روزنامه آفتاب یزد

نقض سند تحول بنیادین و عدالت آموزشی

رضا جعفری‪-‬ توسعه همه جانبه و پایدار درگرو مهمترین نهاد آموزش رسمی کشور یعنی آموزش و پرورش است که راهبردِ آن بر مبنایِ سیاست گذاری و برنامه ریزی تحولی در راستای آموزش و پرورشِ مناسب، در سندی تحت عنوان «سند تحولِ بنیادینِ آموزش و پرورش» تدوین شده است.
در این سند، نظام آموزش و پرورش به ۶ زیرنظام تقسیم شده است که اجرای دقیق و عملکردِ مناسب آن ها، تمام مولفه های نظامِ تعلیم و تربیت را تحت تاثیر خود قرار خواهد داد؛
از جمله این شش زیر نظام «تامین فضا،
تجهیزات و فناوری» است و از آنجا که مدرسه به عنوان فضای آموزشیِ نهادِ رسمیِ آموزش، تاثیر بسیار مهمی در امر یادگیری دارد، دقت در طراحی و ساخت این فضا باید مورد توجه معماران و برنامه‌ریزان قرارگیرد.لذا موضوع مورد بررسی این نوشتار، اختصاص به بخش «تامین فضا»ی این زیرنظام است. اجرای زیرنظام مورد اشاره نیازمند برنامه ای است که درسال ۱۳۹۵ با عنوان «برنامه زیر نظام تامین فضا، تجهیزات و فناوریِ نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی جمهوری اسلامی ایران» به تصویب شورای عالی آموزش و پرورش رسیده است که مواردی از مصوبات این برنامه را در ادامه می‌خوانید.


در تعریف و قلمرو برنامه مذکور آمده است «در این زیرنظام، فضای تربیتی به کلاس درس خلاصه نمی شود بلکه تربیت، در محیط تربیتی اتفاق می‌افتد که شامل کلاس درس، حیاط مدرسه، آزمایشگاه ها، کارگاه ها، کتابخانه و نمازخانه و حتی محیط خارج از مدرسه می‌باشد.»
هماهنگی و تناسب فضا با اهداف و ویژگی های جریان تربیت رسمی و عمومی و ویژگی های حیات طیبه، ارتباط منطقی با طبیعت، تنظیم شرایط محیطی و رابطه ادراکی با عناصر طبیعت، هماهنگی و تناسب فضا با ویژگی های روانی، جسمانی و ابعاد و اندازه های آنتروپومتریکی، جنسیت و مراحل رشد دانش آموزان، زیبایی و نشاط انگیزی فضا، رعایت اصول محرمیت به ویژه در مدارس دخترانه و ... از جمله اصول معماری و شهرسازی تعریف شده در برنامه زیر نظام مطروح می باشد.
مبرهن است که بایدعوامل متعددی در ساختن مدرسه به عنوان فضای آموزشی مد نظر قرار گیرد تا مدرسه به عنوان فضای آموزشی،کارکردهای خود را داشته باشد؛ از جمله
مهمترین این عوامل
می توان به عوامل کالبدی، علوم تربیتی و روانشناختی و فرهنگی و اجتماعی اشاره کرد.
در برنامه زیر نظام تامین فضا، تجهیزات و فناوری، مولفه هایی چون: معماری و طراحی شهری، تکنولوژی ساخت، لوازم و تجهیزات منابع(انسانی ومادی) و مدیریت فنی و مهندسی به عنوان مولفه های اصلی این زیرنظام یاد شده است که از- مدارس فاقد امکانات و فناوری ها، به مدارس مجهز ،کارآمد وکانون تربیتی محله،
ساخت مدارس کوچک به مدارس متوسط و بزرگ- فضای فیزیکی خشک و بی روح به مدرسه دوست داشتنی، سرسبز و نشاط انگیز به عنوان چرخش‌های تحول‌آفرین زیرنظام مذکور یاد شده است.
توسعه و تجهیز فضاهای آموزشی- ساماندهی فضای کالبدی موجود برای استفاده بهینه از امکانات و منابع- حفظ و نگهداری مطلوب فضاهای آموزشی و بالاخره افزایش سرانه فضای فیزیکی دانش آموز در فضاهای آموزشی، تربیتی و ورزشی بر اساس برنامه درسی ملی و منطبق با استانداردهای جهانی در راستای پاسخگویی به ساحت‌های مختلف آموزشی، تربیتی و ورزشی و دستیابی به ابعاد مناسب (سایز و تنوع فضایی) از جمله اهدافِ مذکور در برنامه زیرنظام مورد اشاره می باشد.
مطابق این برنامه، مدرسه باید از ویژگیهایی چون: فضایی زیبا، نشاط آور، تحرک آفرین، متناسب با ویژگی های سنی، جسمی و جنسیتی، فضای سبز، فضای ورزشی و... مناسب برخوردار باشد؛
و بر همین مبنا، برای مدارس سرانه استانداردِ فضایِ آموزشی و تربیتی، مساحت و کلاس درس و ظرفیت فضای آموزشی و تربیتی تعریف شده است که به عنوان نمونه می‌توان به سرانه محوطه باز(محوطه صف جمع+زمین بازی و ورزش+ فضای سبز+پارکینگ) در دوره اول ابتدایی: برای مدارس با 15-6 کلاسه14/2 و 6-1کلاسه روستایی 53/3 ، دوره دوم ابتدایی: ۶ الی ۱۵ کلاسه شهری 40/2 و 1 تا ۶ کلاسه روستایی53/3 ، دوره اول ابتدایی: ۶ تا ۱۵ کلاسه شهری 35/3 و سه کلاسه روستایی40/4 ، دوره دوم متوسطه ۶ تا ۱۵ کلاسه 32/4 و همچنین سرانه فضای سبز در دوره های اول و دوم ابتدایی و دبیرستان به ازای هر دانش آموز 5/0 مترمربع و فضای بازی و ورزش برای یک کلاس ۲۴ نفره در دوره اول ابتدایی ۱۱۰ متر، دوره دوم ابتدایی ۱۳۶متر، دوره اول دبیرستان ۳۶۰ و دوره دوم دبیرستان ۵۸۹ مترمربع تعریف شده است .
1-تصویرفوق مربوط به دبیرستانی17کلاسه از دوره دوم با تعداد571 نفر در شیفت صبح و720 دانش آموز در شیفت بعد ازظهر، با مساحت2873 متر مربع و سرانه فضای ناخالص برای هر دانش آموز 03/5 می باشد که با استاندارد برنامه زیرنظام تامین فضا و تجهیزات و فناوری(10/9 به ازای هر دانش آموز دوره دوم متوسطه دبیرستان 15-6 کلاسه) فاصله ای زیاد و قریب به یک دوم کمتر می باشد.
2-همانطور که مشاهده می شود، ساخته شدن قریب به 10 واحد تجاری ( مغازه) و فروش آنها به بهانه صَرف درآمد حاصل از آن جهت تجهیزهمان مدرسه، در حالی که بدون
در نظر گرفتن فضاهای (مساحت) فروخته شده با استانداردهای مذکور در بخش 1 فاصله زیادی دارد، در تناقض با اهداف و استانداردهای مدنظر در برنامه زیرنظام تامین فضاو تجهیزات و فناوری از جمله سرانه فضای هر دانش آموز ، فضای مناسب سن و جنسیت ، فضای سبز،سالنهای سرپوشیده،امکانات رفاهی و ... می باشد.
3- وجود مدارس کپری ، کانکسی ، دوشیفته ،
فاقد بخاری گازی وحوادث ناگوار ناشی از آن در فصول سرد سال ، میزو صندلیهای مستعمل ،
عدم برخورداری از وسایل ورزشی و ... از جمله موضوعاتی است که هر ساله بخشی از اخبار و مقالات مرتبط با مسائل آموزشی کشور را
در بر می گیرد.
آموزش و پرورش علاوه بر مهمترین نهاد تاثیر گذار
در توسعه کشور، بزرگترین دستگاه به جهت تعداد نیرو،گستردگی و هزینه می باشدکه بسیاری از شرکت‌ها ، سازمان‌ها و... موظف به اختصاص بخشی از درآمدهای خود به آموزش و پرورش در بودجه سالانه به این نهاد می باشند و این در حالی است که خیرین مدرسه‌ساز به یاری آموزش و پرورش آمده ، با ساخت مدارس در اقصی نقاط شهری و روستایی کشور، سعی در برداشتن به اصطلاح باری از دوش این نهاد داشته و دارند؛ اما متاسفانه وضع برخی قوانین
از جمله ایجاد و گسترش انواع مدارس غیرانتفاعی و خصوصی، نمونه دولتی ، هیئت امنایی ،انرژی اتمی و ... به بهانه خودگردانی و کاستن از هزینه های آموزش و پرورش، ازیک سو
در تضاد با اصل30 قانون اساسی وتحصیل رایگان تاپایان دوره متوسطه(دیپلم) برای همگان، و در تقابل و تناقض با عدالت آموزشی می باشد و
از سویی دیگر، با نتایج حاصل از سیاستگذاریهای آگاهانه و ناآگاهانه با رویکرد درآمدزایی،بستری را فراهم نموده است تا در قالب اجاره و فروش بخشی یا تمام مدرسه به بهایی بخس به افرادی خاص با زد و بندهای روابطی، با ظاهری قانونی و سپس اعطای مجوز تاسیس مدارس غیردولتی به خریداران یا اجاره کنندگان ، بعضا فسادهای پیدا و پنهانی را رقم زند و این درحالی‌است که خیرین مدرسه ساز به خاطر کمبود مدرسه و فضای آموزشی در همان شهر یا منطقه اقدام به ساختن مدرسه می نمایند؛ لذا بر سیاستگذاران امر مدرسه سازی است تا در راستای اجرای سیاستهای آموزش عدالت محور،زمینه جلوگیری از فسادهای پنهان احتمالی، اجاره یا فروش حتی یک متر از مدارس را (با توجه به افزایش روزافزون جمعیت، مگر در موارد خاص و به تشخیص نهادها و سایر متولیان امور فرهنگی، شهری، روستایی و با مجوز از مراجع قانونگذار) از سوء استفاده کنندگان قانون سلب نمایند.
لینک منبع خبر
پربازدیدترین‌های روزنامه ها
بازارهاي‌تعطيل وكسادي ماندگار (اعتماد) آجر کردن نان مردم مأموریت پادوهای اسرائیل (کيهان) رسوایی پس از شکست (جوان)
سایر اخبار این روزنامه
قانون هوای پاک بدون ردیف بودجه‌! خبرنگار آفتاب یزد پای درددل رانندگان اسنپ نشسته است؛ ظاهرا نظر وزیر هم اهمیتی ندارد چه برسه به نظر مردم! محسن جلیلوند کارشناس روابط بین‌الملل در گفت‌وگو با آفتاب یزد با اشاره به ضعف‌های ساختاری در سیستم سیاسی عراق تشریح کرد فقر تربیتی و فقر مالی شدید در یک فیلم جوابیه‌ای که اقناع‌کننده نبود مصوباتی که ارزشش کمتر از کاغذ است سرزمین عجایب ادیسون در ایران؟! انگیزه‌های شادمانی جمعی انگیزه‌های شادمانی جمعی نقض سند تحول بنیادین و عدالت آموزشی سرزمین عجایب نمره ضعیف آقای رئیس در آخرین نشست مطبوعاتی اگر توان مدیریتی ندارید مسئولیت نپذیرید معمای صورتجلسه روز سه‌شنبه