حکم اعدام پرویز مشرف

آفتاب یزد ـ رضا بردستانی: برای اولین بار در تاریخ پاکستان، یک حاکم نظامی‌سابق با اتهام خیانت بزرگ به کشور مواجه و به اعدام محکوم می‌شود. این مسئله اگرچه شوک بزرگی محسوب می‌شود اما نباید از استقلال و قدرت قابل تامل سیستم قضایی پاکستان به سادگی عبور کرد.
یک استاد دانشگاه در گفت‌وگو با آفتاب یزد می‌گوید: «اگرچه سه کشور پاکستان، ترکیه و مصر دارای ارتشی قدرتمند و تاثیرگذار در عرصه سیاسی هستند اما نباید از کنار استقلال و قدرتمندی سیستم قضایی پاکستان به سادگی گذشت»
دکتر علی بیگدلی در واکنش به خبر صدور حکم اعدام ژنرال پرویز مشرف ضمن اشاره به «نامنزه بودن» نخست وزیر سال‌های دور پاکستان خاطرنشان می‌کند: « اگرچه قدرت سیاسی پرویز مشرف متکی به عوامل بیرونی بود اما در این زمان و در مواجهه با حکم اعدام، او نمی‌تواند هیچ انتظاری از حامیان دیروز خود داشته باشد زیرا همه کسانی که روزی، روزگاری از وی حمایت می‌کرده‌اند خود دچار دردسرهایی هستند که اگر به این مخمصه ورود پیدا کنند قطعا دچار چالش‌های عجیب و غریبی خواهند شد!»
بیگدلی می‌افزاید: «هم غربی‌ها دوست ندارند دچار حاشیه‌هایی این چنینی شوند هم شریکی مثل عربستان و بن سلمان نمی‌تواند در این مسئله دخالتی داشته باشد زیرا؛ مسائل ضد حقوق بشری آنان بسیار پررنگ‌تر از پرویز مشرف است و اگر بنا باشد مباحثی همچون خیانت، متوقف کردن اجرای قانون اساسی و توقیف قضات را مد نظر قرار دهند حداقل به نفع هیئت حاکمه کشورهایی چون آمریکا، انگلستان و عربستان نیست که در تیررس تحلیل‌های مقایسه قرار داده شوند.


> نگاهی کوتاه به برخی سوابق ژنرال پرویز مشرف
پرویز مشرف دومین فرزند از جمع سه پسر خانواده‌است که در ۱۱ اوت ۱۹۴۳ در نهر والی‌هاولی (Nahr wali Haveli) واقع در منطقه دریاگنج نزدیک دهلی و در هندوستان تحت حاکمیت انگلستان متولد شد. پس از تقسیم هندوستان، همراه با والدین خود به پاکستان مهاجرت نمود و در کراچی سکنی گزید. او وابسته به جامعه مسلمان اردو زبان مهاجر است. مشرف از خانواده متوسط سطح پایینی است. پدرش سید مشرف‌الدین، به عنوان منشی سفارت پاکستان در ترکیه کار می‌کرد. او سال‌های نخستین زندگی خود را از ۱۹۴۹ تا ۱۹۵۶ میلادی در ترکیه گذراند. همسر مشرف، بیگم صهبا از اهالی اوکاره در پنجاب پاکستان است.
در سال ۱۹۶۱، او وارد دانشکده نظامی‌پاکستان در کاکول شد و در دوره یازدهم آن در کلاسش فارغ‌التحصیل گردید و سپس در واحد توپخانه آن به خدمت پذیرفته شد.
در سال ۱۹۶۵، مشرف در خاطرات خود فاش می‌کند که او با گرفتن مرخصی غیرمجاز، قرار بود تا در یک دادگاه نظامی‌به خاطر آن احضار گردد، اما به خاطر جنگ با هندوستان موضوع آن لغو شد.
مشرف در جنگ هند ـ پاکستان در سال ۱۹۶۵ به عنوان ستوان دو در یگان میدانی توپخانه شماره ۱۶(sp) حضور داشت. یگان او به عنوان مامور بخشی از رسته نظامی‌اول در تهاجم
فعالیت می‌کرد که حمله اصلی را علیه ارتش هند برنامه‌ریزی کرد. اولین واحد مسلح (با نام " غرور ارتش پاکستان") متحمل شکست سختی شد.
با وجود تمام محاسبات پیشرفت حساس در نبرد اسال اوتار به ناکامی‌انجامید، چرا که پاکستان فرصت طلایی را برای به دست آوردن نقاط مهم از لحاظ راهبردی از دست داد و نقطه عطفی در جنگ شد.
بعدها، در جنگ ۱۹۷۱ هند ـ پاکستان او به عنوان فرمانده یگان (واحد نظامی)| یگان در گروه خدمات ویژه | SSG گردان نظامی‌کماندوها خدمت نمود. اصولاً" برنامه‌ریزی شده بود که در کنار نیروهای یگان خدمات ویژه بر فراز پاکستان شرقی پرواز کند، اما او به پنجاب فراخوانده شد؛ زمانی که جنگ به پایان رسید و تمام پروازها به هندوستان لغو گردید. او سپس اذعان داشت که " شکست خورده و گریست". سپس او فرمانده یگان‌های توپخانه شد و پس از آن فرمانده واحد سواره نظام گردید. در ارتقاء به درجه سرلشگری در ۱۵ ژانویه ۱۹۹۱، او فرمانده واحد سواره نظام بود. سپس، در ۲۱ اکتبر ۱۹۹۵، او به مقام سپهبدی و فرماندهی سپاه رسید. در سال ۱۹۹۸، در پی بازنشستگی ژنرال جهانگیر کرامت، او شخصاً از سوی نخست‌وزیر نواز شریف به مقام دیگر افسران عالی‌رتبه ارتشی دست یافت،
و فرماندهی کل ارتش را به دست گرفت.
در سال ۱۹۹۹، او ارتش پاکستان را طی درگیری کارجیل هدایت می‌نمود. ژنرال مشرف نیز دریگان خدمات ویژه حضور یافت و کماندوهای پاکستانی را تعلیم داد. از آوریل تا ژوئن۱۹۹۹، پاکستان و هندوستان در درگیری کارجیل شرکت کردند که در آن مشرف رئیس ستاد ارتش پاکستان بود. این درگیری موجب بی‌اعتمادی احتمالی بین رهبری دولتی و نظامی‌شد و این نهایتاً به برکناری دولت شریف منجر گردید.
> از کودتا تا کناره گیری...
ژنرال پرویز مشرف در سال ۱۹۹۹ پس از یک کودتای نظامی‌در پاکستان بر سر کار آمد و در سوم نوامبر ۲۰۰۷ قانون اساسی پاکستان را تعلیق و در کشور وضعیت اضطراری اعلام کرد. رئیس سابق ارتش پاکستان متهم شده است که با اعلام شرایط اضطراری در سال ۲۰۰۷ قانون اساسی کشور را نادیده گرفته و بر طبق قانون این اقدام مشرف "خیانت بزرگ و تخلف از قانون اساسی" تلقی می‌شود و مستحق حکم اعدام است. ژنرال ۷۶ ساله این ادعاها را با انگیزه سیاسی دانسته و آنها را رد کرده است.
ژنرال‌ها در دوره‌های مختلف بعد از استقلال پاکستان در سال ۱۹۴۷ بر این کشور حکمرانی کرده‌اند و از نوعی مصونیت قضایی برخورداربوده‌اند. حکم دادگاه اسلام‌آباد بسیاری
از تحلیل‌گران را غافلگیر کرده و برای نخستین بار
چنین حکمی‌برای یک ژنرال صادر شده است.
پرویز مشرف که در زمان دولت نواز شریف فرماندهی ارتش پاکستان را بر عهده داشت، در سال ۱۹۹۹ کودتا کرد و زمام امور را به دست گرفت. او در تمام مدت ریاست‌جمهوری‌اش با مقاومت از جانب نیروهای اپوزیسیون و قوه‌ی قضاییه مواجه بود. در سال ۲۰۰۷، در پی
اوج‌ گرفتن اعتراضات علیه او، مشرف قانون اساسی را معلق، پارلمان را تعطیل و قضات عالی را از کار برکنار کرد. این اقدام باعث اعتراضات بیشتری شد، طوری که مشرف در تابستان ۲۰۰۸ ناچار به کناره‌گیری از قدرت شد و به دوبی رفت.
> خوش سیمای بدسرنوشت!
دکتر علی بیگدلی درباره خصوصیات اخلاقی و رفتاری پرویز مشرف ضمن اشاره به برخی ناهنجاری‌های اخلاقی که دردسرهایی نیز برای وی به وجود آورده است، می‌گوید: «این که پرویز مشرف با استفاده از یک کودتا روی کار آمده باشد بخش کوچکی از ماجرا است اما خودمحوری، عدم توجه به مناسبات سیاسی و اجتماعی و درافتادن با سیستم قضایی پاکستان باعث شد تا در چنبره‌ای چندین ساله گرفتار‌آید و در نهایت مقهور سیستم قضایی پاکستان شود.
این تحلیلگر مسائل بین‌المللی با تاکید بر طبیعی و عادی بودن این حکم می‌گوید: « اگرچه رسیدگی‌های قضایی به طول انجامیده اما از
یک سو اثر جرائم از بین نمی‌رود و از سویی دیگر ورود و صدور حکم در چنین پرونده‌هایی، معمولا طولانی مدت خواهد بود.»
این استاد دانشگاه در واکنش به این که در هر صورت صدور حکمی‌این چنین سنگین ـ اعدام به جرم خیانت و متوقف کردن اجرای قانون اساسی ـ
برای یک چهره سیاسی نظامی‌نمی‌تواند بدون واکنش باشد، می‌گوید: «اگرچه برای اولین بار یک مقام نظامی‌در پاکستان با چنین حکمی‌مواجه می‌شود اما با توجه به مسائلی همچون قتل فجیع خاشقچی و بسیاری اتفاقات دیگر، بعید به نظر می‌رسد که افکار عمومی‌نسبت به این حکم واکنش تعجب برانگیزی نشان دهد.»
بیگدلی می‌افزاید: «اگرچه پرویز مشرف از سیمای جذابی برخوردار بود اما به نظر می‌رسد سرنوشت چندان خوبی در انتظار او نباشد، البته این
موضوع از خیلی سال قبل نیز مشخص بود!»