«ابتکار» از شروط لازم برای خصوصی‌سازی خودروسازان گزارش می‌دهد واگذاری‌های غیراصولی

کیمیا نجفی
هنگامی که صحبت از فرایند خصوصی‌سازی به میان می‌آید در ابتدا چالش‌های آن مورد توجه قرار می‌گیرد، چراکه فرایند واگذاری طی سال‌های متمادی در کشور نشان داده است که خصوصی‌سازی در ایران با مدل‌های موفق در دنیا فاصله بسیاری دارد و اکثر واگذاری‌ها محکوم به شکست می‌شوند.
در گذشته، دولت‌ها نقش مهمی را در فضای اقتصادی ایفا می‌کردند و به عنوان حامیان اصلی نهادهای اقتصادی به شمار می‌رفتند، در این شرایط قطع به یقین حضور بخش خصوصی کمرنگ‌تر می‌شد. با گذشت زمان، این نوع نگاه که دولت تنها مسئولیت یک نهاد اقتصادی را عهده‌دار باشد تغییر یافت و در این شرایط توجه‏ها به سمت توسعه بخش‌های خصوصی کشیده شد. خصوصی‌سازی یک سیاست اقتصادی جهت تعادل بخشیدن میان دولت و بازار است، البته در این میان باید اشاره کرد که بسیاری از صاحب‌نظران بر این باورند که این تعادل بیشتر به نفع بازار خواهد بود. اما چرا خصوصی‌سازی در ایران با شکست مواجه شده است؟ پرسشی که کارشناسان و صاحب‌نظران دلایل مختلفی را برای آن مطرح می‌کنند. از مصادیق بارز خصوصی‌سازی در کشور می‌توان به هپکو، صنایع فولاد و... اشاره کرد و آن‏طور که مشخص است هیچ‌کدام از این تجربه‌ها با موفقیت همراه نبود. حال یکی از مباحث داغ و مطالب روز اقتصاد ایران در خصوص خصوصی‌سازی، موضوع واگذاری سهام خودروسازان است. بحثی که هر از چندگاهی بر سر زبان‌ها می‌افتد و سپس به دست فراموشی سپرده می‌شود. این در حالی است که با نگاهی به گذشته خصوصی‌سازی در کشور نگرانی برای شکست این مورد هم قوت بیشتری می‌گیرد. با توجه به این مسائل باید منتظر ماند و دید که واگذاری سهام خودروسازان به چه سرنوشتی دچار خواهد شد. اخیرا آرش محبی‌نژاد، دبیر انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعه‌سازان‌، در گفت‌وگو با ایرنا از لزوم رعایت کردن 3 شرط در بحث واگذاری سهام خودروسازان گفت: «پیشنهاد واگذاری سهام خودروسازان باید با سه شرط اصلاح فضای پیرامونی صنعت خودرو، اصلاح ساختار خودروسازی و کاهش تصدی‌گری‌های دولت انجام شود. در واگذاری خودروسازان، باید دید دلیل واگذاری اندک سهام باقی‏مانده دولت در آنها چیست؟»
وی افزود: «در ظاهر هدف اصلی، کاهش مداخله دولت در امور داخلی این شرکت‌هاست، اما اگر خصوصی شدند و همچنان دخالت‌های دولتی و حاکمیتی (شامل مجلس و قوه‏قضائیه) بخواهد ادامه یابد، کمکی نخواهد کرد. فضای کنونی کسب‏وکار و فضای پیرامونی صنعت خودرو چه دست بخش خصوصی یا دولت باشد، جای کار برای خودروساز و قطعه‌ساز نمی‌گذارد و به‌‏ویژه با قیمت‌گذاری‌های دستوری و با وجود قوانین و مقررات مخل کسب‏و‏کار فرقی نمی‌کند که معضل از دوش دولت برداشته شده و به دوش بخش خصوصی گذاشته شود. اگر دخالت‌های دولت ادامه یابد، بخش خصوصی نیز نمی‌تواند کار زیادی از پیش ببرد و مشابه بسیاری خصوصی‌سازی‌ها، محکوم به شکست خواهد بود.»


وی با بیان اینکه دولت در دو خودروساز بزرگ کشور سهام چشمگیری ندارد، گفت: «معضل اصلی در ساختار شرکت‌های خودروسازی است؛ زیرا این شرکت‌ها سهام‌های تودرتوی بیش از ۳۰ درصدی در شرکت‌های زیرمجموعه خودشان دارند و با واگذاری سهام ناچیز باقی‌مانده مشکلی حل نمی‌شود».
اگر مطابق آنچه مسئولان می‌گویند قرار بر این باشد که تا پایان سال ۹۹ خودروسازی‌ها واگذار شوند، به نظر می‌رسد برای جلوگیری از ناکام ماندن این فرآیند باید برنامه‌ای دقیق و همه‏جانبه را در دستور کار قرار داد. در این راستا محمدرضا نجفی‌منش، رئیس انجمن صنایع همگن قطعه‌سازی درخصوص واگذاری سهام خودروسازان و لزوم داشتن برنامه‌ای دقیق برای تحقق اهداف در این بخش به «ابتکار» گفت: شرایطی که دبیر انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعه‌سازان در خصوص واگذاری سهام خودروسازان مطرح کرده‌اند کاملا صحیح بوده و اصول اصلی این کار است که ما باید داشته باشیم. علاوه‌بر این باید بگویم یکی از راه‌ها برای رسیدن به هدف این است که صنعت را به صاحبان اصلی و اولیه خود بازگردانیم،‌ شاید در این صورت بتوانیم روزهای خوبی را در این صنعت شاهد باشیم. مسئله‌ای که وجود دارد و ما باید به آن توجه داشته باشیم این است که اگر این صنعت در دست دولت باشد ضرر بیشتری را خواهد دید.
رئیس انجمن صنایع همگن قطعه‌سازی از راهکاری برای هموار شدن راه واگذاری اشاره کرد و گفت: یک راه ساده برای کاهش تصدی‌گری‌ها که تمام مسئولان هم به آن اشاره کرده‌اند این است که دولت اراده کند و خود را از این بخش جدا کند. اگر این اراده وجود نداشته باشد تحت هیچ شرایطی نمی‌توان یک واگذاری موفق داشته باشیم. بارها مقامات دولتی به این اراده تاکید کرده‌اند و اکنون تنها باید این تاکیدات را عملیاتی کرد. اگر دولت بخواهد می‌تواند به‏راحتی خود را از این صنعت جدا کند و آن را در مسیر درست قرار دهد.
نجفی‌منش در بخش دیگری از صحبت‌هایش به ضرورت واگذاری شرکت‌ها به صاحبان اصلی و کاربلدان تاکید کرد و در این‌باره ادامه داد: ما نزدیک به 900 خصوصی‌سازی داریم که برخی از آنها به‏شدت ناموفق بوده است، چراکه این شرکت‌ها را به غیر از اهل خود واگذار کردند. سپردن شرکت‌ها به اهل فن و کاربلدان در آن زمینه، مهم‌ترین بخش در یک واگذاری است و باید به آن توجه کرد. ما باید مزایده را میان اهل کار بگذاریم، نه کسانی که پول بیشتری را می‌دهند. متاسفانه ما تا کنون در جریان خصوصی‌سازی‌ به افراد با پول بیشتر توجه کرده‌ایم و اهلیت را در نظر نگرفته‌ایم.
وی اظهار کرد: همان‏طور که گفتم دولت باید اراده‌ کند و در جریان واگذاری به اهلیت توجه داشته باشد، در آن شرایط است که ما می‌توانیم شاهد یک فرایند موفق در خصوصی‌سازی باشیم.
سایر اخبار این روزنامه
سردی هوا کارتن‌خواب‌ها را راهی گرمخانه‌ها کرد کارتن‌خواب‌ها در آغوش زمستان محمدعلی وکیلی وحدت زیر تابوت چرا ادبیات معاصر ایران در دیگر کشورها چندان مطرح نمی‌شوند؟ رد کمرنگ ادبیات ایرانی در کتابفروشی‌های جهان «ابتکار» از شروط لازم برای خصوصی‌سازی خودروسازان گزارش می‌دهد واگذاری‌های غیراصولی چه کسانی از کاهش شاخص ضرر کردند؟ نفع بالای خریداران سهام از بازار شورای نگهبان نتایج بررسی صلاحیت‌ نامزدها را امروز اعلام می‌کند زنگ آغاز انتخابات کشورهای اروپایی به درخواست ترامپ چه پاسخی دا‌دند؟ نه به خروج از برجام با صدور پیامی انجام شد قدردانی سپاه پاسداران از ملت‌ ایران و عراق درخواست عادل عبدالمهدی از پمپئو نمایندگان خود را برای خروج امن به عراق بفرستید ظریف خطاب به شورای امنیت: اقدام ایران بر اساس ماده 51 منشور سازمان ملل بود وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرد جزئیات جدید تحریم‌های آمریکا علیه ایران صلح‏بانان کذایی کاخ سفید