نمره ضعیف آقای رئیس در آخرین نشست مطبوعاتی

آفتاب یزد- گروه سیاسی: روز گذشته به مناسبت روز مجلس نشست خبری علی لاریجانی رئیس مجلس شورای اسلامی با برخی رسانه‌ها برگزار شد. البته این نشست با دفعات پیش تفاوت‌های زیادی داشت. خاص‌تر از تمام دوازده سالی که علی لاریجانی به عنوان رئیس مجلس، قرار بود ریاست جایگاهی را بر دوش بکشد که می‌گفتند در راس امور است.
علی لاریجانی در حالی اینبار باید به سوالات خبرنگاران جواب می‌داد که از سویی رسما اعلام کرده است در مجلس بعدی نامزد نخواهد بود و احتمالا آخرین نشست خبری او در قامت ریاست مجلس است. از سویی دیگر او در شرایطی بسیار خاص و نادر در مقابل خبرنگاران قرار گرفت.
حوادث اخیر از یک طرف و اظهارات نمایندگان مجلسی از بی خبری و نادیده گرفته شدن این نهاد قانونگذاری در کشور طی سال‌های اخیر و به ویژه بعد از ماجرای افزایش قیمت بنزین، از طرف دیگر، علی لاریجانی را بیش از هر زمان دیگری در برابر این پرسش قرار داده بود که به راستی او برای حفظ جایگاه مجلسی که قرار است در راس امور باشد چه کرده؟ از همین رو توقع آن بود تا رئیس مجلس روز گذشته تمام قد از مجلس دفاع کرده و از سویی صدای نمایندگانی می‌شد که معترض به بی توجهی به قوه مقننه هستند.
اما نمایشی که او دیروز در این نشست خبری داشت به نظر برخی ناامیدکننده بود. گویی که او نه ریاست قوه مقننه، بلکه مسئولیتی دیگر دارد تا از آن طریق ثابت کند مجلس آنچنان که برخی می‌گویند خیلی هم در راس امور نیست.(!)


اظهارات علی لاریجانی در مورد مجلس شاید از همان جایی یاس آور بود که در پاسخ به شان و جایگاه مجلس اظهار داشت: «این که مجلس در راس امور است به این معنا نیست که در همه امور دخالت کند و تصمیم بگیرد.»
اظهاراتی که بیش از دفاع از مجلس نوعی هم‌پیمانی با سایر افراد و شخصیت‌ها و بخش‌هایی است که خود را ارجح بر نمایندگان مردم می‌دانند و می‌خواهند برای رسیدن به مقاصد خود، پارلمان را دور بزنند.
>لاریجانی هم نمایندگان را محرم ندانست
اما این پایان ماجرا نیست؛ در نشست دیروز زمانی که از علی لاریجانی در مورد مصوبه بسیار پر حاشیه بنزین در شورای عالی سران قوا پرسیده شد، گفت: «از زمان اجرای این طرح مطلع بوده‌ام. من روز پنج‌شنبه با آقای رحمانی حرف زدم. روز سه‌شنبه هم در جلسه غیرعلنی به نمایندگان گفتم چیزی شبیه طرح آقای مصری در روز‌های آینده در حال اجراست. ضمن اینکه دولت طبق قانون هدفمندی می‌توانست این کار را انجام دهد، ولی به خاطر شرایط آمد و مشورت کرد، اما این پیشنهاد مربوط به دولت بود.»
رئیس مجلس در این اظهاراتش به صراحت بیان می‌کند که در جلسه غیرعلنی سه‌شنبه هفته قبل از اجرای طرح، نه تنها زمان اجرای طرح را به نمایندگان بیان نکرده بلکه حتی در مورد خود تصمیم سران قوا نیز به صورت شفاف به نمایندگان اطلاع نداده است بلکه صرفا به صورت گنگ و مبهم اشاره کرده که چیزی شبیه طرح آقای مصری در روزهای آینده در حال اجراست. اگرچه آفتاب یزد در گفتگو با تنی چند از نمایندگان در جریان این موضوع قرار گرفته است که علی رغم این گنگ گویی در نشست غیرعلنی مجلس نیز، نمایندگان به اعتراض به آن پرداخته و با آن مخالفت کردند اما رئیس مجلس در جلسه روز سه‌شنبه تنها تلاش داشته تا نظم جلسه حفظ شود و فقط بخواهد تا نمایندگان آرام بگیرند و مخالفت نکنند؛ ماجرایی که بیان کننده این است که ظاهرا رئیس مجلس نیز نمایندگان قوه مقننه را چندان محرم ندیده است.
>وجود شوراها
در ادامه جلسه، زمانی که از لاریجانی درباره این موضوع پرسیده شد که جایگاه مجلس در میان بخش‌ها و شوراهایی که به طور موازی با مجلس به قانونگذاری مشغولند، چیست؟ او نه به انتقاد از رویه موجود و شکایت از کم شدن نقش مجلس به عنوان نهاد قانونگذاری در کشور می‌پردازد بلکه از در توجیه و دفاع از تمامی بخش‌های موازی مجلس در قانونگذاری برمی‌آید. لاریجانی در مورد موضوع قانون‌گذاری موازی در شوراهایی چون «شورای عالی انقلاب فرهنگی»، «شورای عالی فضای مجازی» و اخیراً «شورای عالی هماهنگی اقتصادی» به اضافه «هیات عالی نظارت در مجمع تشخیص» می‌گوید: «شورای عالی انقلاب فرهنگی که قبلا هم بود. اما شورای عالی فضای مجازی بعدا اضافه شد. در مورد قانونگذاری ما هم معتقدیم در جایی غیر از مجلس نباید انجام شود خودشان هم این را می‌فهمند که نباید این کار را بکند. قبلا گاهی قانونگذاری می‌شد مثلا برای تشویق به ازدواج مصوباتی داشتند که حالا رعایت می‌شود. مثلا در شورای عالی فضای مجازی سیاست‌گذاری در حوزه فضای مجازی اتفاق می‌افتد و در مجلس هم می‌شود قانون گذاشت.»
پرواضح است که رئیس مجلس با این جملات نشان می‌دهد که انگار چندان دغدغه‌ای از بابت این موارد ندارد و صرفا امیدوار است که اقدامات این شوراها به قانونگذاری نینجامد و خودشان مراعات کنند. او حتی به نقل خاطرات از قانونگذاری‌های سابق دراین شوراها در مقابل مجلس می‌پردازد و اینکه دیگر کمتر دیده می‌شود را مثبت می‌داند. لاریجانی در ادامه به جای دفاع از مجلس به دفاع از این شوراها پرداخته و اظهار می‌دارد «این شوراها قانون‌گذاری نمی‌کنند، سیاست‌گذاری می‌کنند.»
البته او در مورد اینکه با این اوصاف باید از میان سیاستگذاری و قانونگذاری کدام را ارجح دانست سخنی نمی‌گوید. به نوعی که معلوم نمی‌شود با بازی با کلمات رئیس مجلس، اکنون برخی شوراها در راس امورند یا مجلس؟
دراین میان تنها گلایه نصفه و نیمه‌ای که از علی لاریجانی به عنوان رئیس مجلس می‌شنویم این است که او در مورد «هیات عالی نظارت در مجمع» بیان می‌کند. البته این گلایه هم چندان سفت و محکم و در راستای حفظ جایگاه مجلس به نظر نمی‌رسد. او در اینباره اظهارداشته است: «یکی از مشکلاتی که وجود دارد درباره مجمع تشخیص مصلحت نظام است. در زمان آقای‌هاشمی هیات نظارت بر سیاست‌های کلی تشکیل شد و سازوکاری در نظر گرفته شد که بیشتر جنبه مشورتی داشت و نظر قطعی را مجمع می‌داد و تصمیم می‌گرفت، اما در یک سال اخیر این روال تغییر کرد. »
با این حال وی در مورد این که چرا با علم به تغییر رویه یکساله هیچ گاه با قاطعیت او و مجلس در برابر این بدعت نایستادند، سخن نمی‌گوید.
او در مورد شورای هماهنگی اقتصادی سران قوا نیز بیان می‌کند: «این شورا امری موقتی است و برای شرایط فعلی در نظر گرفته شده است. درآنجا ما مراقبیم که قانونگذاری نشود. مگر این که ضرورتی وجود داشته باشد. مثلا بحران ارز باید مهار می‌شد و سازوکاری در نظر گرفته می‌شد، اما این موضوع موقت است و این شورا هرگز نمی‌خواهد جایگزین مجلس شود.»
دراین جا نیز علی لاریجانی به صراحت بیان می‌کند که این سازوکار می‌تواند کارش قانونگذاری باشد کما اینکه در چند مورد هم بوده است.
سازو کاری که هر چند موقت است اما بازده زمانی این موقت بودن نیز مشخص نیست. این که تشکیل این جلسه صرفا در شرایط فعلی به معنای شرایط تحریم و خروج آمریکا از برجام است؟ اگر این طور باشد دراوضاعی که قاعدتا خبری از بازگشت آمریکا به برجام نیست و از سویی خود برجام در شرایطی بحرانی به سر می‌برد، بعد از پایان برجام این شورا چه وظایفی خواهد داشت؟ آیا باقی می‌ماند؟ اگر باقی بماند شکل و ساختارش تغییر می‌کند یا نه؟
باید گفت اگرچه علی لاریجانی در شرایطی خاص در مقابل خبرنگاران قرار گرفته بود تا به نوعی حرف دل نمایندگان مجلس را بزند و از جایگاه این نهاد دفاع کند اما از دید برخی، او روز گذشته همه کاری کرد تا از بخش‌های موازی با مجلس که بعضا به قانونگذاری و البته همیشه به سیاستگذاری در کشور می‌پردازند، دفاع کند و نه پارلمانی که این روزها مظلوم واقع شده است.
باید گفت علی لاریجانی در آخرین نشست خبری‌اش در ردای ریاست مجلس نمره قبولی نگرفت و نتوانست خاطره خوبی از خود برجای بگذارد.