خانه، ماشین و شغل‌هایی که باعث عدم تخصیص کمک حمایتی می‌شود

آفتاب یزد- گروه اقتصادی: متقاضیان دریافت بسته معیشتی، در صورت درخواست برای دریافت این بسته به دولت اجازه دسترسی به اطلاعات کامل مالی را می‌دهند چه آنکه به گفته وزیر کار بررسی آزمون وسع خانوار برای دریافت حمایت معیشتی، بدون دسترسی به اطلاعات کامل مالی با خطا مواجه خواهد شد. محمد شریعتمداری وزیر کار با بیان اینکه قطعا بررسی آزمون وسع خانوار برای دریافت حمایت معیشتی، بدون دسترسی به اطلاعات کامل مالی با خطا مواجه است، بر ضرورت پرداخت این یارانه به خانوار نیازمند تاکید کرد. وی درباره ابهامات و سوالات مردم در خصوص موضوع حمایت معیشتی دولت اظهار داشت: بر اساس تصمیمات گرفته شده در ستاد اقتصادی دولت، طبقه متوسط و پایین جامعه که حدود ۱۸ میلیون خانوار قریب به ۶۰ میلیون نفر را شامل می‌شوند، در صورتی که در شبکه توزیع دریافت یارانه قرار داشته باشند، از این حمایت برخوردار خواهند شد که بر این اساس، در سه مرحله از ۵۵ هزار تومان تا ۲۰۵هزار تومان، به تناسب تعداد افراد خانوار حمایت نقدی معیشتی را دریافت کرده‌اند.
> معیارهای هفت گانه
برای بررسی وضعیت وسع خانوار
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی ادامه داد: قطعا بررسی آزمون وسع خانوار بدون دسترسی به اطلاعات کامل مالی حتما با خطاهایی مواجه است؛ به همین دلیل شرایطی را فراهم کردیم تا سرپرستان خانوار بتوانند با شماره‌گیری #۶۳۶۹* تقاضای خود را برای حمایت معیشتی اعلام کنند. وی ادامه داد: پس از ثبت کد دستوری و دریافت کد رهگیری، باید این افراد تقاضای خود را در سامانه حمایت ثبت کنند که بر این اساس، متقاضیان در تقاضای خود اجازه می‌دهند با بررسی بیشتر وضعیت مالی که یکی از آنها دسترسی به حساب بانکی است، مورد بررسی قرار گیرند؛ در چنین حالتی به محض اینکه محرز شد سرپرست خانوار، متقاضی استحقاق دریافت حمایتی معیشتی دولت را دارد، با کمال احترام در نوبت بعد مشمول حمایت معیشتی خواهد شد. وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با بیان اینکه معیارهای هفت گانه برای بررسی وضعیت وسع خانوار در نظر گرفته شده است، ادامه داد: ملک در تهران به ارزش بیش از یک میلیارد و ۲۰۰میلیون تومان، ملک در شهرستان به ارزش بیش از ۹۰۰میلیون تومان، سه سفر خارجی غیر از سفرهای زیارتی، خودروی بالای ۲۵۰میلیون تومان و همچنین وضعیت اشتغال رسمی سرپرست خانوار، در آزمون وسع، به عنوان برخی از معیارهای شناسایی خانوار برای بهره مندی از حمایت معیشتی دولت به شمار می‌روند. شریعتمداری درباره اختلال کد دستوری هم گفت: وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات همکاری خوبی با ما داشته و سه اپراتور تلفن همراه مشکلی نداشتند. تنها در مورد یک اپراتور با مشکل فنی مواجه شدیم که خوشبختانه برطرف شده است. وی ادامه داد: کسانی که تقاضای خود را از طریق کد دستوری مذکور ثبت کنند، در واقع به دولت اجازه بررسی حساب‌های بانکی خود را می‌دهند و اگر شرایط لازم را داشتند و جزو طبقات متوسط و کم‌درآمد بودند از زمان شروع طرح حمایتی این مبلغ را دریافت می‌کنند و چنانچه مشمول نشوند به آنها تعلق نمی‌گیرد. وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی اضافه کرد: کسانی که توان مالی مناسب دارند و با معیارهای موجود مشمول نمی‌شوند از طریق پیامک واجد شرایط نبودن آنها اعلام می‌شود و بعد از آزمون وسع مالی حذف می‌شوند. دولت تا کنون این بسته حمایتی را برای ۱۷میلیون و ۷۰۰هزار خانوار ایرانی واریز کرده است، این خانوارها جمعیتی نزدیک به ۶۰میلیون ایرانی را در بر می‌گیرد اما آن چنان که مقامات دولتی می‌گویند کمترین بهره را از این اعتبار شهروندان تهرانی برده‌اند چرا که بر اساس آمار رسمی ۴۳درصد تهرانی‌ها از این اعتبار بهره‌مند نشده‌اند و تمکن مالی آنها در حدی است که از نظر مقامات تصمیم گیر مشمول دریافت این اعتبار نیستند. ماجرای دریافت کمک نقدی از دولت حالا سابقه‌ای ۱۰ساله دارد.از زمانی که پرداخت یارانه‌های نقدی با هدف حذف یارانه‌های پنهان در دستور کار دولت قرار گرفت، این دومین باری است که کمکی نقدی این بار نه تحت عنوان یارانه که با عنوان بسته حمایتی در اختیار شهروندان قرار می‌گیرد. جمعیتی نزدیک به ۶۰میلیون نفر در مرحله اول مشمول دریافت این اعتبار هستند، به این ترتیب ۲۴میلیون ایرانی در این مرحله فاقد شرایط لازم برای برخورداری از این اعتبار تشخیص داده شده‌اند. احمد میدری معاون وزیر کار تاکید دارد کسانی که دارای خودرویی با قیمت بالاتر از ۲۵۰ میلیون تومان، واحد مسکونی با قیمت بالاتر از یک میلیارد و دویست میلیون تومان در تهران و ۹۰۰میلیون تومان در شهرستان‌ها، حکم حقوقی بالاتر از ۵میلیون تومان، دارا بودن بیش از یک شاغل در خانواده و... هستند مشمول دریافت این بسته حمایتی نخواهند بود. با توجه به توضیحات وی روشن می‌شود خانوارهایی که دارای یک خانه، یک واحد مسکونی و یک شخص شاغل، در حداقل ممکن هستند، از این بسته حمایتی بهره‌ای نخواهند برد و یارانه پرداختی به آنها در همان محدوده ۶۰ لیتر بنزین یارانه‌ای در یک ماه است.کسانی که متقاضی دریافت این اعتبار هستند با شماره‌گیری *6369# می‌توانند درخواست خود را ثبت کنند. مبلغ در نظر گرفته شده برای خانوارهای یک نفره ۵۵هزار تومان، دو نفره ۱۰۳هزار تومان، سه نفره ۱۳۸هزار تومان، چهار نفره ۱۷۲ هزارتومان و خانوار پنج نفر و بیشتر ۲۰۵ هزار تومان است. با اعلام این شاخص‌ها روشن می‌شود درخواست چه کسانی برای برخورداری از بسته حمایتی مود تایید قرار می‌گیرد به این ترتیب دولت در وهله اول برای تشخیص موقعیت مالی افراد به شاخص‌های درجه اولی ورود کرده است که طبق قانون مجاز تشخیص داده است، این شاخص‌ها مسکن، خودرو، احکام حقوقی شاغلان و... است. در صورتی که افراد مایل به برخورداری از این اعتبار باشند، مجوز لازم برای بازبینی وضعیت حساب‌های بانکی و تمامی تراکنش‌های خود در تمامی بانک‌ها را به دولت خواهند دارد. بررسی وضعیت مالی افراد در بازار سهام نیز در همین قالب قرار دارد. سقف درآمدی برای عدم برخورداری از این اعتبار نیز طبق محاسبات به این شرح است. خانوار یک نفره ۴۸میلیون تومان در سال، خانوار دو نفره ۶۰میلیون تومان در سال، خانوار سه نفره ۷۲ میلیون تومان در سال، خانوار ۴ نفره ۸۴ میلیون تومان در سال و خانوار ۵ نفره ۹۶میلیون تومان در سال.


> چرا شمار شکایات بالاست؟
در شرایطی که دولت بسیاری از ۲۴ میلیون نفر را واجد شرایط برخورداری از این اعتبار تشخیص نداده است، بسیاری معتقدند آمار ثبت درخواست‌ها در این محدوده زمانی بسیار بالا بوده است، رقمی نزدیک به دو میلیون نفر. این تعداد در روزهای آتی افزایش بیشتری نیز خواهد داشت. میدری اما در پاسخ به این سئوال که چرا تعداد افرادی که متقاضی این بسته حمایتی هستند و بدان احساس نیاز می‌کنند، تا این میزان بالاست، گفت: درکی که افراد جامعه از وضعیت مالی خود دارند با درکی که دولت و مسئولان دارند متفاوت است. طبق آمار کسانی که در پایان سال ۱۳۹۷، دارای درآمدی بیش از ۴میلیون تومان در ماه هستند، در ۳۰درصد بالایی جامعه قرار می‌گیرند پس می‌بینید در کل کشور شاخص‌های برخورداری با آنچه مردم حس می‌کنند متفاوت است. به گفته وی از ۲۳میلیون خانواری که در ایران زندگی می‌کنند، ۱۱میلیون و ۹۰۰هزار خانوار هیچ خودرویی در اختیار ندارند و ارزش خودروی ۸میلیون و ۵۰۰هزار خانوار نیز کمتر از ۵۰میلیون تومان است، به این ترتیب ۱۸میلیون خانوار ایرانی یا خودرو ندارند، یا ارزش خودروی آنها کمتر از ۵۰میلیون تومان است. این آمار بدان معناست که دارا بودن یک خودروی معمولی نظیر پژو یا دنا، خانوار را در سی درصد بالای جامعه قرار می‌دهد. میدری در توضیح شرایط اقتصادی جامعه ایران تاکید دارد، ۳۰ درصد بالایی جامعه ایرانی وضعیت مالی اندکی بالاتر از متوسط دارند.
> ۶۰ میلیون نفر
تا چه زمانی بسته معیشتی می‌گیرند؟
این سئوالی است که این روزها بسیاری از دریافت‌کنندگان بسته حمایتی نیز مطرح می‌کنند. این اعتبار تا چه زمانی پرداخت می‌شود. کسانی که در مرحله اول واجد شرایط دریافت این اعتبار تشخیص داده شده اند، در حقیقت مجوز دسترسی دولت به شاخص‌های درجه دوم یعنی تراکنش‌های بانکی، حساب‌های بانکی و بازار سهام خود را صادر کرده‌اند و در صورتی که تمایلی به این موضوع ندارند، از ماه آینده می‌توانند انصراف خود را از دریافت این پول اعلام کنند. این نکته‌ای است که میدری و دیگر مسئولان وزارت تعاون، کار ور فاه اجتماعی صراحتا اعلام کرده‌اند و در غیر این صورت تداوم کمکهای معیشتی دولت به این افراد ادامه خواهد یافت.
> ۲ میلیون خانوار در سامانه #۶۳۶۹*
ثبت نام کردند
همچنین سخنگوی ستاد شناسایی مشمولان طرح حمایت معیشتی دولت گفت: تاکنون دومیلیون خانوار درخواست خود را در سامانه #۶۳۶۹* ثبت کرده‌اند که هفت تا هشت درصد از درخواست‌ها متعلق به سرپرست خانوارها نبوده است. حسین میرزایی با بیان این که تمامی خانوارهای ایرانی (24میلیون خانوار) در کشور بر مبنای آزمون وسع در پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان به لحاظ وسع مالی از بالا به پائین رتبه‌بندی شدند، افزود: این تعداد از پایین به بالا بر اساس بعد خانوار مرتب و 60میلیون نفر برای دریافت یارانه حمایت معیشتی شناسایی شده‌اند که در مرحله نخست طی سه نوبت این یارانه به حساب آنان واریز شده است. وی اظهار داشت: مطابق آمار بانک‌های اطلاعاتی موجود در کشور هیچ خودرویی به نام 52درصد از خانوارهای ایرانی ثبت نشده است. سخنگوی ستاد شناسایی مشمولان طرح حمایت معیشتی دولت گفت: به‌طور کلی خانوارها از نظر درآمدی، خودرو، شغل، تحصیلات و دیگر اطلاعات برای دریافت یارانه حمایت معیشتی شناسایی شده‌اند. وی در ادامه افزود: خانوارهایی که در گام نخست مشمول طرح مزبور شدند یارانه‌بگیر بودند و در گام دوم افرادی که خود را برای دریافت سبد حمایت معیشتی ذی‌حق می‌دانند و جزو سه دهک بالای درآمدی نیستند از طریق کد دستوری
# 6369* درخواست خود را ثبت کنند. این افراد اگر پس از بررسی حائز شرایط در لیست مشمولان حمایت معیشتی قرار می‌گیرند. میرزایی تصریح کرد: تاکنون دومیلیون خانوار درخواست خود را در سامانه مزبور ثبت کرده‌اند که هفت تا هشت‌درصد از درخواست‌ها متعلق به سرپرست خانوارها نبوده است. وی توضیح داد: برای جلوگیری از ازدحام و ترافیک فقط سرپرست خانوارها به این سامانه مراجعه و درخواست خود را ثبت کنند. نتیجه هم در مدت 24ساعت اطلاع‌رسانی خواهد شد. سخنگوی ستاد شناسایی مشمولان طرح حمایت معیشتی دولت گفت: هم‌اکنون 76میلیون نفر در کشور یارانه نقدی دریافت می‌کنند. وی افزود: یارانه عده‌ای به دلیل وسع بالای مالی و قرار گرفتن در لیست پردرآمدها در حد فاصل سال‌های 94، 95 و 98 قطع شده است.
رکورد شناسایی 7 دهک مشمول یارانه بنزین در یک هفته
مسئولان دولتی که در مقدمه چینی و اطلاع‌رسانی طرح‌های بزرگ نظیر سه برابر کردن قیمت بنزین، صاحب سبک و در نوع خود کم نظیر هستند رکورد شناسایی 7 دهک مشمول یارانه بنزین در یک هفته را به نام خود ثبت کردند. به گزارش فارس، با واریز آخرین مرحله معیشت بنزینی وضعیت خانوارهایی که این یارانه را دریافت کردند یا نکردند، مشخص شد. به گفته محمد باقر نوبخت رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور در اولین مرحله ۱۷ میلیون و ۷۰۰ هزار خانوار مشمول یارانه بنزین شده‌اند. در این میان بسیاری از افرادی که خود را واجد شرایط می‌دانند از این حمایت محروم شدند و باید در سامانه مربوطه اطلاعات خود را ثبت کنند. این مسئله موجب طرح سوالات و ابهاماتی در مورد چگونگی و نحوه اجرای پرداختها و نحوه اطلاع‌رسانی شده است. برای ارزیابی دقیق نیاز است ابعاد این موضوع از هفته‌های گذشته بررسی شود. ماجرا از آنجا شروع می‌شود که طرح اصلاح قیمت بنزین که از مدت‌ها قبل توسط دستگاه‌های متولی از جمله سازمان برنامه و بودجه پیشنهاد شده بود و در هیئت وزیران جمع‌بندی و مصوب شده بود و پس تصویب مجدد در سران قوا به شکلی غافلگیرکننده و یکباره که تا پیش از آن هرگونه افزایش قیمت و زمان اجرا توسط مسئولان نفی می‌شد به اجرا درآمد. حالا بماند که اگر دولت از اجرای این طرح نفعی نمی‌برد با کدام انگیزه و هدفی عملیاتی کرده است؟ مقدمه چینی دولتمردان برای اجرای طرح‌های بزرگ در نوع خود کم نظیر، شوکه‌کننده است. هفته گذشته رئیس جمهور در جمع مردم یزد و کرمان گوشه‌ای از تصمیم دولت را به سمع و نظر مردم رسانده بود. روحانی گفته بود: «طبق محاسبات ما تقریبا در کشور حدود 7 میلیون خانوار وضع زندگی‌شان خوب است و 18 میلیون خانوار نیاز به مساعدت و کمک دارد.» این گزاره باز هم به بازار داغ تحلیل‌ها و سوالات دامن زد. گرانی و سه برابر شدن قیمت بنزین از یک سو و 48 ساعت پرالتهاب که خسارت‌های چند هزار میلیاردی به جای گذاشت در کنار حذف 3 دهک بالای درآمدی جامعه به سرخط اخبار و وقایع کشور درآمد. حذف 24 میلیون نفر از جمعیت کشور ( با احتساب جمعیت 84 میلیون نفر جمعیت کشور به نسبت طرح پرداخت یارانه بنزین به 60 میلیون نفر) و یا به عبارت دیگر حذف حدود 18 میلیون نفر از یارانه بگیران که در حال حاضر 78 میلیون نفر یارانه نقدی دریافت می‌کنند ارقام قابل توجه‌ای است که کار حذف را با پیچیدگی، حساسیت و ظرافت خاص همراه می‌کند. آیا وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی از بنیه و توان و پتانسیل اطلاعاتی بالا برای حذف دقیق این تعداد خانوار یا به عبارتی شناسایی خانوارهای ۷ دهک پایین جامعه است یا خیر؟ مردم خوب به یاد دارند که طی ۶ سال اخیر علیرغم مصوبات و قانون‌گذاری مجلس به منظور حذف یارانه بگیران غیرنیازمند در این سال‌ها بندهای مختلف از اجرای این کار سر باز زده و دلایل آن را عمده‌ترین مسائل و ملاحظات سیاسی، اجتماعی و فقدان پایگاه‌های اطلاعات مستدل و دقیق از شهروندان عنوان می‌کرد. با این اوصاف از تابستان امسال آن هم به دلیل کمبود و مضیقه شدید منابع و درآمدها، وزارت رفاه دور جدید غربالگری یارانه بگیران ثروتمند را از محل تبصره 14 قانون بودجه سال ۹۸ شروع کرد. در این مدل که شیوه تدریجی و در سطحی محدود انجام شد به گفته سخنگوی ستاد اجرایی تبصره 14 نتایج قابل قبول با ضریب خطای پایین داشت.
حذف سراسیمه 18 میلیون نفر با دستور و قید فوریت
کار آنجایی با سوالات و ابهامات فراوان روبرو شد که دستور رسید با قید فوریت باید یارانه بنزین بنا به ملاحظاتی زودتر از موعد به حساب 60میلیون نفر واریز شود. این به معنای حذف سراسیمه 18 میلیون یارانه‌بگیر است. که در حال حاضر عملکرد مسئولان وزارت رفاه نشان می‌دهد مرز بین دهک‌های درآمدی جابه جا شده و ضعیف و غنی در حذفیات در هم آمیخته شد‌ه‌اند. پیشتر در یک مقام مطلع به فارس گفته بود: وزارت رفاه پرونده حذف ۳ تا ۴ میلیون نفر از دهک‌های بالای درآمدی را به هیئت وزیران پیشنهاد داده است. این اظهارات و قطعه‌های پازل طرح معیشت نشان می‌دهد اگر چه روی کاغذ پیشنهاداتی وجود داشت اما به صورت عملیاتی نبوده و حداقل به زمان‌بندی مناسب نیاز داشته اما با هدف‌گذاری رئیس جمهور آن هم با قید فوریت در دستور کار قرار گرفت.
کاری که 6 سال نشد در یک هفته به اتمام رسید!
مسئولان دولتی در حال حاضر رکورد شناسایی 7 دهک مشمول یارانه بنزین را به نام خود ثبت کردند.سوالی که اینجا مطرح می‌شود این است که چگونه امکان غربالگری 7 دهک نیازمند یا به عبارت دقیق حذف سه دهک ثروتمند جامعه برای یارانه بنزین در یک هفته وجود داشت ولی دولت در 6 سال اخیر برای حذف یارانه بگیران غیرنیازمند از اجرای آن استنکاف کرد؟ اوج ضعف برنامه ریزی و اختلال در سامانه‌ها و اطلاعات در همین یک هفته منتهی به پرداخت یارانه بنزین مشهود است. خانوار دونفره‌ای که طبق اطلاعات یارانه نقدی هر ماه به میزان دو سهم از یارانه برخوردار است اما در طرح یارانه پنج نفره بنزینی دریافت کرده است. در صورتی که خوب نگریسته شود به وضوح روشن است که چرا بدیهی‌ترین اقدام یعنی اطلاعات یارانه نقدی سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها با اطلاعات پایگاه ایرانیان در طرح معیشت تطبیق داده نشده تا چوب حراج به بیت المال نخورد؟ این اتفاق موارد مشابه دیگری نیز دارد.
شاخص‌های حذف ثروتمندان رنگ عوض کرد؟
در تازه‌ترین اظهارنظر احمد میدری معاون وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی درباره شاخص‌های پرداخت نکردن یارانه معیشتی گفته است خودروی بالای 250 میلیون تومان، منزل مسکونی یک میلیارد و 200 میلیون تومان به بالا و احکام حقوقی بالای 5 میلیون تومان مبنای حذف افراد و خانوارها است. این شاخص‌ها با آنچه در مورد حذف سه دهک بالای درآمدی که در تبصره 14 برای یارانه بگیران در نظر گرفته شده متفاوت بوده و از دستورالعمل واحدی تبعیت نمی‌کند هرچند که باید مشمولان و غیر مشمولان آن را در یک راستا تلقی کرد. پیشتر حسین میرزایی سخنگوی ستاد اجرایی تبصره 14 بودجه به فارس گفته بود برای حذف ثروتمندان و سه دهک بالای درآمدی به درآمدها کاری نداریم و هزینه‌ها ملاک است. گفتیم درآمد را کاری نداریم، روی هزینه‌ها متمرکز هستیم. امکان دارد درآمد پس‌انداز شود و به هر نحوی، هزینه نشود. امکان دارد قسط، کارت به کارت و کارهای دیگری انجام دهید که برای ما مهم نیست. پرداخت‌هایی که از طریق دستگاه‌های کارتخوان (پوز) و درگاه‌های پرداخت اینترنتی وجود دارد را مبنا قرار می‌دهیم. بر این اساس خانواده 2 نفره 5 میلیون تومان خانوار 3 نفره 6 میلیون و 500 هزار تومان، خانوار 4 نفره 7میلیون و 700 هزار تومان، خانوار 5 نفره 8 میلیون و 500 هزار تومان، خانوار 6 نفره و بیشتر به ازای هر نفر 500 هزار تومان در نظر گرفتیم. در حال حاضر شاخص هزینه به درآمد تغییر کرده و قیمت منزل مسکونی و خودرو نیز برای همه در طرح معیشت، یکسان در نظر گرفته شده است. رنگ عوض کردن شاخص‌های حذف دهک‌های بالای درآمدی یا به عبارتی ثروتمندان نشان می‌دهد که این شاخص‌ها تا چه میزان از دقت، صحت سنجی و ثبات اجرایی برخوردار است.