از این مرحله عبور کنیم دیگر کسی جلودار ایران نیست

جماران: مشهورترین حامی قانون جدید مدیریت مصرف سوخت، «سعید لیلاز» فعال سیاسی اصلاح طلب است. در همین ارتباط او با جماران مصاحبه‌ای داشته است که درادامه بخش‌هایی از آن را می‌خوانید:
* من از ابتدای شروع تحریم‌ها به دولت آقای روحانی – به همه اجزایش از معاون اول گرفته تا خود آقای روحانی تا ریاست سازمان برنامه، وزیر صمت، آقای حضرتی رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس و هرکسی که دستمان رسید – از همان اوایل سال 97 یک طرح جامع دادم که متاسفانه این طرح الان دارد ناقص اجرا می‌شود. بله! من طرفدار جدی افزایش قیمت حامل‌های انرژی-نه فقط بنزین-بودم.آن طرح سه ضلع داشت. یک ضلعش سیاست‌های اصلاح قیمت بود که قیمت‌ها را بالا می‌برد. ضلع دوم سیاست‌های حمایتی و جبرانی در برابر این اصلاح قیمت بود. ضلع سوم هم تحرکات و اقدامات فرهنگی و اجتماعی از طرف حکومت بود.
*ما الان باید توده مردم را دریابیم. اساس نظریه من به لحاظ نظری یا ایدئولوژیک هم این است که من معتقدم بدون سه یا چهار دهک جامعه هیچ انقلاب و ناآرامی صورت نمی‌گیرد. اصلا این تحولات این یک هفته اخیر حرف من را ثابت کرد. آن سه دهک کم درآمدترین‌هاست.بدون سه یا چهار دهک وسطی هم هرگز ثباتی صورت نمی‌گیرد. آرامش، ثبات و استقرار به قول ارسطو نخواهد بود. بدون آن یک یا دو دهک بالا هم پیشرفت صورت نمی‌گیرد. الان مساله من در ایران این است که آشوب نشود. من مساله اصلی‌ام مبارزه با آمریکاست؛ عقب راندن آمریکا از این تعدی جدیدی است که به ساحت ایران دارد و خیلی‌ها به اشتباه فکر می‌کنند این قضیه صرفا در ساحت جمهوری اسلامی مطرح است.
*شما بروید در تاکسی‌های ایران بنشینید؛ ببینید چه خبر است. شما در دوبی اصلا نمی‌توانید حرف از سیاست بزنید، نه فقط علیه حکومت؛ اصلا نمی‌توانید حرف از سیاست بزنید. اصلا حوزه حکومت داری کاملا خارج از مردم است و مردم اصلا اجازه دخالت در آن ندارند.


*اگر شما می‌خواهید با فساد مبارزه کنید باید با زمینه بروز فساد مبارزه کنید. یعنی اینکه با همه احترامی که برای آقای جهانگیری و دولت آقای روحانی داریم وقتی قیمت دلار می‌خواهد از کنترل خارج شود بین مردم 18 تا 20 میلیارد دلار اسکناس توزیع می‌کنید، انتهایِ فساد است! وقتی دلار 4200 تومانی را به جای اینکه فقط به کالاهای اساسی آن هم در چارچوب کوپن بدهید به هرکسی که از در وارد می‌شود می‌دهید،
ته فساد است!
من به آقای سیف زنگ زدم. گفتم آقای سیف طلافروشی را متوقف کنید. گفت: «به من گفته‌اند نمی‌شود و باید ادامه دهیم. من هم مثل تو فکر می‌کنم.» گفت: «به من گفته‌اند بفروش»!حتی به من گفتند تو که می‌دانی دارد گران می‌شود و اینها هم که دارند می‌فروشند برویم بخریم. من می‌گفتم ما که مثل خانواده‌های دیگر نیستیم. ما اگر برویم بخریم تیتر یک کیهان می‌شود. (خنده) بعد گفتیم ولش کن؛ صرف نظر از اینکه می‌شد یا نه.
هیچ گاه یک کشور بر اثر تحریم زمین نمی‌خورد. ببینید من تاریخ تحریم‌ها در روابط بین‌الملل در تاریخ معاصر – یعنی اولین تحریم ناپلئون، چین و انگلیس – تا الان را دنبال کرده ام. این را می‌توانم در دانشگاه تدریس کنم. تا به حال هیچ شاهدی دیده نشده است که یک کشور ولو کوبا در برابر تحریم شکست خورده باشد. حجم اقتصاد کوبا شاید یک دهم یا یک‌پانزدهم ایران است. اقتصاد کوبا در 150 کیلومتری آمریکاست و تحریم‌های آمریکا از سال 1961 تا الان حدود 60 سال است که بر روی کوبا اعمال می‌شود. این تحریم‌ها گاهی آنقدر شدید بوده است که مثلا هر کشتی که در بنادر کوبا پهلو می‌گرفت تا شش ماه نمی‌توانست در بنادر آمریکا پهلو بگیرد. جز قایق شکسته‌ها هیچ‌کس نمی‌رفت کوبا. کوبا زمین خورد؟ من ندیدم کشوری تا به حال به خاطر تحریم‌ها شکست خورده باشد.
* من از همان روز اول از بهمن 1396 که آقای ترامپ اعلام کرد که از برجام خارج خواهد شد یقین داشتم که ما وارد یک مساله «آخرالزمانی» داریم می‌شویم. من معتقدم اگر ما از این وقعه آمریکا به سلامت بگذریم هیچ نیرویی در دنیا جلودار ایران نیست. این را آمریکایی‌ها، عربستان، امارات و اسرائیل می‌دانند. ‌ای بسا دوستان ما مثل روسیه و چین هم خیلی خوششان نیاید از این وضع.
* من هیچ وقت نگفته ام قیمت سوخت باید گران شود. هرکس این را به من نسبت می‌دهد، بسیار حرف بی ربطی است. من می‌گویم اگر نمی‌توانید تورم را کنترل کنید، باید مطابق تورم قیمت دلار و سوخت بالا برود. اگر می‌خواهید قیمت سوخت را بالا نبرید، تورم را کنترل کنید. نمی‌شود که سالیانه 25 تا 30 درصد پمپاژ نقدینگی بی رحمانه و بی وقفه به اقتصاد ادامه پیدا کند و قیمت سوخت را ثابت نگه دارید.به دوستانی که این اتهام را به من می‌زنند باید بگویم، عقلای قوم! مسئولیت اینکه در 5 سال مصرف بنزین در ایران از 60 میلیون لیتر به حدود 100 میلیون لیتر افزایش پیدا کرده با کیست؟ کدام کشور جهان ثروت ملی خودش را به سرطان تبدیل می‌کند؟! من می‌گویم اگر می‌خواهید نابود کنید. اصلا اگر مجانی سوخت خودمان را به اسرائیل صادر می‌کردیم بهتر از کاری است که ما تا الآن می‌کردیم.
*همین الآن هم ترافیک تهران هیچ تغییری نکرده است. عوضش من این خوشحالی را دارم که اگر مردم تهران دوست دارند با ماشین‌هایشان در اتوبان‌های تهران گاز بدهند، چرا باید مردم کهنوج پول آن را بدهند؟ کجای این آزادگرایی است؟! یک اتهام کاملا بی پایه و ناشی از این است که ما معمولا سکوت می‌کنیم تا ببینیم چطور جواب طرف را بدهیم و گوش نمی‌دهیم که مردم چه‌می‌گویند. یعنی اصلا دیگر گفتمان نمی‌کنند. نه اقتصاددانان و نه جناح‌های ایران با هم حرف می‌زنند و نه کسی کتاب می‌خواند و نه کسی به حرف دیگری توجه می‌کند. همه اینها اتهام است. من معتقد بودم ما باید در تمام 10 سال گذشته یا نرخ تورم را کنترل می‌کردیم و یا اگر نمی‌توانیم تورم را کنترل کنیم، اندکی بیش از نرخ تورم به قیمت سوخت اضافه کنیم؛ با هدف رسیدگی به مردم.
*معنای عینی همین طرح ناقصی که آقای روحانی تصویب کرده چیست؟ من دوستان نهادگرای خودم را به این تعقل دعوت می‌کنم. ما 30هزار میلیارد تومان در سال را از بالاترین طبقات اجتماعی ایران می‌گیریم و به فرودست‌ترین طبقات جامعه ایران تزریق می‌کنیم. این کار ضریب جینی ایران را طی یک شب بهبود خواهد بخشید. چرا این کار را نکنیم؟
*من کجا طرفدار افزایش قیمت دلار هستم؟! من می‌گویم یا نرخ تورم را کنترل کنید و یا نرخ دلار را بالا ببرید؛ وگرنه دزدی می‌شود. یقین دارم هیچ اقتصاددان نهادگرایی طرفدار دزدی نیست. کسانی که من می‌شناسم همه مردمان شریف، محترم و دلسوزی هستند. من مثل بقیه فکر نمی‌کنم. باید با بقیه هم صحبت کنید. شاید آنها هم جور دیگر باشند. وقتی به کسی لیبرال می‌گوییم یعنی می‌خواهیم به او فحش بدهیم و نمی‌خواهیم اسمی روی او بگذاریم و این یک حرکت ضد قرآنی است. این چه طرز گفت‌‌و‌گو با همدیگر است؟
*همین کاری که آقای روحانی کرده، برای نمونه مگر نگفته یک خانواده 4 نفره دویست هزار تومان کمک معیشتی دریافت می‌کند؟ خب این مبلغ معادل 100 لیتر مابه التفاوت بنزین جدید است. 60 لیتر هم که از سهمیه می‌گیرد و در مجموع 160 لیتر در ماه می‌شود. بنابراین، به هیچ وجه اثری از افزایش قیمت بنزین برای خانوارها دیده نمی‌شود. دولت با این کار به هر خانوار قدرت انتخاب داده است.
*من یقین دارم که این طرح برای طبقات پایین جامعه بهتر خواهد بود و آنها را راضی تر خواهد کرد. برندگان اصلی این طرح، 7دهک پایین جامعه ایران هستند. زیرا این بسیار روشن است که ما 30هزار میلیارد تومان از اصلی ترین مصرف کنندگان بنزین در کشور می‌گیریم و به فرودست‌ترین مردم جامعه می‌دهیم. آیا می‌دانید که شهرستان‌های زیر 100 هزار نفر، شرکت واحد اتوبوسرانی ندارند؟ چرا پایتخت نشینان باید یارانه بنزین آنها را خرج کنند؟ درباره اعتراض‌ها نیز باید گفت معترضین به هزار دلیل دیگر به خیابان می‌ریزند.