روزنامه آفتاب یزد

هجوم جوانان شهرستانی به تهران برای شغل سرایداری

آفتاب یزد- گروه گزارش:‌ «بگو همشهری‌هایت هم بیایند! »
این اصطلاحی است که این روزها بیشتر جوانان جویای کار در مناطق شمالی تهران به آن عمل می‌کنند. وقتی یکی از آنها می‌آید، همین که اوضاع خوب می‌شود با اهالی روستایشان تماس می‌گیرند و می‌گویند بیا اینجا شرایط خیلی خوب است.
اگر گشتی در مناطق شمالی شهر تهران بزنیم به خوبی متوجه آگهی‌هایی می‌شویم که بر روی پست‌های برق یا در و دیوار نصب شده به این مضمون: جوانی هستم متاهل دنبال شغل سرایداری!
دیر زمانی خانه‌های شهر تهران، یکدست بود، کوچه‌هایی با درختان زیبا و هر کس صاحب اختیار خانه خود بود. به قول قدیمی‌ها همه چیز هویت داشت از شکل و شمایل خانه‌ها گرفته تا کوچه و خیابان‌ها، بویژه آنکه مهم ترین مولفه هویت هر شهری، ساختمان‌هایش است. اکنون همه یکجانشین شده‌اند و البته شخصی هست که مراقب است همه کارها و امور نظافت و مراقبت به خوبی در این مجتمع‌های بزرگ پیش برود.


>بعد از ازدواج، تهران!
از وقتی برج‌ها و مجتمع‌ها در خیابان‌های بالای شهر ساخته شد شغل سرایداری هم به حرفه خدماتی با اهمیتی تبدیل شد. ساختمان‌های چند طبقه نیاز به افرادی دارد که بتوانند به امور عادی و عمومی ساختمان‌ها رسیدگی کنند. درختان باغچه را آبیاری کنند، کیسه‌های زباله را جابجا کنند، فضای عمومی ساختمان را تمیز کنند و...
این شغل این روزها در مناطق شمال شهر تهران طرفداران زیادی پیدا کرده است. شهرستانی‌های شاغل در این حرفه عمدتا جوانانی هستند که مراسم ازدواج را در شهرستان می‌گیرند، بعد از آنکه برای ماه عسل به شهرهای زیارتی رفتند و تب و تاب عروسی تمام شد از طریق دوستان یا اقوامی که در تهران دارند برای دست و پا کردن یک شغل تلاش‌هایشان را شروع می‌کنند.
برخی از این افراد تعارف را هم با همشهری‌های خود کنار گذاشته‌اند. چند روزی با همسر یا بچه شان به خانه قوم و خویش یا دوست سرایدارشان در شمال تهران می‌روند و مهمان او می‌شوند تا هم شرایط را از نزدیک بررسی کنند و هم اگر بخت با آنها یار بود با پرس و جو و سپردن به این طرف و آنطرف یک شغل سرایداری پیدا کنند و با زن و فرزند در همان جا مشغول به کار شوند.
>کرایه خانه نمی‌دهی خلاص !
عزیز یکی از سرایدار‌ها در منطقه شمال تهران به خبرنگار آفتاب یزد می‌گوید: هم آب و هوای خوبی دارد هم شغل کم دردسری است و تخصص چندانی هم نمی‌خواهد.
او که از یکی از روستاهای خراسان جنوبی به تهران آمده، می‌گوید: سربازی هم نرفتم ولی تو رو خدا آمارم را ندهی، تازه ازدواج کردم، با سرایداری امور می‌گذرانم.
خودش می‌گوید پسر عمویش برایش جور کرده و وقتی کسی به او سپرده بود مرام گذاشته و من را معرفی کرده بود و البته ضمانت ام را هم کرده بود.
«مگر به راحتی می‌شود ضمانت کسی را کرد؟ تا نشناسند کار بهت نمی‌دهند»
این را عزیز می‌گوید و افتخار می‌کند که همشهری‌ها هوایش را دارند و حتی او را ضمانت کرده‌اند. با این حال این جوان تازه شاغل می‌گوید: «من هم وقتی کمی پا بگیرم همشهری‌هایم را خواهم آورد و خودم ضمانت شان را می‌کنم. این یعنی انسانیت.»
>مگر جای کسی را تنگ کرده ایم؟
سخی جوان سرایدار دیگری است که نزدیک به 2 سالی در یک مجتمع 20 واحدی در غرب سعادت آباد مشغول کار است. او از اتباع افغان است و موقعی که از او می‌پرسم اصلا اجازه کار داری یا خیر؟ اخم می‌کند و سعی می‌کند جواب ندهد.
با این حال پس از اینکه او را مطمئن کردم که مشکلی برایش ایجاد نمی‌شود سر صحبت را باز کرد و گفت: برای کارفرما نفع دارد که ما را بیمه نکند سرایدار ایرانی کم یافت می‌شود بدون بیمه کار کند.
او ادامه می‌دهد: افغانی‌ها اینجا حق آب و گل دارند، ساختمان‌ها چطور آجر به آجر بالا رفته؟ بیشترشان کارگر افغانی بوده‌اند و بعد از ساخت و سازها در همان ساختمانی که کارگری می‌کردند ماندگار شدند.
سخی ادامه می‌دهد: کارگران ایرانی دوستان ما هستند و آدم‌های خوبی هستند ولی با هر شرایط کار نمی‌کنند اما ما افغان‌ها در هر شرایطی حاضر به کار هستیم جای کسی را هم تنگ نکرده‌ایم.
در پاسخ به این سوال که کارش الان چیست و چه می‌کند، می‌گوید: رفت و روب، تمیز کردن، مراقبت عبور و مرور و آمدن راهزن یا آدم نابکار را می‌پایم و طراوت دهی درختان و باغچه‌ها را انجام می‌دهم.
اگر این تلقی وجود نداشت که سرایداری شغل راحت و بی دردسری است شاید کسی حتی سراغ این شغل هم نمی‌اومد. سخی اما می‌گوید:‌ چه کسی گفته شغل راحتی است؟ مثلا شب خوابی یک ساکن می‌آید ریموتش کار نمی‌کند ما را بیدار می‌کند. خواب نداریم و باید در هر لحظه آماده باش بمانیم.
>تهران و خانه مجانی را عشقه!
اما خیلی از جوانان ایرانی دوستدار شغل سرایداری نظر متفاوتی از سخی دارند و می‌گویند کار راحتی است؛ هم در تهران هستیم و هم سرپناه مجانی داریم.
خدا مراد از آن افرادی است که شغلش را دوست دارد. او اهل یکی از روستاهای خرم آباد است. « اینجا خانه متری خدا تومان است ولی یک سرپناه بهت می‌دهند کرایه خانه نمی‌دهیم، همسایه‌های باکلاس داریم»
او می‌گوید: کوچه‌ها خلوت است و آرامش هست، گاهی با بقیه سرایدارها جمع می‌شویم و باهم موبایل بازی می‌کنیم و گپ و گفت و شادی داریم. شبیه ده مان است.
وقتی از او می‌پرسم: خب با این کار، آرامش کوچه‌ها و محله را با پاتوق‌های شبانه از بین می‌برید و ایجاد سر و صدا می‌کنید، می‌گوید: کسی کاری به کار ما ندارد و تا حالا هم چیزی به ما نگفته اند، ما عادت به تنها بودن نداریم و زیاد دور هم جمع می‌شویم، مثلا شب‌ها در یک ساعت مشخص سطل‌های زباله ساختمان را می‌بریم و دید و بازدید داریم.
خدا مراد می‌گوید: خیلی از هم ولایتی‌های من دنبال کار سرایداری هستند البته من چند جا سپردم. به هرحال حرفه ما این است، خاک این کار را خورده ایم،دوستان و اقوام هم بیایند راهشان می‌اندازیم، زور بازوی ما را این جوان‌های تهرانی هم ندارند!
>این تب داغ حالا حالاها پائین بیا نیست
دعوت به آمدن به تهران را راست می‌گوید. بر روی هر در و دیواری آگهی زده‌اند که جویای شغل سرایداری هستیم. چه بسا که شاغلان برای اقوام شان و دوستان هم ولایتی خود دست به کار شده‌اند.
به یکی از این جوان‌ها زنگ می‌زنم. می‌گوید: بچه‌اش تازه بدنیا آمده و الان تهران است، خانه یکی از اقوام. قبلا شاگرد نانوا بوده و نانوایی الان جمع شده است. می‌گوید: تنبل و تن پرور نیست و صبح زود از خواب بیدار می‌شود، زور بازوی خوبی هم دارد.
سرایداری در تهران برای جوان‌های شهرستانی شغلی ایده آل است و آنطور که به نظر می‌رسد تب و تاب آن به این زودی‌ها نمی‌خوابد. چون هر سرایداری مایل است هم ولایتی‌های خود را هم به پایتخت بیاورد تا در کنار هم باشند و احساس تنهایی نکنند.
>برج می‌سازن، سرایدار زیاد می‌شود
سرایدارها می‌‌‌‌‌توانند به صورت تمام وقت در محل مورد نظر مانند انواع اماکن مسکونی، اداری و باغ‌ها‌‌‌‌‌ ساکن شود. یک سرایدار باید توانایی تعمیر ساده برخی از وسایل و تجهیزات ساختمان را داشته باشد. آشنایی با انواع گل و گیاه و نحوه نگهداری از آن‌‌‌‌‌ها، از مهارت‌‌‌‌‌های اصلی یک سرایدار است.
شغل سرایداری برای نگهداری و حفاظت از انواع ساختمان‌‌‌‌‌های مسکونی، شرکت‌‌‌‌‌ها، سازمان‌‌‌‌‌ها و... مطرح است و با وجودی که ساعات کاری این شغل عموما تمام وقت است و افراد با توانایی‌‌‌‌‌های مختلف می‌‌‌‌‌توانند برای استخدام در این شغل اقدام کنند طرفداران زیادی پیدا کرده است. در مناطق شمال شهر تهران، با توجه به روزافزون بودن ساخت برج‌‌‌‌‌ها و نیاز به سرایدار، بازار کار این شغل رو به افزایش است.
>تحویل مان نمی‌گیرند
در کنار همه به به و چه‌ چه‌های این شغل برای جوانان شهرستانی، مشکلاتی هم وجود دارد که بیان آنها خالی از لطف نیست. از جمله این مشکلات فاصله طبقاتی و نگاه از بالا به پائین ساکنان به افراد سرایدار است.
مشاهدات عینی در چند ساختمان نشان داده مردان سرایدار گاهی که از پس مشکلات و اداره کار بر نیایند همسر یا فرزندان خود را هم به کار می‌گیرند تا امور ساختمان رفع و رجوع شود.
در یک مثال واضح خودتان را جای سرایداری بگذارید که به همراه همسرتان در سوئیت چندمتری سرایداری یک مجتمع ساکن شده اید و هر دو ( زن و شوهر) شبانه روز کار کرده، کل ایام تعطیل را در خانه مانده اید. طبیعی است که وقتی محل کار خانه شما باشد باید همه حواس را متوجه کار در محدوده وظایف کرد.
خیلی از ساکنین هم ارتباط چندان دوستانه‌ای با سرایدارها و خانواده‌هایشان ندارند و اغلب با یک نگاه طبقاتی از کنار سوئیت این افراد رد می‌شوند و گاهی هم ممکن است خیلی گرم و گیرا جواب سلام سرایدار را ندهند.
>چقدر حقوق؟
شاید پولش خوب نباشد اما همین که در تهران و بالای شهر زندگی کنی کافی است تا با درآمدش هم کنار بیایید. بحق حقوق به خصوص با شرایط امروز تورم موضوع کم اهمیتی نیست اما گشتی در آگهی‌ها و صحبت با کارفرما حاکی از آن است که رقم چندان خوبی هم برای این کار تمام وقت وجود ندارد.
در یکی از آگهی‌ها، حقوق یک میلیون و ۹۰۰هزار تومانی برای یک سرایدار مجرد تبعه افغانستان برای نگهبانی و نظافت مجتمع مسکونی با شرایط جای خواب و غذا پیشنهاد شده است. همچنین حقوق پیشنهادی برای یک سرایدار مجرد ماهانه یک میلیون و۶۰۰ هزار تومان به همراه یک سوئیت ۳۰ متری برای اسکان سرایدار است.
برای یک نگهبان و سرایدار مرد افغان هم یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان به عنوان حقوق ماهانه پیشنهاد شده بود. یکی از آگهی دهنده‌ها به عنوان یکی از آپشن‌های مهم سرایداری، انتظار دارد که سرایدارش حتما از یک نژاد خاص باشد. او در آگهی خود گفته یک سرایدار بدون فرزند می‌خواهد با حقوق یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومانی به همراه بیمه و سوئیت ۵۰ متری برای اسکان. البته سرایدار مورد نظر حتما باید زیر ۴۰ سال بوده و از اصالت‌های خراسان، مشهد، گیلان، مازندران و آذربایجان باشد!
گرچه «زوج سرایداری» گاهی برای یک کارفرما مزیت است چون از نیروی کار دونفره آنها نهایت استفاده می‌شود اما گاهی هم ممکن است برخی ساختمان‌ها میانه خوبی با این افراد متاهل یا حتی بچه دار نداشته باشند.
در بین آگهی‌ها، آن‌هایی که آگهی دهنده یک شخص است و برای خانه، ویلا یا محل کار خود سرایدار می‌خواهند، حقوق پیشنهادی بسیار بیشتر و حتی نزدیک دو برابر نسبت به آگهی‌های شرکتی است.
بیشترین علاقه و تمایل جوانان شهرستانی هم به این نوع آگهی‌هاست و اگر همشهری‌ها نتوانند کاری کنند یا آشنایی در تهران نداشته باشند کافیست سری به آگهی‌های سایت‌ها بزنند تا به شغل مطلوب خود نزدیکتر شوند. گاهی هم حقوق یک میلیون و 700 یا بیشتر به شرط استخدام زن و شوهر یعنی فعالیت توامان هر دویشان است یعنی نفری ۸۵۰ هزار تومان در ماه.
برخی جاها هم سرایدار ثابت نمی‌خواهند و همین که فردی از صبح تا عصر حضور داشته باشد کافیست چرا که دوربین‌های مدار بسته به اندازه کافی فعال هستند و دیگر نیازی به مراقب و بپا نیست و امور روزانه هم که در طول روز انجام می‌شود. در یکی از این موارد، حقوق دو میلیون و ۲۰۰ هزار تومانی برای خانم زیر ۴۰سال و در ازای انجام امور منزل و البته گاهی نیز با جای خواب پیشنهاد شده است.
>وظایف سخت، مسئولیت سخت تر
گرچه شغل سرایداری مورد توجه خیلی از شهرستانی‌ها قرار دارد اما به نظر می‌رسد وظایف رسمی تعریف شده برای این شغل چندان هم این حرفه را ساده و راحت نشان نمی‌دهد.
مدیر یک ساختمان در محله هرمزان شهرک غرب درباره وظایف یک سرایدار به خبرنگار آفتاب یزد می‌گوید: سرایدار باید سکونت دائم در ساختمان داشته باشد و در طول شبانه روز بازدید و کنترل کلیه در و پنجره‌‌‌‌‌ها، تاسیسات و شبکه‌‌‌‌‌های روشنایی، حرارتی، آبرسانی، گاز‌رسانی و سایر اموال را تا پایان ساعات کار اداری انجام و از بسته بودن یا باز بودن آن‌‌‌‌‌ها طی بازدیدهای مکرر در طول شبانه روز مطمئن بشود.
ریحانه امراللهی می‌افزاید:‌ وظایف حفاظتی سرایدارها بیشتر است؛مثل مراقبت از ورود و خروج غیرمجاز افراد، لوازم، وسایل و همچنین وسایل نقلیه و نظایر آن در ساعات کاری و همچنین اطلاع فوری اتفاق‌‌‌‌‌ها و حوادث غیرمترقبه و گزارش کردن رویدادها به مدیر ساختمان و در کنار اینها البته بحث نظافت لابی و کابین آسانسورها و ورودی ساختمان هم وظیفه حائز اهمیتی است و بعد از آن نظافت باغچه‌ها‌‌‌‌‌، جدا کردن علفهای هرز، آبیاری و رسیدگی به گل‌‌‌‌‌ها و فضای سبز جزو وظایف سرایدار است.
وی درباره گزینش و شخصیت شناسی افراد برای تصدی این شغل می‌گوید: سرایداری همچون سایر مشاغل خدماتی نیاز به داشتن روابط اجتماعی خوب دارد. ماهیت کار سرایداری ایجاب می‌‌‌‌‌کند که این افراد رازدار و حرف گوش کن باشند؛ علاوه بر این، یک سرایدار باید توانایی انجام کارهای فنی مرتبط با ساختمان را داشته باشد. دقت بالا در ورود و خروج افراد در ساختمان و کنترل آنها از دیگر ویژگی‌‌‌‌‌های یک سرایدار خوب است. اهمیت دادن به نظافت و زیبایی اطراف، از ویژگی‌‌‌‌‌های شخصیتی شغل سرایداری محسوب می‌شود. قطعا به نظر من متقاضیان با این ویژگی‌‌‌‌‌ها شانس بیشتری برای استخدام را دارند.
>شغل سرایداری در غرب
در دیگر کشورها سرایدارها معمولا افرادی خاص و از طبقات نیمه متوسط هستند. مثلا در فرانسه اغلب سرایداران زنان و مردان مسنى‌ هستند که عمرى را در یک اطاق کوچک گذرانده و نگهبان اموال و نگهدار رازهاى ساکنین آپارتمان‌ها‌ محسوب می‌شوند و البته بیشتر آنها هر روز با زانودرد و کمر خمیده به نظافت مشغول هستند و انجام وظیفه می‌کنند. البته آنان از مزایای قانونی استفاده می‌کنند‌ و قانون پشتیبان آنان است. اما اکنون در بیشتر کشورهای غربی آپارتمان‌های مسکونی مدرن شده و با سیستم‌های هوشمند کنترل و نگهداری می‌شوند و در نتیجه شغل سرایداری دیگر رونق چندانی ندارد و بیشتر آنها به اماکن دولتی و ادارات کوچ کرده‌اند.
>شغل سرایداری در ایران از کی شروع شد؟
رشد سریع شهرنشینی در ایران همواره تبعات خاص خود را داشته است.در ایران نیز پس از توسعه آپارتمان‌نشینی در تهران و مخصوصاً‌ از سال‌هاى 1352 به بعد، شغل سرایداری گسترش زیادی یافت. در سال‌های اول شاغلین سرایداری اغلب افغانى‌های متاهّل‌ بودند که با حقوق ناچیز به خاطر یک مسکن بهتر سرایدار می‌شدند‌.
البته به گفته قدیمی تر‌ها بیشتر سرایدار‌های قدیمی افراد شریف و درستکارى بودند که به‌ندرت به‌سوى کار خلاف می‌رفتند. از سال‌های 1370 به علت تغییرات سیاسی و اجتماعى در مناطق روستایی و شیوع بیکارى‌ و افزایش گرانى و عدم وجود فرصت‌های شغلی، جوانان بیکار به سوى تهران روانه و اکنون به‌جرات می‌توان‌ گفت که بیشتر سرایداران آپارتمان‌ها و یا منازل ویلایى شهر تهران جوانان شهرستانی جویای شغل هستند که چنانچه در ابتدای گزارش ذکر شد تمایل و اشتیاق شدیدی به این حرفه دارند.
>بازار عرضه و تقاضا برای شغل سرایداری
جوانان شهرستانی به علت مشکلات شغلی در شهرهای خود به هر روی به کلانشهرها مثل تهران روی می‌آورند و در این میان آنچه مسلم است اینکه استقبال از شغل سرایداری در تهران می‌تواند دلایل متعدد داشته باشد.
به علت افزایش عرضه و کاهش تقاضا، جوانان شهرستانی چاره‌اى جز قبول این شغل ندارند و ناچار کار سخت و دشوار را با حقوق کم و بدون اضافه‌کارى و مزایا قبول می‌کنند. البته ذائقه‌های امروزی زندگی در فضای لاکچری را هرچند محدود و سخت باشد، می‌پسندند.
یکی از عمده ترین مشکلات این قشر این است که اکثریت هیئت‌ مدیره‌هاى آپارتمان‌ها از بیمه کردن سرایداران خوددارى کرده و در صورت اصرار، آنان را اخراج می‌کنند. در این شرایط گاهی سرایدار اخراجى دستش به جایى نمی‌رسد.
>خوش نشینی یا دردسر؟
با این حال به نظر می‌رسد تغییر ترکیب جمعیتی کلانشهرها به واسطه حضور جوانان شهرستانی برای مشاغلی چون سرایداری، به علت عدم وجود ثبات شغلی نمی‌تواند تاثیری در کاهش بیکاری‌ها داشته باشد بخصوص که در بیشتر موارد هم مشاهده شده که متقاضیان این شغل افرادی تحصیلکرده بوده‌اند و از سر ناچاری یا نبود شغل متناسب با تحصیل و تخصص خود مجبور به انتخاب آن می‌شوند. گرچه بخش بیشتری از همین طیف ( جوانان شهرستانی) محض خوش نشینی و عافیت‌طلبی گمان می‌کنند که این شغل برای آنها حرفه آسان و کم دردسری است اما باید توجه داشت که مسئولیت‌های این شغل با توجه به حدود وظایف تعریف شده نمی‌تواند شغل آسانی به حساب بیاید و در صورت غفلت یا عدم توجه ممکن است مسئولیت‌های سختی را متوجه افراد کند.
لینک منبع خبر
پربازدیدترین‌های روزنامه ها
بازارهاي‌تعطيل وكسادي ماندگار (اعتماد) آجر کردن نان مردم مأموریت پادوهای اسرائیل (کيهان) رسوایی پس از شکست (جوان)
سایر اخبار این روزنامه
آرزوی دلار 20 هزار تومانی بر دل سوداگران بازار ارز ماند! شهره بیات، کیمیا علیزاده، علی کریمی، نوید زنگنه و... هجوم جوانان شهرستانی به تهران برای شغل سرایداری می‌توانستیم آسایشگاه آمریکایی‌ها را بزنیم اما هدف مان کشتن نبود فریدون مجلسی در واکنش به تصویب طرح محدود کردن اختیار ترامپ برای حمله به ایران در گفت و گو با آفتاب یزد: استقبال داعش از اقدام آمریکا برای ترور بانک جهانی: ایران سال آینده از رکود خارج می‌شود بعد از یک هفته پرتنش، حسن روحانی با دیپلماسی تلفنی، آخر هفته‌ای پرمشغله داشت. آفتاب یزد سیاست دولت بعد از گام نخست انتقام سخت و عقب‌نشینی ترامپ را بررسی می‌کند ایران از پروتکل الحاقی خارج نمی‌شود درباره ادعاهادر مورد سقوط هواپیمای اوکراینی اظهارات عجولانه هزینه پردازی غیر تولیدی افتتاح خط لوله ترک استریم درباره ادعاهادر مورد سقوط هواپیمای اوکراینی هزینه پردازی غیر تولیدی اظهارات عجولانه خبر تلگرامی حمایت نمازگزاران جمعه یزد از برنامه‌های مرکز وکلای قوه قضائیه