روزنامه شهروند
1398/10/21
کتابهایی برای بچههای بیدفتر
[ملیحه محمودخواه] خودش را به من رساند و آرام بیخ گوشم گفت خاله میشه به جای کتاب به من دفتر بدید؟ با تعجب نگاهش کردم و گفتم چرا دفتر؟ گفت خاله از اول سال یک دفتر داشتم، پول نداریم دفتر بخریم، به خاطر همین مشقهایم را با مداد مینویسم که بتوانم آن را پاک کنم. دیگر خطها قابل نوشتن نیست. این حرف دلم را ریش کرد و همان روز با کمک هلالاحمر چند دفتر تهیه شد و در اختیار بچهها قرار گرفت. دانشجویان عضو داوطلب جمعیت جوانان هلالاحمر دزفول بسیج شدهاند تا برای روستاهای محروم شهرشان کتابخانه درست کنند. این کتابخانهها که بیشتر در حسینیهها و خانههای هلال این روستاها دایر شده، محل اجتماع اهالی و بچههای روستا شده است. روستای انجیرک در حصار باغهای مرکبات جا خوش کرده است و 8 کیلومتر بیشتر با دزفول فاصله ندارد، جایی نزدیک به شهر، اما با فاصله زیاد از امکانات شهری. هنوز وقتی ماشین از کوچه باغهای روستا عبور میکند، خاک به اندازه قد ماشین از جا بلندمیشود و از دیوار باغها خود را به خانههای یک طبقه و کاهگلی روستاییان میرساند. برای رسیدن به حسینیه روستا باید از چند کوچه باغ روستا عبور کرد. حسینیه محل تجمع مردم روستاست. گاهی برای عزا، گاهی برای مشورت و گاهی هم برای حل مشکلات روستا، مردم در حسینیه جمع میشوند. همه عشق بچهها هم این است که بعدازظهرها خودشان را به حسینیه برسانند و سراغ کتابخانه حسینیه بروند. آنها مدت کوتاهی است که کتابخانه دارند و حالا وقتشان را به جای بازی در کوچهباغهای روستا در حسینیه و با کتابها میگذرانند. این کتابخانه به همت هلالاحمر در روستاهای اطراف دزفول ساخته شده است و دانشجویان کانونهای دانشجویی هلالاحمر دزفول بانی این اتفاق شدهاند. بستههای کتابها پس از تهیه در هلالاحمر دزفول با کمک دانشجویان به این روستا منتقلمیشود و در قفسههایی که اهالی با شوق و ذوق آنها را تهیه کردهاند، چیدهاند. موضوع کتابها متنوع انتخاب شده بود تا هر کسی هر سلیقهای دارد، بتواند از کتابخانه روستا استفاده کند. قرار شد شورای روستا هم مدیریت کتابخانه را در دست بگیرد تا همه بچهها و دانشجویان روستا بتوانند از کتابهای موجود در حسینیه بیشترین استفاده را داشته باشند.
احداث این کتابخانهها تنها به انجیرک محدود نمیشود و دانشجویان هلالاحمری روستاهای محروم منطقه را شناسایی و دستهدسته کتاب را به این روستاها منتقل کردهاند تا بچهها با کتابها مأنوس شوند. کاهش آسیبهای اجتماعی علت برپایی کتابخانههای روستایی
ایده این برنامه را سید ابراهیم موسویان که دبیر کانون دانشجویی هلالاحمر دانشگاه فنیوحرفهای است، مطرح کرده است. او که 9سال سابقه عضویت در جمعیت هلالاحمر را دارد، کاهش آسیبهای اجتماعی را مهمترین دغدغه و علت احداث کتابخانههای روستایی در اطراف دزفول عنوان میکند، زیرا معتقد است بیشترین علت مهاجرت به شهرها و به وجود آمدن شهرکهای اقماری و به تبع آن افزایش آسیبهای اجتماعی آگاهینداشتن مردم است و کتاب تنها راهی است که اطلاعات و آگاهی مردم را در هر سطح و منطقهای افزایش میدهد.
موسویان به «شهروند» توضیح داد که سرانه مطالعه در کشور ما بسیار پایین است، اما نکته مهم اینکه شرایط کتابخوانی برای همه یکسان نیست، برخی کتاب در دسترسشان است و آن را نمیخوانند، اما برخی کتابی در دسترس ندارند تا آن را مطالعهکنند. این تفاوت شرایط، این فکر را به ذهنم انداخت امکاناتی برای مردم در روستاهای محروم ایجاد کنیم تا مردم در روستای خود به کتاب دسترسی داشته باشند و بتوانند اطلاعات خود را افزایش دهند.
این داوطلب هلالاحمر ادامه میدهد: «کتابها با موضوعات مختلف انتخاب و دستهبندی شدهاند. انواع کتاب با موضوع فرهنگی، سیاسی و اجتماعی در میان این کتابها دیده میشود و برای کودکان زیر 10 سال نیز انواع کتابهای داستانی گنجانده شده است. کتابها با کمک هلالاحمر تهیه شده و سهم هر روستا از کتابها بیش از 600 کتاب است.»او از توزیع بیش از 7هزارو600 کتاب در بیش از 10 روستا خبرمیدهد و میگوید: «خانههای هلال یا دهیاری و حسینیه روستا محل کتابخانههای هلال شده است، حتی برای آنکه خواندن کتابها هدفمند شود، در برخی از روستاها مسابقه خلاصهکردن کتاب برای بچهها برگزار میشود تا دانشآموزان برداشت خود را از متن کتاب بنویسند و برای آن جایزه هم در نظر گرفته میشود.»
کتابها را هلالاحمر تأمین میکند، اما اداره ارشاد استان نیز قولهایی به ما داده و قرار است کتابهای بیشتری با کمک آنها تهیه و در روستاها توزیع شود، اینها را سید ابراهیم میگوید و ادامه میدهد: «در روزهایی که دانشجویان برای احداث کتابخانهها به روستاها میرفتند، برنامههای متنوعی برای مردم روستا در نظر گرفته میشد، ایستگاه سلامت، ایستگاه کتابخوانی، مسابقه و بازی ازجمله برنامههایی بود که دانشجویان هلالاحمری شرکتکننده در این طرح در روستاها برگزار کردند.»
موسویان توضیح داد: «از آنجا که امتحانات دانشجویان آغاز شده است، جوانان داوطلب خودشان نمیتوانند در روستا حاضر شوند، قرار بر این شد اعضای شورایاری روستا به ما مراجعه و کتابها را دریافت کنند تا پس از پایان امتحانات دوباره پروژه حضور در روستاها شروع شود و کار توزیع کتاب در روستاها را از سر بگیریم.»
موسویان طرح خود را به هلالاحمر کشور داده است و باور دارد اگر این طرح با همکاری هلالاحمر در همه استانهای کشور اجرایی شود، بار زیادی از آسیبهای اجتماعی در کشور کاستهمیشود و خودش نیز پیگیر آن است که هر چه سریعتر این کار عملیاتی شود، زیرا در مرحله نخست، هدفگذاری برای توزیع 16هزار جلد کتاب انجام شده است و در قدمهای بعدی تلاشمیکند که در روستاهای هر کشور همین میزان کتاب توزیعشود تا بار فرهنگی روستاها افزایش پیدا کند و اطلاعات مردم در مناطق محروم بالاتر رود.
او میگوید: «یکی از بهترین خاطراتی که در این روزها داشتم، این بود که یکی از اهالی روستا تماس گرفت و درحالیکه اشک میریخت از من تشکر میکرد. او میگفت پسرم امسال کنکور دارد و توان خرید کتابهای کمک درسی را برای او نداشتم. احداث کتابخانه باعث شد که هم دغدغه پسرم برای کنکور کمتر شود و هم خودم خجالت نکشم. این تماس ارزش تمام زحمتهایی که در این مدت کشیدیم را داشت.» یک روز متفاوت در کنار بچههای روستا
کار راهاندازی کتابخانه که تمام میشود نخستین حلقه کتابخوانی روستا شکل میگیرد. بچهها دور هم جمع میشوند تا یکی از دانشجویان برایشان صحبت کند و کتاب بخواند اما کتابخوانی تنها موضوع صحبت این دانشجویان نیست و آنها که قبلا تجربه کنکور و دانشگاه را داشتهاند به بچههای کنکوری مشاوره هم میدهند.
نگین پاکطینت یکسال است که بهعنوان داوطلب به جمعیت هلالاحمر پیوسته است و دبیر کانون هلالاحمر دانشگاه فرهنگیان دزفول است. او عضو گروه جوانان هلالاحمری است که برای توزیع کتابها دست به کار شده است و در دو روستا همراه تیم دانشجویی هلالاحمر بوده است. پاکطینت میگوید: «بستهبندی کتابها دو روز طول کشید و به همراه آنها به روستا رفتیم. آنقدر اهالی روستا از ما استقبال کردند که 10برابر انرژی گرفتیم. یک روز خوب را با بچههای روستای انجیرک و حمزه سپری و بازی کردیم و کتاب خواندیم و با شادی بچهها شاد شدیم.»او که دانشجوی رشته آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان است میگوید: «بچههای روستا نسبت به دانشآموزان مناطق شهری امکانات کمتری دارند و به همین دلیل تمام تلاشم این بود که با بچهها صحبت و در مورد انتخاب رشته کمکشان کنم. بازخورد دانشآموزان نیز بسیار جالب بود برخی از آنها میگفتند میخواهیم معلم شویم و برخی نیز مصمم شده بودند با کتابهای کمک درسی که برایشان تهیه کرده بودیم بهتر درس بخوانند و شغل مناسبی برای خود پیدا کنند و این امید و انگیزهای که در این بچهها ایجاد شده بود، شیرینی تلاشهای شبانهروزی ما بود.»
شادترین روز زندگیام در کنار بچهها ایجاد شد
روستای حمزه مقصد دیگر دانشجویان دزفولی بود. این بار هم در حسینیه روستا با همکاری دهیاران کتابخانه کوچکی مهیا شد تا بچهها بیشتر با کتاب و کتابخوانی آشنا شوند.
لیلا فتحی، نایب دبیر کانون هلالاحمر دانشگاه آزاد بهترین خاطرات زندگیاش را حضور در روستای حمزه میداند و میگوید: «شادی و نشاطی که بچهها در احداث کتابخانه با آن داشتند قابل وصف نیست و این از بزرگترین لذتهای زندگی من است.»او پیشنهاد کرد که اگر هلالاحمر این طرح را در سایر نقاط کشور نیز اجرا کند، میتواند قدم بسیار بزرگی در کاهش آسیبهای اجتماعی و افزایش سواد عمومی بردارد. او گفت روزی که کتابها را به روستای حمزه بردند دانشآموزان روستا به استقبال دانشجویان آمدند تا با کمک هم نخستین کتابخانه روستا را راهاندازی کنند. همراهی، همفکری و تلاش دانشآموزان برای چیدن کتابها بسیار زیبا و وصف ناشدنی بود.
کتابهای داستان در طبقههای پایین چیده شد تا بچهها بتوانند به راحتی به آن دسترسی داشته باشند و کتابهای کمک درسی و دینی و تاریخی در قفسههای بالاتر قرار گرفتند تا بزرگترها بتوانند از آن استفاده کنند.پای پیرمردها نیز به حسینیه باز شد و دلیل آن هم ایستگاه سلامتی بود که در حسینیه راه افتاده بود و آنها که زیاد اهل کتاب و کتابخوانی نبودند، آمده بودند تا فشار خون و قند خونشان را اندازه بگیرند.
نایب دبیر کانون هلالاحمر دانشگاه آزاد ادامه میدهد: «آن روز در میان بچههای روستا چشمم به دختر دوازده ســالهای افتاد که وارد جمع دانشآموزان نمیشـد. همه با اشتیاق کتاب میگرفتند و قصههایـش را بــرای هـم تعریف میکردنـد، اما او گوشــه حســینیه ایســتاده و تنها تماشــاگر عشق و علاقه دانشآموزان بود. وقتی ســراغش رفتم، گفت سواد خواندن و نوشتن ندارد و به دلیل مشکلات مالی نتوانسته درس بخواند. به او هم چند کتاب هدیـه دادیم. وقتی میرفتیم با اشتیاق گفت میخواهد هر طور شده در مدرسه روستا ثبتنام کند.» کمبود امکانات در برخی از روستاها آمار ترک تحصیل را بالا میبرد
فاطمه ناخدا از دیگر داوطلبان هلالاحمری است که در این طرح حضور داشت. او فارغالتحصیل حقوق بینالملل و معتقد است این اقدامات میتواند هم در روحیه جمعی و هم در بالا بردن سطح سواد مردم جامعه نقش موثری داشته باشد.
او از خاطرات خود از روستای حمزه میگوید: «دختری 10ساله به من گفت خاله میتونم یه چیزی بهت بگم. گفتم بگو عزیزم. گفت میشه بهجای کتاب به من دفتر بدید؟ با تعجب پرسیدم مگه دفتر نداری. گفت یه دفتر دارم اما چون دیگه نمیتونیم دفتر بخریم هر بار آن را پاک میکنم و دوباره مشق جدید روی نوشتههای پاک شده مینویسم. از صحبتهای دخترک قلبم ریش شد. روز بعد موضوع را با هلالاحمر مطرح و مقداری دفتر تهیه کردم و به کتابخانه روستا اهدا شد.»
او معتقد است توجه به مناطق محروم باید در اولویت کار همه سازمانها و ارگانها باشد، زیرا در صورتی که به این بچهها توجه شود میتوانند قدمهای بزرگی برای اعتلای روستا و شهر خود بردارند. هلالاحمر برای کاهش محرومیت دانشآموزان تلاش میکند
مصطفی طحان، رئیس هلالاحمر دزفول درباره حضور پررنگ امدادگران و کارکنان شعبه هلالاحمر دزفول در این طرح به «شهروند» میگوید: «از دو ماه پیش طرح راهاندازی کتابخانه در روستاهای دزفول کلید خورد. پیشنهاد این کار با جوانان داوطلب بود و بیش از 7هزار جلد کتاب از سوی هلالاحمر تهیه شد و اولویت توزیع این کتابها به روستاهایی داده شد که خانه هلالاحمر داشتند تا بتوانند کتابخانهها را در این مکانها مستقر کنند.»
او توضیح داد که وقتی دانشجویان باانگیزه دزفول، موضوع طرحشان را با ما درمیان گذاشتند، در ساختمان شـعبه هلال دزفول محلی را در اختیارشـان قرار دادیم تا کتابهای تهیه شده را ابتدا دستهبندی و سپس برای انتقال به روستاهای محروم، بستهبندی کنند.
طحان از همکاری شـعبه هلالاحمر دزفول با اعضای کانونهای دانشجویی، در اجرای مراحل بعدی توزیع کتاب و راهاندازی کتابخانه در روستاهای دزفول میگوید: «قرار است بیش از 15هزار جلد کتاب تهیه و در روستاها توزیع شود و در ماه بهمن و اسفند نیز این طرح ادامه پیدا میکند. در مراحل بعدی سراغ دیگر روستاهای محروم دزفول میرویم. شناسایی دیگر روستاهایی که نیاز به کتابخانه دارند، هماهنگـی با دهیاریهـا و خانههای هلال دراین روسـتاها انجام شده و شــعبه دزفول نیزمسئولیت حملونقل کتابها را به این روستاها برعهده خواهد گرفت.»
پربازدیدترینهای روزنامه ها