روستایی درآمد اضافی را در اختیار دارند و در مقایسه با ‏مردان، بخش بیشتری از این درآمد را صرف تأمین غذا، بهداشت، لباس و آموزش کودکان می‌کنند و ‏همین موضوع باعث ارتقای امنیت زندگی روستایی می‌شود.‏
در ایران هم نرخ اشتغال زنان روستایی نرخ قابل توجهی است. طبق نتایج طرح آمارگیری نیروی کار ‏مرکز آمار ایران، نرخ مشارکت اقتصادی کل کشور طی 10‌سال گذشته در مناطق روستایی نسبت به ‏مناطق شهری بالاتر بوده است؛ به نحوی که نرخ مشارکت اقتصادی مناطق روستایی در پاییز سال۹۶، ‏‏۴۱.۴‌درصد بوده که با ۱.۲‌درصد افزایش به ۴۲.۶‌درصد در پاییز سال۹۷ رسیده است.‏ به زنان روستایی مزایای رفاهی بدهید
|  زیبا عباسی|   بازرس تعاونی روستایی پرنیان کشت | وضعیت اشتغال زنان روستایی نسبت به سال‌های گذشته بهتر شده است. دولت به صورت مستمر در ‏روستاهای سراسر کشور برای روستاییان کلاس‌های آموزشی در زمینه‌های مختلف برگزار می‌کند و ‏حالا ما زنان زیادی را در روستاها داریم که موفق به برندسازی شده‌اند و از دل روستاهای کوچک به ‏نمایشگاه‌های بزرگ شهری راه یافته‌اند تا بتوانند محصولات خود را عرضه کنند.‏
‏ با این وجود، زنان روستایی زیادی داریم که هم خانه‌داری می‌کنند و برخلاف زنان شهری بدون ‏هیچ دستمزدی کار می‌کنند و جزو آمار زنان شاغل محسوب نمی‌شوند. آنها دارای هیچ مزیت ویژه ‏شغلی و حتی تخفیف‌های بیمه‌ای و بازنشستگی نیستند. من فکر می‌کنم که دولت می‌تواند وام‌ها و ‏مزایای ویژه رفاهی و درمانی برای زنان روستایی درنظر بگیرد و آنها را مورد حمایت بیشتر قرار ‏دهد. ‏