روزنامه شهروند
1398/09/03
32 ساعت امدادگری در برف و یخبندان
راضیه زرگری| کاملا مجهز بودند؛ زوج گردشگر سوییسی همه امکانات گردشگری در برف و سرما را سوار بر خودرو آفرود خود کرده و صدها کیلومتر از قلب اروپا پیموده بودند تا به تجربههای جدید در زندگی برسند؛ خودشان را برای ماجراجویی در جادههای برفی کوهستانهای ایران آماده کرده بودند که در نیمه راه غافلگیر شدند. هوای برفی برای اروپاییها غریب نیست، اما برفِ بیامانِ نیمه پاییز در جادهای کوهستانی در استان زنجان زمینگیرشان کرد. برفی که هر لحظه بیشتر میشد، هراس یخزدگی در کوهستانهای ایران را در دل گردشگران اروپایی انداخت؛ آب و غذا و سوخت خودرو چندساعتی برای گرمشدن و حفظ انرژی جسمیشان کفایتمیکرد، اما موقعیتی که در آن گرفتار شده بودند، وحشتناک بود. اگر کسی پیدایشان نمیکرد، در جادههای مسدود کوهستانی که ارتفاع برف هر دقیقه در آن بیشتر میشد، در خودرویی که قرار بود مرکب ماجراجوییهای ناب و تجربههای جدید زندگیشان باشد، یخ میزدند و دفن میشدند. نخستین چیزی که بعد از گرفتاری به ذهنشان رسید، استفاده از سیستم هشداردهنده پیشرفته ماهوارهای بود که در اختیار داشتند، اما در آن لحظات فکرش را هم نمیکردند که اطلاع از موقعیت ماهوارهایشان شروع عملیات نفسگیر امدادونجات امدادگران ایرانی برای نجات جانشان باشد.تنها چند دقیقه بعد از اعلام درخواست کمک از سوی «مرکز عملیات اضطراری کشور آمریکا»، عملیات نفسگیر نجات زوج گردشگری که در جاده برفی استان زنجان گیر افتاده بودند، شروعشد. در این عملیات تخصصی و دشوار، تیمهای «امدادونجات کوهستان» هلالاحمر، در کولاک برف و دمای چند درجه زیر صفر، مسیری چندین کیلومتری را با تلاش بیامان طی کردند؛ تلاش قهرمانانهای که نتیجه داد و این زن و مرد از یک قدمی مرگ در برف و یخبندان، زنده نجات پیدا کردند. گزارش مرکز عملیات اضطراری آمریکا از موقعیت جغرافیایی این خودرو عصر دوشنبه براساس پروتکلهای بینالمللی به سازمان هواپیمایی کشور میرسد و بعد از اطلاعرسانی به جمعیت هلالاحمر، تیمهای امدادونجات کوهستان استانهای گیلان و زنجان به سرعت دست به کار میشوند تا هرچه سریعتر به این زوج گرفتار در برف و سرما برسند.
زنگ هشدار گرفتاری در برف سنگین
و یک قدم تا خداحافظی با زندگی
مدیرکل مرکز کنترل و هماهنگی عملیات سازمان امدادونجات کشور در توضیح این عملیات سخت و نفسگیر که بیش از 30ساعت در شرایط دمای چند درجه زیر صفر طول کشید، به «شهروند» میگوید: «ساعت 18 و 10 دقیقه دوشنبه بیستوهفتم آبان ماه، سازمان امدادونجات هلالاحمر در تماسی که از سوی مرکز کنترل ترافیک هوایی سازمان هواپیمایی کشور صورتگرفت، گزارشی را دریافت میکند مبنی بر اینکه یک زوج گردشگر سوییسی در جادهای برفگیر در استان زنجان گیر افتادهاند و در یک قدمی مرگ هستند.»
این گردشگران، به سامانه هشداردهنده پیشرفتهای مجهز بودند که در مواقع خطر میتوانستند از طریق آن پیامی به مراکز عملیات اضطراری در چند کشور بفرستند و موقعیت ماهوارهای دقیق خود را به اطلاع آنها برسانند و به این شیوه درخواست کمک کنند. مختصات جغرافیایی موقعیت این گردشگران نشانمیداد آنها در 28 مایلی زنجان گرفتار شدهاند؛ درخشان با این توضیح ادامه میدهد: «به همین دلیل ابتدا با مرکز کنترل عملیات زنجان تماس گرفتیم و ماجرا را با جزئیات برای آنها گفتیم و اعزام تیمها هماهنگ شد. همان شب در زنجان و استان گیلان برف و کولاک زیادی داشتیم، با این حال به سرعت تیمهایی برای نجات این گردشگران اعزام شدند. اعزام تیمهای عملیاتی هم به این صورت بود که یک تیم از شهر طارم و دو تیم تخصصی امدادونجات کوهستان از مرکز استان برای این عملیات وارد عمل شدند.»
بررسیهای ابتدایی کارشناسان جمعیت هلالاحمر نشان داد این زوج که سوار بر خودرو لندکروز برای آفرود به استان زنجان رفته بودند و درحالیکه سعی داشتند خودشان را به شهر مالوسه برسانند، در جادهای برفگیر غافلگیر شدند و در منطقهای که ارتفاع برف در برخی نقاط آن به یک متر میرسید، خودرویشان از جاده خارج شد که مجبور به توقف شدند. در نخستین اقدام، مسئولان مرکز امدادونجات هلالاحمر کشور با توجه به طول و عرض جغرافیایی ارسال شده، به بررسی محل دقیقی که این زوج در آنجا گیر افتاده بودند، پرداختند و با وجود مشکلاتی که در سیستم اینترنتی کشور وجود داشت، با محاسبات دقیق توانستند مختصات دقیق محل گیرافتادن این زوج را پیدا کنند، مکانی در ۲۸مایلی شمالغرب زنجان، در مسیر جاده نوکیان به سمت ماسوله و در شمالشرقی روستای آندارق . مدیرکل مرکز کنترل و هماهنگی عملیات سازمان امدادونجات ادامه میدهد: «از آنجا که قبل از شروع عملیات در این مسیر سخت و دشوار باید صحت گزارش تأیید میشد، با همکاری مرکز کنترل ترافیک هوایی سازمان هواپیمایی کشور، با خانوادهای در سوییس ارتباط برقرارشد که تأیید کردند شماره تلفن بینالمللی متعلق به دختر آنهاست که همراه با نامزدش سوار بر خودرو لندکروز برای گردش به ایران آمدهاند، ولی آنها از او خبری ندارند .
10 ساعت عملیات سخت در تونل برف و یخ
در تلاشهای اولیه تیمهای عملیاتی دچار مشکل شدند؛ برف سنگین راهها را مسدود کرده بود و هر تلاشی برای نزدیکشدن به این موقعیت کوهستانی، در ساعتهای اول بینتیجه ماند. درخشان ادامه میدهد: «ساعت حدود 11 شب بود که با هلالاحمر گیلان برای ورود به عملیات نجات این زوج اروپایی تماس گرفتیم؛ یک تیم تخصصی کوهستان هم از ماسوله اعزامشدند که آنها هم در مسیر برفی با ارتفاع یک متر و 10سانتیمتر متوقف شدند. تلاشها از دو سمت در تونلهای یخی برای رسیدن به این زوج ادامه داشت. مهمترین سرنخ از مکان این زوج موقعیت جغرافیایی مشخصشده –طول و عرض جغرافیایی منطقه– در پیامک آنها بود، علاوهبراین، سرنخ دیگری که در اختیار مرکز کنترل و هماهنگی عملیات سازمان امدادونجات هلالاحمر قرار گرفت، شماره تلفن ماهوارهای بود که تماس از طریق آن برقرار شده بود، اما با وجود تلاش بسیار، امکان برقراری ارتباط با این شماره وجود نداشت.»
عملیات نفسگیر امدادونجات در جادههای کوهستانی، یکی از پرچالشترین عملیات امدادی محسوب میشود و به گفته حسین درخشان، عملیات دوشنبه شب یکی از مهمترین عملیاتهای امدادونجات در ماههای اخیر کشور بوده است. تلاشهای سخت امدادگران ادامه داشت تا اینکه نهایتا ساعت 6 صبح تیم امداد و نجات کوهستان که از زنجان عازم شده بودند، بعد از پیمودن کیلومترها به صورت پیاده و پاروکردن برفهای مسیر موفق شدند به این زوج گرفتار در برف برسند. به گفته درخشان همزمان با حضور نیروهای عملیاتی در منطقه، کارشناسان مرکز کنترل و هماهنگی عملیات سازمان امدادونجات هلالاحمر، لحظهبهلحظه عملیات را کنترل میکردند، بر همین اساس هم پیش از رسیدن به این زوج گرفتار، با بررسی نقشههای مسیر به این نتیجه رسیدیم که شاید بتوان از مسیر ماسوله به این زوج دسترسی پیدا کرد و دو تیم هم از شهرستان فومن در استان گیلان در تاریکی و سرمای شب عازم منطقه شدند که به دلیل برف و بوران شدید در نیمه راه متوقف شدند.
وقتی زندگی بار دیگر به روی آنها لبخند زد
هوا تاریک و روشن بود که امدادگران کوهستان پای پیاده خودشان را به تویوتای لندکروز گرفتار در برف رساندند؛ خودرو از جاده اصلی خارج و در برف سنگین محاصره شده بود. قطعا این زوج گردشگر ساعتهای سختی را پشت سرگذاشته بودند؛ شاید بارها به نجات فکر کرده بودند و بارها به مرگ در برف و سرما. شاید آخرین حرفهایشان را با هم زده و خودشان را برای هر اتفاقی آماده کرده بودند؛ تصور گرفتارشدن در چنین شرایطی برای هر کسی سخت و دشوار است. قطعا وقتی چشم آنها به نجاتگران هلالاحمر ایران خورد، از اینکه بار دیگر زندگی به روی آنها لبخند میزند، شگفتزده شدهاند. مدیرکل مرکز کنترل و هماهنگی عملیات سازمان امدادونجات به «شهروند» میگوید: «خوشبختانه سوخت خودروی آنها هنوز تمام نشده بود؛ امدادگران وقتی به این زوج رسیدند، کمی آب و غذا و لباس گرم به آنها دادند، تا انرژی ازدسترفته بدنشان را تأمین کنند. اگر امدادگران کمی دیرتر میرسیدند، قطعا بنزین خودروی این زوج تمام میشد و با چالش جدی جدال با مرگ مواجه میشدند.»
این زوج اروپایی کاملا مجهز بودند و تقریبا همه چیز همراه خود داشتند، اما پیشبینی گیرافتادن در برف را نمیکردند. به گفته درخشان بقیه بچههای امداد هم تقریبا یکی دو ساعت بعد راه را باز کردند و به منطقه رسیدند. در این شرایط تیمهای امداد با چالشی دیگر روبهرو شدند؛ راه برگشت به سمت زنجان با توجه به برف سنگین و ریزش بهمن در مسیر بسته شده بود.
صبح سهشنبه از طریق مدیریت بحران استان گیلان و اردبیل، سازمان راهداری برای بازگشایی مسیر در جریان قرار میگیرد و از یک طرف امدادگران با تجهیزات خود سعی در بازگشایی راه داشتند و از سمت دیگر، گریدر راهداری از ساعت 11 صبح وارد عمل شد تا مسیر باز شود. درخشان توضیح میدهد: «در این بین تصور کنید امدادگرانی را که ساعتها در برف سنگین فعالیت کرده، دمای بدنشان پایین آمده و انرژی بدنیشان را از دست داده بودند و توان ادامه راه را نداشتند. نهایتا ساعت 7 شب روز بعد گریدر توانست راه را باز کند و به تیم امداد کوهستان و زوج گرفتار در برف برسد. خودرو آفرودی با تجهیزات امداد از برف خارج شد و تقریبا ساعت 4 صبح روز چهارشنبه زوج سوییسی سلامت به زنجان رسیدند تا عملیات نفسگیر نجات در برف و یخبندان بعد از 32 ساعت به اتمام برسد.»
موقعیتیاب ماهوارهای، گرانقیمت اما حیاتی
گرفتارشدن در برف و یخبندان در فصول سرد سال، موقعیتی است که میتواند هر کسی را در جادههای برفگیر تهدید کند. مدیرکل مرکز کنترل و هماهنگی عملیات سازمان امدادونجات در اینباره توضیح میدهد: «برای امدادگران هلالاحمر هیچ فرقی نمیکند چه کسی در این موقعیت گرفتار باشد، ما در خدمت همه مردم در شرایط سخت و بحرانی هستیم. اما نکته مهم این است که یکی از سیستمهای هشداردهنده موقعیتهای بحرانی SOSهای ماهوارهای هستند که غالبا تمام توریستهایی که برای کوهنوردی و گردشگری به مناطق دسترسی سخت میروند، به این سیستمها مجهزند. سیستمهای موقعیتیاب ماهوارهای میتواند موقعیت جغرافیایی افراد را به سازمانهای امدادی اطلاعدهد. اما استفاده از این سیستمها هنوز در ایران نهادینهنشده و یکی از مشکلات ما دقیقا همین است که بارها عدهای در مناطق کویری و کوهستانی گم شدهاند و حتی نتوانستند موقعیت خود را اطلاع دهند.
استفاده از سیستم هشدار ماهوارهای باید بین کوهنوردها و طبیعتگردهای ایرانی هم جا بیفتد؛ درخشان میگوید در صورتی که موقعیت جغرافیایی فرد گرفتار مشخص باشد، در بدترین شرایط آبوهوایی و مسیرهای صعبالعبور هم تیمهای عملیاتی امدادی راهی برای رساندن خود به فرد گرفتار پیدا و برای نجات زندگی او تلاش میکنند. سیستمهای موقعیتیاب ماهوارهای غالبا به صورت اپلیکیشن و نرمافزاری نیست، بلکه دستگاه سختافزاری است که گرانقیمت است. این دستگاه که به سیستمهای ماهوارهای وصل میشود و در مواقع بحران آلارم ارسال میکند؛ گیرندههای ماهوارهای آلارم آن را دریافت و براساس توافقنامههای بینالمللی به سازمانهای کشورهای مختلف اطلاعرسانی میکنند. انگار انتظار نداشتند کسی برای نجاتشان بیاید
ولیالله مرادخانی- سرتیم امدادونجات کوهستان هلالاحمر زنجان | ساعت حدود 19 بود که تیم تخصصی امدادونجات کوهستان براساس اعلام سازمان امدادونجات وارد عملیات شد. من و همکارانم در قالب دو تیم تخصصی استان زنجان وارد عملیات شدیم، بارش برف بسیار سنگین و دمای هوا هم چند درجه زیر صفر بود؛ در شرایط بد جوی و تاریکی هوا کارمان را شروع کردیم. تلاش امدادگران و راهدای برای بازگشایی مسیر تا 6 صبح روز بعد ادامه داشت. ما تقریبا 8 کیلومتر را با پای پیاده طی کرده و با بیلدستی و تجهیزات کمکی برف را از مسیر پارو میکردیم؛ زیرا شرایط سخت زوج گرفتار در برف را میدانستیم و تلاش میکردیم هر چه زودتر خودمان را به آنها برسانیم. موقعیت خودروی آفرودی در جاده کوهستانی تقریبا 20 کیلومتری شهر ماسوله که مقصد آنها بود از مسیر خارج شده و در برف سنگین گرفتار شده بودند. وقتی دیدیم ادامه مسیر با خودروی عملیاتی غیرممکن است، پای پیاده به سمت خودروی لندکروز به راه افتادیم. هدف این بود که اقدامات درمانی اولیه را روی این زوج انجام دهیم و خوراکی و مواد اولیه مورد نیاز را به آنها برسانیم تا از خطر مرگ نجات پیدا کنند. بالاخره بعد از ساعتها پیادهروی در برفوبوران به خودرو گردشگران رسیدیم؛ خوشبختانه این زوج در داخل ماشین مانده بودند، وحشت کرده بودند و از نظر روحی شرایط مناسبی نداشتند اما آسیب جدی ندیده بودند و مشکل جسمی خاصی نداشتند. شرایط طوری بود که تقریبا ارتفاع برف به یکونیم متر میرسید و این زوج از دیدن امدادگرانی که در آن شرایط سخت با پای پیاده خودشان را به آنان رساندهاند، واقعا خوشحال شدند و شرایط روحیشان خیلی بهتر شد؛ انگار انتظار نداشتند کسی برای نجاتشان بیاید. به دلیل وجود خطر در مسیر، منتظر ماندیم و سرانجام صبح چهارشنبه با بازگشایی راه توانستیم خودروی آنها را که در گلولای و برف حاشیه جاده گیر افتاده بود، بیرون بکشیم و آنها را به شهرستان زنجان منتقل کنیم. این زوج گردشگر به سلامت به زنجان رسیدند و از تلاشهای تیمهای امدادونجات کوهستان در عملیات پرچالش نجات تشکر کردند.
ولیالله مرادخانی، سرتیم کوهستان در این عملیات گفت که ما از بعدازظهر دوشنبه برای نجات این زن و مرد به راه افتادیم و بعد از ساعتها پیادهروی ساعت ۶صبح سهشنبه به خودروی آنها رسیدیم. امدادگران زنجانی در این عملیات کار بسیار بزرگی انجام دادند و بعد از دو روز عملیات سخت و نفسگیر، موفق به انتقال این زوج به شهرستان زنجان شدند و آنها را در مکانی امن اسکان دادند.
پربازدیدترینهای روزنامه ها
سایر اخبار این روزنامه
زخمخوردگان بیماری علاجپذیر
قهرمان آملی چشم کشتی را گرفت
زمان خانهدار شدنِ طبقه متوسط؛ 36 سال
دود ديزليها در چشم شهروندان
دولت قدرت خرید مردم را ترمیم می کند
درسی برای عبور از ناآرامیها
32 ساعت امدادگری در برف و یخبندان
کنسرت یا مجلس سخنرانی
رسانههای ایرانی در میدان نبودند
صفحه شهرونگ
دود سرطانزاي ديزل
١٧٠هزار فرهنگی خانهدار میشوند
مردم در ناآگاهی با منافع ملی همراه نمیشوند