ایران از پروتکل الحاقی خارج نمی‌شود

آفتاب یزد- گروه سیاسی: بعد از ترور ناجوانمردانه سردار سلیمانی از سوی دولت آمریکا، ایران گام پنجم کاهش تعهدات برجامی‌اش را با خروج عملیاتی از برجام انجام داده است. گام پنجم گام نهایی کاهش تعهدات برجامی اعلام شده است.
جمهوری اسلامی در بیانیه گام پنجم اعلام کرد: «دیگر با هیچ محدودیتی در حوزه عملیاتی (شامل ظرفیت غنی سازی، درصد غنی سازی، میزان مواد غنی شده و تحقیق و توسعه) مواجه نیست.»
با این حال مقامات اروپایی خواستار بازگشت ایران به برجام هستند. وزیر امور خارجه انگلیس با بیان اینکه آنچه پیرامون برجام در آینده اتفاق می‌افتد را به دقت زیر نظر دارد، خواستار بازگشت ایران به اجرای کامل برجام شد. دومینیک راب پس از آنکه ایران گام نهایی خود در راستای کاهش تعهدات برجامی‌اش را اعلام کرد، گفت که به دقت آنچه پیرامون توافق هسته‌ای اتفاق می‌افتد را زیر نظر دارد.وی با ادعای اینکه ایران به توافق هسته‌ای عمل نمی‌کند، خاطرنشان کرد که می‌خواهد شاهد بازگشت تهران به اجرای کامل این توافق باشد.
راب با ادعای اینکه انگلیس به‌طور آشکارا به برجام پایبند بوده است، مدعی شد: اما به نقطه‌ای رسیدیم که عدم ‌پایبندی در بیشتر گام‌های برداشته شده توسط ایران بسیار حاد بوده، به گونه‌ای که ما به دقت اتفاقات بعدی را زیر نظر خواهیم داشت.


سخنگوی وزارت خارجه فرانسه هم اعلام کرد که به توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ با قدرت‌های جهان پایبند خواهد ماند. آگنس وندرمال سخنگوی وزارت خارجه فرانسه گفت: فرانسه به چارچوب توافق هسته‌ای ایران در وین پایبند خواهند ماند.
وی همچنین اعلام کرد که کشورش با باقی طرفین برجام همکاری نزدیکی خواهند داشت.
وزیر خارجه آلمان پس از دیدار با همتایان فرانسوی و انگلیسی‌ خود نیز گفت که باید پاسخی مشترک نسبت به کاهش تعهدات برجامی یافت.
هایکو ماس وزیر خارجه آلمان گفت که برلین، نمی‌تواند تصمیم ایران را برای نادیده گرفتن محدودیت‌های یک توافق کنترل تسلیحات هسته‌ای بپذیرد و اروپا باید واکنش نشان دهد.
ماس پس از دیدار با همتایان فرانسوی و انگلیسی خود در بروکسل، در واکنش به گام پنجم کاهش تعهدات برجامی ایران، گفت: چیزی که ایران اعلام کرده است، از نظر ما روند درستی نیست و بنابراین، ماباید به یک پاسخ مشترک برسیم.
آن طور که ایسنا می‌نویسد از سویی دیگر وزیر خارجه فرانسه ادعا کرده است ایران می‌تواند در مدت کوتاهی به یک سلاح هسته‌ای دست پیدا کند.
وزیر امور خارجه فرانسه در گفت‌وگو با رادیو
آر.تی.ال درباره کاهش تعهدات برجامی اخیر ایران گفت: اگر آن‌ها به ضایع کردن توافق وین[توافق هسته‌ای] ادامه دهند، در یک زمان نسبتا کوتاه، بین یک و دو سال، می‌توانند به یک سلاح هسته‌ای دست پیدا کنند که یک گزینه نیست.
این در حالی است که معاون رئیس‌جمهور ترامپ در گفت‌وگویی اعلام کرد که دونالد ترامپ به زودی از کشورهای عضو برنامه جامع اقدام مشترک می‌خواهد که از توافق هسته‌ای خارج شوند.
معاون رئیس‌جمهور آمریکا روز پنج‌شنبه در گفت‌وگویی با "فاکس‌اند فرندز" اظهار کرد: «رئیس‌جمهور دونالد ترامپ قرار است در روزهای آتی با متحدانمان تماس بگیرد تا به آمریکا ملحق و از توافق فاجعه‌بار ایران خارج شوند و از ایران بخواهند که از رفتارهای تروریستی و جاه‌طلبی‌های هسته‌ای خود دست بکشد.»
با این حال سخنگوی وزارت امور خارجه آلمان علیرغم دعوت اخیر دولت آمریکا از اعضای برجام برای خروج از این توافق، اعلام کرد که این کشور هنوز هم حفظ توافق هسته‌ای را دنبال می‌کند.
>خروج از پروتکل الحاقی و NPT
اما همه این اظهارنظرها در حالی است که مجتبی ذوالنوری رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی با اشاره به اجرای گام نهایی کاهش تعهدات برجامی ایران گفت: گام پنجم تجمیعی از اقدامات گذشته است به این معنا که جمهوری اسلامی ایران دیگر در تولید آب سنگین و انباشت آن و غنی‌سازی اورانیوم و همچنین تولید سانتریفیوژ محدودیت نخواهد داشت، اما تاکید می‌کنم که ما کماکان در چارچوب برجام هستیم و آژانس از اقدامات ما آگاه است.
ذوالنوری اما درادامه از گام جدیدتری نیز سخن می‌گوید حتی بعد از گام نهایی ایران در کاهش تعهدات برجامی‌اش او تصریح می‌کند: ما بر اساس برجام پروتکل الحاقی را به صورت یک جانبه و داوطلبانه پذیرفته‌ایم و مطمئنا گام بعدی ما این است که این پروتکل را لغو خواهیم کرد.
رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی اظهار کرد: ممکن است در گام بعدی کاهش تعهدات برجام نیز خروج از NPT را در دستور کار قرار دهد که کاملا با منطق هم مطابقت دارد، البته اگر اروپایی‌ها به تعهدات خود برگردند ما نیز همین کار را انجام خواهیم داد.
رئیس کمیسیون امنیت ملی اظهار کرد: اگر ایران بخواهد سلاح هسته‌ای بسازد مخالفت ترامپ و همه دنیا کارساز نخواهد بود چرا که ایران به کشورهای دیگر اجازه دخالت در امور داخلی خود را نمی‌دهد، اما اینکه ما سلاح هسته‌ای نمی‌سازیم به دلیل راهبردها و اعتقادات خودمان است.
اظهارات ذوالنوری به عنوان رئیس کمیسیون امنیت ملی مبنی براین که گام ششم ایران در کاهش تعهدات برجامی خروج از پروتکل الحاقی است، برای برخی این سوال را ایجاد می‌کند که مگر گام پنجم گام نهایی ایران در کاهش تعهدات برجامی نبود و به نوعی خروج غیر رسمی از برجام؟ پس چگونه است سخن از گام ششمی هم به عنوان گام کاهش تعهدات برجامی نیز شده است، آن هم با عنوان خروج از پروتکل الحاقی؟ پروتکلی که مدت‌ها قبل از به سرانجام رسیدن برجام تصویب شده بود و ارتباطی با برجام نداشت که بخواهد کاهش تعهدات برجامی تعبیر شود. گفته‌های رئیس کمیسیون امنیت ملی مبنی برخروج ایران از پروتکل الحاقی و حتی
«ان پی تی» را باید چگونه تعبیرکرد؟
>بهانه‌ای دست اروپایی‌ها
حسن‌هانی زاده کارشناس مسائل بین الملل دراینباره به آفتاب یزد می‌گوید: ایران قبل از خروج از پروتکل الحاقی ابزارهای دیگری دارد. هنوز باب ابزارهای دیپلماتیک باز است و ایران همچنان در پی مذاکره با کشورهای اروپایی است. قرار است به زودی وزرای خارجه اتحادیه اروپا در خصوص برجام نشستی در بلژیک داشته باشند، این احتمال وجود دارد وزیر خارجه ایران هم در این نشست شرکت کند. بنابراین مسئله برجام همچنان نقطه امیدی است بین ایران و اتحادیه اروپا. اما خروج از پروتکل الحاقی حتما کمکی به حل مشکل برجام نخواهد کرد. خروج از پروتکل الحاقی این بهانه را به کشورهای اروپایی می‌دهد تا به کلی از توافقنامه بین المللی خارج شده و راه را برای هر گونه اقدامات اروپایی‌ها برای ایجاد فشار برایران و برقراری تحریم‌های جدید باز کند.
وی افزود: بنابراین بحث در پروتکل الحاقی در این زمان مناسب نیست و باید مسئله خروج گام به گام برجام مورد بحث قرار گیرد. ایران همچنان به دنبال این است که پایبندی خودش را به پروتکل‌های بین المللی اعلام کند. به همین دلیل هنوزهم راهکارهای سیاسی برای باقی ماندن در برجام و همچنین بازگشت به نقطه آغازین و برقراری یک ارتباط گفتمانی بین ایران و اتحادیه اروپا وجود دارد.
هانی زاده اضافه کرد: اتحادیه اروپا سعی می‌کند برای حفظ برجام و رابطه با ایران اقداماتی انجام دهد. بنابراین هنوز زود است سخن خروج از پروتکل الحاقی را مطرح کنیم. اینگونه اظهارنظرها هیچ کمکی به باقی ماندن ایران در برجام و کشورهای اروپایی نخواهد کرد بلکه موجب تشدید بدبینی بین ایران و کشورهای اروپایی خواهد شد. اروپایی‌ها در حقیقت از این مسئله یعنی خروج احتمالی ایران از پروتکل الحاقی سوء استفاده خواهند کرد. پروتکل الحاقی یک امنیت فیزیکی به ایران هم می‌دهد که در واقع کشورهای دیگر که دشمن ما هستند، نتوانند از موقعیت سوء استفاده کنند و به تاسیسات ایران آسیبی برسانند.
وی درباره تفاوت‌های خروج ایران از برجام و خروج ایران از پروتکل الحاقی و تبعات آن می‌گوید: در باره حفظ و باقی ماندن در پروتکل الحاقی ایران متعهد است که به سمت استفاده نظامی از فناوری هسته‌ای حرکت نخواهد کرد، این چتر امنیتی بسیار بالایی برای تاسیسات هسته‌ای ایران ایجاد می‌کند، یکی از شرایط همکاری ایران و آژانس بین المللی انرژی هسته‌ای این است که ایران پروتکل الحاقی را امضا کرده و پای آن بایستد و این مسئولیت بالایی را متوجه آژانس خواهد کرد که در حقیقت تمام فعالیت‌های هسته‌ای ایران زیر نظر آژانس است وچنین موضوعی هر بهانه را از دشمنان ایران خواهد گرفت. اما در مورد خروج ایران از برجام وضعیت فرق دارد، این اقدام پاسخی است به خروج آمریکا از برجام و اینکه تاکنون کشورهای اروپایی نتوانستند به تعهدات یازده‌گانه خودشان عمل کنند؛ موضوعی که کاملا متفاوت باخروج از پروتکل الحاقی است. درخروج از برجام ایران می‌تواند با استناد به دوبند 26 و 36 توافقنامه برجام این خروج را انجام دهد به این معنا که با توجه به عدم تعهدات طرف مقابل، ایران با استناد به این دوبند می‌تواند به نقطه قبل از برجام برگردد. اما خروج از پروتکل الحاقی چتر امنیتی و حمایتی آژانس را از سر ایران بر می‌دارد.
این کارشناس اضافه می‌کند: برخی خروج از
«ان پی تی» را نیز در کنار پروتکل الحاقی مطرح می‌کنند، اما مطمئنا این دو موضوع آخرین تصمیماتی است که ممکن است ناچار به اتخاذ آن بشویم در حال حاضر سخن از خروج از این دو معاهده زود است و خطرناک. چرا که هنوز هم نقطه امیدی برای همکاری ایران و کشورهای اروپایی انگلیس، فرانسه و آلمان هست؛ آن‌ها تلاش می‌کنند تا برجام را نگه دارند.
>پیام غیر مستقیم خروج از پروتکل الحاقی
محمد علی بصیری دیگر کارشناس مسائل بین الملل نیز درباره خروج ایران از پروتکل الحاقی به آفتاب یزد می‌گوید: ایران تا مقابله کامل، سه مرحله دارد؛ گذر از برجام، گذر از پروتکل الحاقی و گذر از« ان پی تی». به عبارتی ایران هنوز سه گام می‌تواند بردارد تا کاملا فعالیت‌های اتمی‌اش با آژانس بین المللی اتمی قطع شود. پروتکل الحاقی یک مکمل بر «ان پی تی» است که نظارت‌های دقیقتر نسبت به «ان پی تی» ایجاد می‌کند و شامل بازرسی‌های سرزده از قسمت‌های اعلام نشده هسته‌ای کشورهاست؛ راستی آزمایی‌هایی که از مراکز علمی پژوهشی یا معادن ممکن است انجام شود در این پروتکل مطرح است. بنابراین ایران در بین راه است. هنوز نه از
«ان پی تی» خارج شده و نه از پروتکل الحاقی و همه نظارت‌های مربوط به این دو وجود دارد. از سویی اگرچه اکنون ایران به صورت عملیاتی به نقطه قبل از برجام بازگشته اما اجازه بازدید آژانس برای اعمال نظارت همچنان وجود دارد.
وی ادامه داد: امااینکه اعلام می‌شود در گام ششم، ایران از پروتکل الحاقی خارج می‌شود یعنی ایران اجازه نظارت بر مراکز اتمی‌اش را به شدت کاهش خواهد داد. از سویی با این صحبت یعنی ایران می‌خواهد ابتدا از پروتکل الحاقی خارج شده و سپس به صورت رسمی از برجام خروجش را اعلام کند.
بصیری اضافه می‌کند: با پروتکل الحاقی نظارت‌های مازاد بر مراکز اعلام نشده و بعضا مراکز علمی پژوهشی به صورت اتفاقی انجام می‌شود. در برجام اما علاوه براین مجموعه نظارت‌ها سقف‌هایی برای غنی‌سازی و داشتن اورانیوم، آب سنگین صادرات و واردات آن تعیین کرده که دست ایران را بیشتر محدود می‌کرد. در گام پنجم، ایران این محدودیت‌ها را برداشته است اما با گام ششم، موضوع بازدیدهای مازاد بر
ان پی تی و سرزده به صورت کلی منتفی می‌شود.
او درباره اینکه خروج ایران از پروتکل الحاقی چه معانی و تبعاتی دارد، می‌گوید: این موضوع یک فشار دوطرفه است یعنی فشار بیشتر بر آمریکایی‌ها هم خواهد بود که می‌خواستند با خروج ایران از برجام، آن‌ها را به یک پیمان جدیدتر ترغیب کنند، به این معنا که با خروج از برجام، ایران نه تنها محدودتر نشده است بلکه به آن چیزی‌که اکثر کشورها به آن تن دادند یعنی پروتکل الحاقی نیز پایبند نیست و این پیام غیرمستقیمی دارد، پیامی با این مضمون که اگر به ایران فشارهای بیشتری بیاید شاید از
«ان پی تی» هم خارج شود.
سایر اخبار این روزنامه
آرزوی دلار 20 هزار تومانی بر دل سوداگران بازار ارز ماند! شهره بیات، کیمیا علیزاده، علی کریمی، نوید زنگنه و... هجوم جوانان شهرستانی به تهران برای شغل سرایداری می‌توانستیم آسایشگاه آمریکایی‌ها را بزنیم اما هدف مان کشتن نبود فریدون مجلسی در واکنش به تصویب طرح محدود کردن اختیار ترامپ برای حمله به ایران در گفت و گو با آفتاب یزد: استقبال داعش از اقدام آمریکا برای ترور بانک جهانی: ایران سال آینده از رکود خارج می‌شود بعد از یک هفته پرتنش، حسن روحانی با دیپلماسی تلفنی، آخر هفته‌ای پرمشغله داشت. آفتاب یزد سیاست دولت بعد از گام نخست انتقام سخت و عقب‌نشینی ترامپ را بررسی می‌کند ایران از پروتکل الحاقی خارج نمی‌شود درباره ادعاهادر مورد سقوط هواپیمای اوکراینی اظهارات عجولانه هزینه پردازی غیر تولیدی افتتاح خط لوله ترک استریم درباره ادعاهادر مورد سقوط هواپیمای اوکراینی هزینه پردازی غیر تولیدی اظهارات عجولانه خبر تلگرامی حمایت نمازگزاران جمعه یزد از برنامه‌های مرکز وکلای قوه قضائیه