پیشنهاد تهاتر پفک با باقلوا؟

آفتاب یزد- گروه گزارش: شهرداری و بنیاد مستضعفان توافقاتی را با یکدیگر انجام داده‌اند که به نوعی می‌توان آن را بده بستان نامید. این دو قبلا و اکنون بر سر موضوع پلاسکو باهم مراوده دارند و گاهی نیز دچار اختلافاتی می‌شوند. با این حال در دوره شهردار جدید تهران و مدیریت تازه بنیاد مستضعفان، به نظر می‌رسد فصل تازه‌ای از تعامل میان اینها در حال آغاز شدن است.
این تعامل اخیرا با موافقت‌نامه‌ای تهاتری رنگ و بوی تازه‌ای به خود گرفته است و طبق آن قرار است بنیاد زمین‌هایی را به شهرداری بدهد و در ازایش ساختمان‌هایی را تحویل بگیرد.
یک بررسی تازه نشان می‌دهد نهادها و بنیادهای زیادی در سطح شهر تهران، زمین و ساختمان‌های متفاوتی را در اختیار دارند. گاهی آنها برای ساخت و ساز نیازمند مساعدت شهرداری هستند که البته در بیشتر موارد با یک توصیه یا سفارش مشکل به سادگی حل می‌شود اما واقعیت این است که مدیران شهری به این نتیجه رسیده که باید وارد معامله شوند و به عبارتی با تهاتر کالا و خدمات با نهادها ابعاد تعامل را وسیع‌تر کند.
> مبادله برای امتیازگیری؟


اتفاقی که در این بین رخ داده این است که تعامل شهرداری و بنیاد، ظاهرا بدون اطلاع بیشتر اعضای شورای شهر صورت گرفته است. با این حال رئیس شورای شهر تهران گفته در جریان تفاهمنامه شهرداری تهران با یک نهاد هستیم.
کارشناس مدیریت شهری دفتر یکی از اعضای شورای شهر تهران به آفتاب یزد می‌گوید: بنیاد برای پیشبرد بیشتر امورش درصدد است امتیازاتی را به شهرداری بدهد تا در توسعه امور عمرانی در کلانشهر با مشکل مجوز یا ممانعت قانونی
روبرو نشود.
وی افزود: در این راستا ساختمان‌ها و زمین‌های بی‌ارزشی برای واگذاری به شهرداری پیشنهاد شده است و به اصطلاح آن دسته از املاک که در وضعیت استهلاک بوده و کاربری آن نیز چندان بکار نمی‌آید را پیشنهاد کرده در اختیار شهرداری بگذارد تا در ازای آن از برخی امتیازات و تسهیلات قانونی برخوردار شود.
علی «د» در ادامه افزود:‌ شورای شهر چندان در جریان این تفاهم شهرداری با بنیاد قرار ندارد و برخی اعضا که مخالف این موضوع هستند، خواستار کسب جزئیات بیشتر شده‌اند تا مشخص شود قرار است چه اتفاقی رخ دهد.
> ساختمان‌های بنیاد را می‌خواهیم چکار؟
اما محمد سالاری عضو شورای شهر تهران معتقد است که چنین تفاهمی با قانون و رویکرد تعاملی مدیریت شهری منافات دارد ضمن آنکه شورای شهر در جریان موضوع نیست.
وی تصریح کرد:‌ اینکه بنیاد مستضعفان و شهردار تهران تلاش کنند که برای اداره شهر و خدمات‌رسانی بهتر به شهروندان با سایر سازمان‌ها و نهادها تعامل داشته باشند و تفاهم‌نامه‌هایی معطوف به مصالح شهر و تسهیل گری در خدمات‌رسانی بهتر به شهروندان منعقد کنند، ما نیز به عنوان شورای شهر استقبال می‌کنیم بنیاد مستضعفان نیز طی این مدت رویکرد قابل تقدیری نسبت به حوزه شهری داشته و تعاملات خوبی در این مدت داشته‌ایم اما اینکه اعضای شورای شهر و کمیسیون‌های تخصصی در جریان تفاهم نامه‌های مهم نباشند، با رویکرد‌های تعاملی در تضاد است.
رئیس کمیسیون معماری و شهرسازی شورای شهر یادآور شد:‌ اگر در خلال تفاهمنامه شهرداری و بنیاد تعهدی میان طرفین مورد توافق واقع شود نباید بدون اطلاع شورای شهر باشد و در واقع اگر اعضای شورا با مفاد تعهدات ایجاد شده موافق نباشند، این امر قانونی نیست.
بررسی بیشتر موضوع نشان می‌دهد بنیاد مستضعفان پیشنهاد داده برخی ساختمان‌هایش به شهرداری واگذار شود. سالاری در این باره گفته:‌ در جلسه‌ای شهردار تهران این موضوع که در فرایندی، ساختمان‌های موجود بنیاد به شهرداری واگذار شود را مطرح کرد و من در همان جلسه به صراحت و محکم با این پیشنهاد مخالفت کردم.
وی در خصوص علت مخالفتش با این موضوع گفت: در حال حاضر شهرداری برای انجام ماموریت‌ها و اولویت‌های تعریف شده نیاز به منابع درآمدی قابل توجهی دارد و در اختیار گرفتن این ساختمان‌ها به مصلحت شهر و شهروندان تهرانی نیست و به نظر می‌آید رویکرد شورا با چنین تصمیماتی مغایرت داشته باشد.
> باغ هایم برای تو!
اما از خلال بررسی مفاد توافقات دو طرف، اینگونه برمی‌آید که بنیاد حتی حاضر شده باغ‌هایش را هم به شهرداری واگذار کند. اما در واقع ماجرای واگذاری باغات، ریشه قدیمی‌تری دارد. ماجرا از این قرار است که بنا به گفته سالاری در تعاملاتی که پیش از این با بنیاد مستضعفان وجود داشته، قرار بر این بود این باغات از سوی بنیاد به شهر و شهروندان تهرانی هدیه شود. اما قضیه فرق کرده و موضوع هدیه دادن به مردم شهر تهران مورد معامله جذاب‌تری واقع شده است.
عضو شورای شهر تهران گفته: «اینکه شهرداری برای این باغات عدد، رقم و امتیاز به نهادهای حاکمیتی بدهد، درست نیست و ما موافق این رویکرد نیستیم.»
سالاری معتقد است: این باغات پس از لغو قانون برج باغ‌ها و قانونی شدن دستورالعمل ماده ۱۴ زمین شهری، اجازه بارگذاری حداقلی دارند و عملا مطابق این مصوبات، باغات مذکور در اختیار شهر تهران قرار داده شده است. حال سوال مدیران شهری این است که چه دلیلی دارد مدیریت شهری برای گرفتن این باغات اقدام به تهاتر یا پول کند در حالیکه این باغات قرار بود به شهروندان تهرانی هدیه شود! با این حال به نظر می‌رسد موافقت‌نامه دو جانبه شهرداری و بنیاد مستضعفان برخلاف اصول استقرار مدیریت شهری در اتاق شیشه‌ای و به عبارتی همراه با شفافیت حداکثری نبوده که این امر می‌تواند چالش شهرداری با شورای شهر را به همراه داشته باشد.
> بسته پیشنهادی بنیاد به شهرداری چه بود؟
پس از اینکه ماجرای این بده‌بستان رسانه‌ای شد و به عبارتی جزئیاتی از آن درز کرد، شهرداری جزئیات بیشتری از این ماجرا را بیان کرد. معاون شهرسازی و معماری شهردار تهران محض شفاف‌سازی توضیحاتی را ارائه داد که نشان می‌دهد این تعامل بیشتر معطوف به امتیازدهی و امتیازگیری‌های مرتبط با موضوع ساخت و ساز است. عبدالرضا گلپایگانی با بیان اینکه بنیاد مستضعفان از جمله نهادهایی است که املاک زیادی در شهر تهران دارد، گفت: یکی از نهادهایی که متقاضی درخواست‌های پروانه ساخت و پایان کار بزرگ مقیاس در شهر تهران است بنیاد مستضعفان است ما از این دست ذی نفعان در شهر تهران را داریم، شهرداری برای حل مشکلات این نهادها فرآیندهای ویژه‌ای را تعریف کرده تا در زمان کوتاهی مشکلات زمین و املاک شان حل و فصل شود. اما در خصوص مفاد تفاهمنامه نکات جالبتری وجود دارد. بنا به گفته این مقام مسئول در شهرداری تهران، یکی از موضوعاتی که در این تفاهم نامه مورد توجه جدی قرار گرفته واگذاری ساختمان بنیاد و زمین‌های اطراف آن است که بخشی از آن هم در اراضی عباس آباد قرار دارد و نکته جالب اینکه بنیاد پیشنهاد داده که این زمین‌ها با شهرداری تهاتر شود. یعنی شهرداری در ازای این زمین‌ها ساختمان‌هایی که در داخل شهر دارد را به بنیاد بدهد. در قبال چنین پیشنهادی شهرداری اعلام کرده که موضوع را بررسی می‌کند و ابعاد حقوقی و مالی آن را می‌سنجد و سپس جواب می‌دهد.
> منافع پلاسکو و مابقی قضایا
در خلال مطرح شدن این پیشنهاد از سوی بنیاد البته بزرگترین دغدغه فعلی این نهاد یعنی پلاسکو هم مطرح شد؛ از جمله اینکه نقشه‌های اصلاح شده ساختمان جدید پلاسکو به شهرداری تهران ارائه شده گرچه شهرداری اعلام کرده درباره تعیین عوارض ساختمان جدید براساس تصمیمی که در کمیسیون معماری و شهرسازی گرفته شده اقدام خواهد شد. گلپایگانی پیشتر گفته بود مبلغ عوارض تعیین شده برای پلاسکو در مقایسه با ساختمان‌های مشابه زیاد نیست و تصور نکنید معطل پرداخت عوارض است، اما بنیاد باید نقشه‌‌ها را اصلاح و تحویل بدهند. علائم مهربان‌تر شدن شهرداری با بنیاد از اوائل آذرماه امسال نمود یافت زمانی که مسئولان شهرداری اعلام کردند انصافا بنیاد مستضعفان سنگ تمام گذاشته اما دلیل نمی‌شود اینها الزامات قانونی صدور پروانه را نادیده بگیرند. در همین مقطع بود که شهرداری مورد این پرسش قرار گرفت که گویا عمدا قصد دارد با بنیاد در خصوص ساخت پلاسکو مسامحه کند که البته جواب شهرداری این بود که مسامحه‌ای در کار نیست اما با توجه به شرایط و ویژگی‌ ساختمان پلاسکو ممکن است فرایند ویژه طراحی شود و اجازه ساخت اسکله با پروانه سازه از سوی شهرداری داده شود؛ اما در تیغه چینی داخلی سختگیری اعمال شود.
> عوارض سنگین پای بنیاد را به تعامل باز کرد؟
یکی از مواردی که به عنوان فرضیه از سوی کارشناسان مطرح شده این است که با توجه به عوارض گزاف احتمالی برای پلاسکو بنیاد تلاش دارد با بسته‌های پیشنهادی خود به شهرداری، رایگان کردن عوارض پلاسکو برای خود در قبال تهاتر با برخی ساختمان‌ها و زمین هایش را در دستور کار قرار دهد. یک کارشناس عمران در این باره به آفتاب یزد می‌گوید: طبیعی است که بنیاد بخواهد از هزینه‌های جانبی خود بکاهد و در ازایش ظرفیت‌هایی را که در اختیار دارد به
شهرداری بدهد. وی یادآور شد:‌ البته در خصوص پلاسکو تعیین عوارض، قیمت و چگونگی پرداخت طبق قانون برعهده شورای شهر است اما شهرداری بر اساس فرمول مصوب شورای شهر این رقم عوارض را مشخص می‌کند به همین دلیل بنیاد وارد تعاملات دوستانه با شهرداری شده است و البته تاکید می‌کنم این صرفا می‌تواند یک فرضیه محتمل باشد و نه واقعیت موجود. وی در پاسخ به این سوال که آیا شهرداری این اختیار را دارد که عوارض را برای بنیاد مجانی کند، گفت:‌ برخی این شبهه برایشان ایجاد شده که شاید بنیاد می‌خواهد از پرداخت عوارض معاف شود اما طبق قانون تنها در یک صورت رایگان شدن برای بنیاد امکان پذیر است و آن تصویب شورای شهر است و طبعا اگر شهرداری بدون اطلاع شورا دست به کار خاصی در این باره بزند مرتکب تخلف شده و حتی پروانه ساخت رایگان یا با حداقل هزینه هم باید با موافقت شورای شهر انجام پذیرد. با این حال گلپایگانی معاون شهردار تهران می‌گوید:‌ شهرداری با بنیاد مستضعفان مسائل مالی گسترده دارند و حتی فکر کنم بدهکار هم هستیم چرا که بده بستان مالی زیادی داریم اما حرف مدیریت بنیاد برای ما حجت است.
> شهرداری جریان را به شورا گفته؟
گرچه برخی اعضای شورای شهر معتقدند که در جریان تفاهمات شهرداری و بنیاد مستضعفان نیستند اما محسن هاشمی رئیس شورا گفته که شورایی‌ها در جریان ماجرا هستند. وی گفته: شهردار تهران موضوع واگذاری زمین‌های بنیاد به شهرداری را در یک جلسه هم اندیشی با اعضای شورای شهر مطرح کرد که با مخالفت برخی از اعضا از جمله رئیس کمیسیون معماری و شهرسازی روبرو شد. هاشمی گفت که من نیز با این واگذاری مخالف هستم، زیرا برای گرفتن ساختمان‌هایی که امکانات مناسبی ندارند نباید املاک مناسب خود را واگذار کنیم. این اظهارات وی نشان می‌دهد که ظاهرا در این تهاتر و تعامل موضوع «پفک دادن و باقلوا گرفتن» حاکم است؛ یعنی بنیاد چیزهای کم ارزش را می‌دهد اما چیزهای پر ارزش‌تر را می‌گیرد.
> هاشمی: مخالف تهاتر ارزشمند با بی‌ارزش ام
اما در این بین آنگونه که هاشمی گفته به نظر می‌رسد دلیل خاصی از سوی حناچی برای این تهاتر مطرح شده است که از جمله آن علاقه مندی شهردار تهران برای گرفتن زمین‌های بنیاد و از جمله یکپارچه کردن زمین‌های اراضی عباس آباد است. زمین‌های عباس آباد در مجاورت مصلی قرار دارند و البته مناسب بلندمرتبه‌سازی نیستند. همین امر موجب شده که چون کارایی لازم را برای بنیاد ندارد پیشنهاد واگذاری‌اش به شهرداری مطرح شود. اینکه در ابتدای گزارش گفته شد بنیاد به دنبال زمین‌ها و املاک ارزشمندی است که امکان فعالیت عمرانی و ساخت و ساز در آن وجود داشته باشد از همینجا ناشی می‌شود. محسن هاشمی گفته:‌ در طرح قدیمی اراضی عباس آباد پروژه داریوش که شامل سه برج ۳۰ طبقه و یک برج گرد بود، برای این محدوده پیش‌بینی شده بود که بعد از انقلاب این طرح متوقف شد و البته بعد از انقلاب یعنی در حال حاضر از نظر سازه‌ای امکان ساخت و ساز در این زمین‌ها وجود ندارد و در نتیجه به نظر می‌رسد اینگونه زمین‌ها ارزش چندانی برای سرمایه‌آفرینی و ارزش افزوده ندارند. رئیس شورای شهر البته متذکر شده که «شهرداری نباید زمین‌های ارزشمند شهر را در ازای چنین زمین‌های بی‌ارزشی تهاتر کند.»
> قرار بوده پس بدهند
به جایش بسته پیشنهادی دادند
خاطرنشان می‌شود ۱۳۰ هکتار اراضی عباس‌آباد در محدوده میدان آرژانتین در اختیار بنیاد مستضعفان قرار دارد که اوائل سال 97 شرکت نوسازی اراضی عباس‌آباد وابسته به شهرداری تهران وعده داد که با انجام پیگیری‌های لازم و بر اساس مستندات و محکماتی که در اختیار داشت، با بنیاد مستضعفان وارد رایزنی شد و بنیاد نیز همه همکاری‌های لازم را انجام داد تا بخش‌هایی از زمین‌هایی که سند آن به نام اراضی عباس‌آباد است، به این شرکت تحویل داده شود. با این حال از یک سال و نیم گذشته تا کنون این واگذاری از سوی بنیاد به شهرداری در جریان بوده که ظاهرا هنوز قطعی نشده است و به نظر می‌رسد شرط قطعیت واگذاری، گرفتن املاک یا زمین‌های مرغوب در قبال این واگذاری ( مطابق اظهرات محسن هاشمی) اعلام شده است. شرکت اراضی عباس‌آباد اعلام کرده این واگذاری در پروسه اداری است و مجموعه اداری و حقوقی پیگیر این قضیه هستند با این حال به نظر می‌رسد از
20 ماه گذشته تاکنون که این ماجرا شروع شده قضایا به بسته پیشنهادی جدید بنیاد به شهرداری ختم شده که موضوع اراضی عباس آباد و برخی باغات هم در زمره آنهاست.
> منافع شهروندان اولویت اول باشد
در مجموع به نظر می‌رسد تعامل‌های میان شهرداری و بنیاد در صورتی که مطابق قانون و در جهت افزایش رفاه شهروندان باشد امری نیکو به نظر می‌رسد اما واقعیت این است که با توجه به رویکرد نه چندان مثبت شورا به تفاهماتی که شهرداری با برخی نهادها منعقد می‌کند مسیر درست و قانونی این موضوع تعامل با شورای شهر و در نظرگرفتن منافع شهروندان و کلانشهر
تهران است.
با توجه به وضعیت اسفناک تهران که محصور بودن در میان ساختمان‌های بلند در داخل دامنه کوه را نشان می‌دهد شهرداری باید با وسواس بیشتری نسبت به صدور پروانه‌های ساخت اقدام کند. اینکه ساختمان‌های مرغوب در اختیار افراد یا نهادهایی برای ساخت و ساز واقع شود باتوجه به وضعیت تهران منطقی به نظر نمی‌رسد و خوب است که توجه بیشتری به گنجایش شهر در راستای منافع مردم کلانشهر از سوی همه دستگاهها و نهادها صورت بگیرد.